Η μισή αλήθεια {CR}του Τραμπ

Ως το επόμενο μεγάλο βήμα στις απειλές του για εμπορικό πόλεμο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θέλει να αυξήσει τους «ανταποδοτικούς» δασμούς στις αμερικανικές εισαγωγές, ώστε να αντιστοιχούν σε εκείνους που επιβάλλουν άλλες χώρες στις αμερικανικές εξαγωγές. Μια τέτοια προσέγγιση αντιβαίνει στον κανόνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, σύμφωνα με τον οποίο οι χώρες πρέπει να εφαρμόζουν τον ίδιο δασμό σε παρόμοια προϊόντα, ανεξάρτητα από την προέλευσή τους. Ομως ο ισχυρισμός του ότι οι εισαγωγείς αμερικανικών προϊόντων εφαρμόζουν υψηλότερο δασμό από ό,τι οι ΗΠΑ στο εισερχόμενο εμπόριο είναι τεκμηριωμένος, όπως δείχνουν τα στοιχεία. Ως μεγάλος υποστηρικτής του ελεύθερου εμπορίου στο παρελθόν, οι ΗΠΑ εφάρμοσαν μέσο δασμό 1,5% στα εισερχόμενα προϊόντα το 2022. Εν τω μεταξύ, οι αμερικανικές εξαγωγές υπόκεινται σε υψηλότερη μέση επιβάρυνση 5,1%.

Η αντιστοίχιση των δασμολογικών συντελεστών με τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ συνεπάγεται τη μεγαλύτερη αύξηση στα αγαθά που εισάγονται από τις αναδυόμενες αγορές, οι οποίες επιβάλλουν τους υψηλότερους εισαγωγικούς δασμούς. Βλέπουμε λίγες πιθανότητες ότι αυτό θα τονώσει την εγχώρια παραγωγή στις ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να αντικαταστήσουν γρήγορα τον χάλυβα από τη Βραζιλία ή τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα από την Ινδία και άλλες ασιατικές χώρες με εγχώρια παραγωγή, αν όχι καθόλου. Ως εκ τούτου, η προσέγγιση αυτή θα αυξήσει τον πληθωρισμό, χωρίς καν βραχυπρόθεσμο όφελος για την ανάπτυξη των ΗΠΑ. Οι αμοιβαίοι δασμοί δεν θα επέτρεπαν στις ΗΠΑ να στοχεύσουν την ΕΕ, η οποία επιβάλλει μέσο δασμό μόλις 1,2% στα αμερικανικά προϊόντα. Η ομάδα Τραμπ πρέπει να ενημέρωσε τον πρόεδρο για το γεγονός αυτό, οδηγώντας τον να θεωρήσει τον φόρο προστιθέμενη αξίας (ΦΠΑ) ως δασμό. Αυτό δεν έχει νόημα – ο ΦΠΑ και οι τοπικοί και πολιτειακοί φόροι επί των πωλήσεων στις ΗΠΑ επιβάλλονται τόσο στα εγχώρια όσο και στα εισαγόμενα αγαθά. Παρ’ όλα αυτά, πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη την απειλή. Ο ΦΠΑ στην ΕΕ ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 22% και οι φόροι επί των πωλήσεων στις ΗΠΑ στο 7%. Είναι πιθανό οι ΗΠΑ να θέλουν να δικαιολογήσουν έναν δασμό 15% (τη διαφορά μεταξύ των δύο) στα αγαθά της ΕΕ σε αυτή τη βάση.

Μετά την ανακοίνωση ενός πληθωρισμού υψηλότερου του αναμενόμενου, οι δασμοί είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται η Fed. Εκτιμούμε ότι οι αμοιβαίοι δασμοί θα προσθέσουν 0,4 της ποσοστιαίας μονάδας στον πληθωρισμό, σε ετήσια βάση έως το τέλος του 2025. Ενας δασμός 15% στις εισαγωγές από την ΕΕ θα πρόσθετε άλλους 0,2 της μονάδας. Μετά μια περίοδο υψηλού πληθωρισμού, είναι κακή στιγμή για την αυτοεπιβολή αυξήσεων του κόστους. Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό έχουν ήδη αυξηθεί σε επίπεδο που ανησυχεί τη Fed, καθώς θα μπορούσαν να διευκολύνουν τις επιχειρήσεις να μετακυλήσουν τις αυξήσεις του κόστους στους καταναλωτές. Ο Τραμπ έχει προτείνει επανειλημμένα ότι θέλει να αντικαταστήσει τα εγχώρια φορολογικά έσοδα με εισαγωγικούς δασμούς. Τόσο οι αμοιβαίοι δασμοί όσο και ένας δασμός 15% στα προϊόντα της ΕΕ θα αύξαναν τα φορολογικά έσοδα μόνο κατά 0,7% του ΑΕΠ, σε μια εποχή που το ομοσπονδιακό έλλειμμα είναι πάνω από 6%.

Ο Holger Schmieding είναι επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg. To άρθρο αποτελεί σύνοψη εκτενέστερης ανάλυσης για τους πελάτες της τράπεζας