Λαμπριάτικος ψάλτης

Η θειά το Μαθηνώ, μια ψυχούλα βγαλμένη από το σύμπαν του Παπαδιαμάντη, είχε κάνει μαζί με άλλες συγχωριανές της τον τριών ωρών δρόμο από την πολίχνη ίσαμε το εξωκκλήσιον όπου ο παπά – Διανέλλος είχε βάλει σκοπό να ιερουργήσει το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, συνοδευόμενος  από τις πέντε θυγατέρες του, “τὸ ἄφθονον τοῦτο προϊὸν τοῦ τόπου – καὶ τῆς ἱερατικῆς ἐγγάμου τάξεως μάλιστα,  ὁποῦ δὲν ἔπαυαν ἀενάως νὰ μεγαλώνουν – νὰ μὴν ἀβασκαθοῦν”.

Η ώρα περνούσε, το ονάριο είχε ξεφορτωθεί, ο ιερεύς είχε σαρώσει το θυσιαστήριον με μια αυτοσχέδια σκούπα “ἐκ δάφνης καὶ μύρτου καὶ δενδρολιβάνου”, αλλά ο ψάλτης δεν είχε φανεί. Προς το δειλινὸ κατέβηκαν από την ράχη “αἱ ποιμενίδες καὶ βοσκίδες τῶν ἀγροτικῶν συνοικιῶν. Ἦλθαν φέρουσαι πελώριους κοφίνους, γεμάτους ἄνθη, λαμπάδας, κηρία καὶ ἀγγεῖα μὲ ἔλαιον”, αλλά ο ψάλτης ακόμη άφαντος. Είχε πια βραδιάσει όταν εμφανίστηκαν οι ποιμένες με δυο σφαγμένα αρνιά. “Ἔφθασαν συγυρισμένοι, ἀλλαγμένοι, στολισμένοι ὅλοι των, μὲ καθαροὺς χιτώνας, κοντὰ βρακία καὶ ὑψηλὲς βλαχόκαλτσες, μὲ πλατέα ζωνάρια κίτρινα ἢ κόκκινα, ξυραφισμένοι καὶ μὲ τοὺς λινόχρους ἢ καστανοὺς μύστακας ἀγκιστροειδεῖς.” Του παπά το μάτι είχε γυρίσει. Πώς θα κάνει λειτουργία χωρίς ψάλτη; «Τὰ ξέρω ἐγὼ ἀπὸ ὄξου τὰ πλιότερα τὰ γράμματα, παπά», τόλμησε να αυτοπροταθεί η θειά το Μαθηνώ, που μάλλον είχε κρυφό καημό να της δωθεί κάποτε μια θέση στο ψαλτήρι, προνόμιο από το οποίο οι γυναίκες ήταν αποκλεισμένες. Ο παπάς, αφού είπε “Την Ανάστασίν σου Χριστέ Σωτήρ” και ανέγνωσε αργά το κατά Μάρκον “Διαγενομένου του Σαββάτου”, άρχισε να ψέλνει με στεντορεία τη φωνή το Χριστός Ανέστη. Στο κεφάλι της Μαθηνώς όμως, είχε σφηνωθεί για τα καλά η ιδέα να γίνει αυτή, για φέτος, ο πασχαλινός ψάλτης. Με την γρηγοράδα που έχουν οι γυναίκες όταν πρόκειται να συνεννοηθούν μεταξύ τους, έβαλε κι άλλη στο κόλπο. Έτσι, η θειά το Μαθηνὼ έλαβε το θάρρος “καὶ τὸ ἔψαλεν ἅπαξ, ὁμοίως καὶ ἡ θειὰ τὸ Σειραϊνῶ”.

“Αυτό το είπαμε ευλογημένη” την μάλωσε ο παπάς όταν, στον ενθουσιασμό της επάνω, μπέρδεψε κάποιους ψαλμούς. «Δεῦτε πόμα πίωμεν καινόν, εἶναι τώρα». Ά ναι! ἔκαμεν ἡ θεια-Μαθηνὼ καὶ ἤρχισεν: «Δεῦτε πόμα πίουμιν κηνόν…»

Καλό Πάσχα.