«Προσπάθειες αποσυντονισμού και αυτοκρατορικές φιλοδοξίες»

Οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να συγκροτήσουν μια σημαντική αποτρεπτική δύναμη, ικανή να νικήσει τους Ρώσους αν χρειαστεί, που θα χρησίμευε ως εγγύηση ασφάλειας για την Ουκρανία προκειμένου να πείσουν τον Τραμπ να παραμείνουν οι ΗΠΑ δεσμευμένες στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, εκτιμά στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο Ιαν Μπρεζίνσκι, ανώτερος συνεργάτης του Atlantic Council και πρώην αναπληρωτής βοηθός υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ για την Ευρώπη και την Πολιτική του ΝΑΤΟ.

Πώς αντιλαμβάνεστε τις απειλές του Τραμπ προς τον Καναδά και ιδίως προς τη Γροιλανδία; Τι σημαίνει για την ασφάλεια της Ευρώπης;

Είναι δύσκολο να καταλάβουμε αν υπάρχει μια στρατηγική πίσω από αυτές τις δηλώσεις. Στη χειρότερη περίπτωση αντανακλά μια αυτοκρατορική φιλοδοξία. Πρόκειται ίσως περισσότερο για μια προσπάθεια αποσυντονισμού των συμμάχων μας. Οι δηλώσεις Τραμπ είναι ανεύθυνες και ουσιαστικά αντίθετες στα αμερικανικά συμφέροντα. Βλάπτουν τις σχέσεις μας, υποβαθμίζουν την αξιοπιστία μας στα μάτια των συμμάχων μας. Και οι σύμμαχοι είναι ένα σημαντικό στοιχείο της ισχύος των ΗΠΑ. Στην περίπτωση της Γροιλανδίας θέτει σε κίνδυνο μία από τις σημαντικότερες εγκαταστάσεις στρατιωτικών βάσεών μας. Εκεί βρίσκονται σημαντικές εγκαταστάσεις ραντάρ που θα μας βοηθήσουν να αποτρέψουμε και να νικήσουμε τη Ρωσία σε περίπτωση πυρηνικής σύγκρουσης. Ο Τραμπ δεν είναι προσεκτικός. Μπορεί να προκαλέσει τους Δανούς να καταργήσουν τη συμφωνία. Και τότε θα χάναμε μια απίστευτα πολύτιμη στρατιωτική εγκατάσταση. Οι Δανοί ανταποκρίνονται σε αυτές τις δηλώσεις με υπεύθυνο τρόπο. Το υποβαθμίζουν, δεν αντιδρούν υπερβολικά γιατί έχουν τη μακροχρόνια άποψη ότι ενδιαφέρονται για μια στενή σχέση με τις ΗΠΑ.

Πώς αξιολογείτε τις δηλώσεις του για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ;

Υπάρχει αντίφαση στις δηλώσεις Τραμπ, που υπονομεύει τα δικά μας συμφέροντα. Από τη μια θέλει οι σύμμαχοι να ξοδεύουν περισσότερα για να λειτουργούμε περισσότερο αποτελεσματικά ενάντια σε κοινές απειλές και την ίδια στιγμή με τις δηλώσεις για τον Καναδά, τη Γροιλανδία, το Μεξικό, τον Κόλπο του Μεξικού διχάζει και απωθεί τους Ευρωπαίους από τη διατλαντική σχέση. Το αίτημα για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ δεν είναι παράλογο. Γνωρίζουμε ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν και (αν εκλεγόταν) η Χάρις θα προχωρούσαν σε νέο κατώτατο όριο αμυντικών δαπανών, πιθανώς 3% ή 3,5%, που θα παρουσιαζόταν στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη. Θα είναι πολιτικά δύσκολο για τους Ευρωπαίους να δεχτούν ακόμη και το 3% ή 3,5% και στο 4% ή 5% είναι δυσκολότερο. Αλλά έχουμε μια πλήρους κλίμακας, υψηλής έντασης σύγκρουση στην καρδιά της Ευρώπης, κλιμάκωση της βίας στη Μέση Ανατολή, όπου η Κίνα έχει όλο και περισσότερο προκλητικό ρόλο. Υπάρχουν επίσης προκλήσεις ασφάλειας στην Αφρική, που μπορεί να έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ασφάλεια της Ευρώπης. Θα πρέπει να ξοδέψουμε πολύ περισσότερα. Ισως λίγο λιγότερο από 5%, αλλά γνωρίζω ότι θα είναι πολύ περισσότερο από 3%.

Οσον αφορά την Ουκρανία, πώς θεωρείτε ότι θα κινηθεί ο Τραμπ;

Η ικανότητα επιβολής μιας αποφασιστικής ήττας για τη Ρωσία υπάρχει, αν ο Τραμπ επέλεγε να την αξιοποιήσει. Αν το επέλεγε, ένας αριθμός ευρωπαϊκών εθνών θα ακολουθούσε. Αλλά υπάρχει ανησυχία λόγω των δηλώσεών του. Επανέλαβε ότι η αιτία αυτού του πολέμου ήταν οι φιλοδοξίες της Ουκρανίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και το ότι η Συμμαχία υποστηρίζει αυτές τις φιλοδοξίες. Γνωρίζουμε ότι έχει απογοητευτεί με τους πόρους που έχουν δοθεί στην Ουκρανία για να αμυνθεί. Γνωρίζουμε ότι αποκαλεί τον Πούτιν ιδιοφυΐα για αυτόν τον πόλεμο. Η πρόκληση για την Ευρώπη είναι πώς να πιέσει, πώς να πείσει τον Τραμπ να κάνει το σωστό για την Ουκρανία, που είναι να αξιοποιήσει την ισχύ των ΗΠΑ για να την υποστηρίξει. Οι Ευρωπαίοι πρέπει να αξιοποιήσουν την ανησυχία ή την αποφασιστικότητα του Τραμπ να αποφύγει έναν πόλεμο χωρίς τέλος στον οποίο εμπλέκονται χερσαία στρατεύματα των ΗΠΑ. Εχουμε τρεις σημαντικές περιφερειακές κρίσεις. Πόλεμο στην Ουκρανία, επέκταση της βίας στη Μέση Ανατολή, αυξανόμενες κινεζικές προκλήσεις και επιθετικότητα στον Ινδο-Ειρηνικό. Είναι αλληλένδετες, κινούνται από έναν άξονα αναταραχής μεταξύ Ρωσίας, Κίνας, Ιράν, Βόρειας Κορέας. Για τον Τραμπ η πιο επείγουσα πρόκληση είναι να αποτρέψει αυτές τις τρεις συγκρούσεις από το να εξελιχθούν σε παγκόσμια καταστροφή και η πρώτη προτεραιότητα θα πρέπει να είναι να επιλύσει τη σύγκρουση στην Ουκρανία αποφασιστικά, με δίκαιο τρόπο και με διαρκείς όρους. Προς αυτόν τον στόχο οι Ευρωπαίοι πρέπει να ξεκαθαρίσουν ότι είναι έτοιμοι να συγκροτήσουν μια σημαντική αποτρεπτική δύναμη, ικανή να νικήσει τους Ρώσους αν χρειαστεί, που θα χρησίμευε ως εγγύηση ασφάλειας για Ουκρανία. Αυτή η αποτρεπτική δύναμη θα πρέπει να είναι κατά κύριο λόγο ευρωπαϊκή με έναν μικρό ρόλο των ΗΠΑ και όχι απλά ειρηνευτική δύναμη. Αυτό πρέπει να προσφέρουν στον Τραμπ οι Ευρωπαίοι για να συνεχίσει τη δέσμευση της Αμερικής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Αυτή είναι μια συμφωνία που πιστεύω ότι ο Τραμπ θα σκεφτόταν.