Καταστροφικές επιπτώσεις σε παιδιά και εφήβους

Η πανδημία Covid-19 έχει προκαλέσει σημαντικές και διαρκείς επιπτώσεις στην ψυχική υγεία, τη συμπεριφορά και την ευημερία παιδιών και εφήβων. Πέντε χρόνια μετά, και το αποτύπωμα αυτής της σοβαρής υγειονομικής κρίσης παραμένει ισχυρό. Οσα θεωρούσαμε σταθερές στη ζωή μας διακυβεύτηκαν. Τα παιδιά δεν αποτελούν εξαίρεση και οι επιπτώσεις της πανδημίας έχουν φανεί σε πολλαπλά επίπεδα.

Αν αποπειραθούμε να παραθέσουμε τα δεδομένα που έχουμε από μελέτες αλλά και από την κλινική μας εμπειρία θα διαπιστώσουμε ότι αυξήθηκαν σημαντικά τα ποσοστά άγχους και κατάθλιψης στους νέους ως συνέπεια της πίεσης, της ανασφάλειας, της αλλαγής της ρουτίνας κ.λπ. Μελέτες δείχνουν ότι σχεδόν το 35% των παιδιών παρουσίασε συμπτώματα άγχους και το 22% ήπια έως μέτρια κατάθλιψη, κυρίως λόγω της απομόνωσης και της αβεβαιότητας (American Psychological Association, 2023).

Η παρατεταμένη απομόνωση επηρέασε αρνητικά τις κοινωνικές δεξιότητες των παιδιών που δεν συμμετείχαν σε ομαδικές δραστηριότητες και κάποια έχουν επηρεαστεί ακόμα και σήμερα στη δημιουργία σχέσεων (Williams, 2023). Επίσης έχουν αυξηθεί τα προβλήματα συμπεριφοράς και η επιθετικότητα των παιδιών που εκφράζεται με διάφορους τρόπους.

Η μετάβαση στην τηλεκπαίδευση, χωρίς την κατάλληλη προετοιμασία και υποστήριξη, επηρέασε την ακαδημαϊκή πρόοδο, ιδιαίτερα των παιδιών που ξεκίνησαν τη σχολική τους φοίτηση στο νηπιαγωγείο και στην Α’ Δημοτικού. Κάποια παιδιά παρουσίασαν χαμηλότερες επιδόσεις στην ανάγνωση και τα μαθηματικά, ενώ πολλά έχουν εκδηλώσει μείωση του κινήτρου για μάθηση.

Η αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικών μέσων, που αρχικά αποτέλεσε βασικό μέσο ψυχαγωγίας και επαφής με τους  συνομηλίκους τους, έχει φέρει διάφορες προκλήσεις. Οι έφηβοι έχουν γοητευτεί από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης με συνέπεια να επηρεάζονται από αμφιλεγόμενα μηνύματα που κάποιες στιγμές είναι ίσως και επικίνδυνα, όπως τα διάφορα challenges.

Τελικά παρά την επιστροφή μας στην κανονικότητα οι ψυχολογικές επιπτώσεις παραμένουν και μελετώνται. Η συνεργασία γονέων, εκπαιδευτικών και επαγγελματιών Υγείας είναι απαραίτητη για την προώθηση ενός υγιούς και υποστηρικτικού περιβάλλοντος, ώστε να ενισχυθούν η ψυχική ευημερία και η ακαδημαϊκή επιτυχία των νέων.

Η Αλεξάνδρα Καππάτου είναι ψυχολόγος – παιδοψυχολόγος- συγγραφέας