Πώς μπόρεσε να θεωρηθεί ο Μπλερ προοδευτικός;

Οταν ο Τόνι Μπλερ δήλωσε αυτήν την εβδομάδα ότι οι τρέχουσες πολιτικές για το «net zero» (μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών άνθρακα) είναι «καταδικασμένες να αποτύχουν», υπήρχε κάτι οικείο στα επιχειρήματά του: η σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων δεν θα λειτουργήσει, επειδή οι άνθρωποι την αντιλαμβάνονται ως δαπανηρή, επίπονη και όχι δικό τους πρόβλημα. Ουσιαστικά το net zero έχει χάσει τη στήριξη της κοινής γνώμης, σύμφωνα με τον πρώην πρωθυπουργό. Κι αν κάποιος ξέρει πώς να την ξανακερδίσει, είναι αυτός.

Το Ινστιτούτο Τόνι Μπλερ (TBI) εξέδωσε την Τετάρτη ανακοίνωση, λέγοντας ότι, στην πραγματικότητα, θεωρεί πως η πολιτική της βρετανικής κυβέρνησης για το net zero είναι «η σωστή». Ομως αυτή η τακτική είναι γνώριμη για τον Τόνι Μπλερ. Είχε πει κάτι παρόμοιο για το «woke» – όρο που, δυστυχώς, έχασε σε υποστήριξη το 2022.

«Βάλτε το έρεισμα του Εργατικού Κόμματος σαφώς κοντά στο κέντρο βάρους του βρετανικού λαού», συμβούλεψε τον Στάρμερ. «[Οι πολίτες] θέλουν δίκαιη μεταχείριση για όλους και τέλος στις προκαταλήψεις, αλλά δεν εμπιστεύονται και απεχθάνονται την “κουλτούρα της ακύρωσης”, τη woke νοοτροπία».

Αλλά τι σημαίνει «woke», αν όχι τέλος στην προκατάληψη; Και πόσο αποτελεσματική είναι η «κουλτούρα της ακύρωσης», όταν ο ίδιος ο Μπλερ – παρότι εργαζόταν ως λομπίστας για σαουδαραβική πετρελαϊκή εταιρεία το 2016 και συμβούλευε την κυβέρνηση του Καζακστάν μετά τη βάναυση καταστολή των διαδηλώσεων το 2011 – συνεχίζει να θεωρείται η «φωνή» της προοδευτικής Αριστεράς;

Δύο χρόνια αργότερα, αμέσως μετά τις γενικές εκλογές, ο Μπλερ εξηγούσε στον Στάρμερ την επιτυχία των δεξιών λαϊκιστών: δεν τους νικάς λογομαχώντας. «Για να σταματήσεις την αύξηση της υποστήριξής τους, πρέπει να αντιμετωπίσεις τις αιτιάσεις». Στην πράξη, αυτό σημαίνει να κάνεις παραχωρήσεις στη μεταναστευτική πολιτική. Να υποσχεθείς μείωση, αυστηρότητα, να κάνεις τη ζωή των μεταναστών όσο το δυνατόν πιο δύσκολη. Το παράδοξο είναι ότι όταν προσπαθείς να συναντήσεις τους λαϊκιστές «στα μισά του δρόμου» δεν έχει αποτέλεσμα. Φαίνεται σχεδόν να τους εξωθεί προς τα άκρα του εξτρεμισμού τους, απλώς και μόνον για να ξεφύγουν από σένα.

Αλλά δεν υπάρχει χρόνος! Διότι οι ακραίοι του net zero διεκδικούν τον προοδευτικό χώρο και το συνετό κέντρο πρέπει να τους ανασχέσει. Το θέμα διαφέρει από το Μεταναστευτικό στον βαθμό ότι δεν υπάρχει μια εύκολα οριζόμενη «εξωομάδα» (εκτός εάν υπολογιστούν οι «υποστηρικτές του net zero») και από το «woke» στο ότι έχει επιστημονική έννοια. Δεν υπάρχει χρυσή τομή. Υπάρχει μόνο δράση αρκετά ταχεία ή όχι και πολιτικές αποφάσεις που κατανέμουν δίκαια ή όχι το κόστος.

Πολλοί αποδίδουν την κατά τα λοιπά ακατανόητη θέση του Μπλερ σε υποταγή στον μεγαλύτερο δωρητή του, τον δισεκατομμυριούχο της τεχνολογίας και προσκείμενο στον Τραμπ, Λάρι Ελισον. Από τον Ιανουάριο του 2024 έχει δώσει 100 εκατομμύρια δολάρια στο Ινστιτούτο TBI και έχει δεσμευτεί να τα αυξήσει σε 375 εκατ. δολ. Δεν είναι υπέρμαχος των ορυκτών καυσίμων. Ισως κάνει λόμπινγκ υπέρ του τεχνολογικού οπτιμισμού, ίσως εργάζεται κατά της κρατικής ρύθμισης.

Υπάρχει επίσης μια πιο κατευναστική θεωρία ότι ο Μπλερ πάντα προωθούσε εταιρικά συμφέροντα και απεχθανόταν βαθιά τα κοινωνικά κινήματα βάσης. Οσοι από εμάς θέλουμε να κάνουμε κάτι για να σταματήσει η κλιματική αλλαγή, πρέπει να τον οριοθετήσουμε σωστά: δεν είναι ο γητευτής του πλήθους υπέρ ενός ψιλο-προοδευτικού «φαρμάκου», που διαφορετικά δεν θα το κατάπινε. Είναι μέρος μιας διαφορετικής «χορωδίας». Μπορείτε να την πείτε «εταιρική» ή «τεχνολογική bro-ολιγαρχία», αλλά δεν μπορείτε να συνεχίσετε να τη λέτε «αριστερή».