«Η ζωή δεν είναι παρά συνήθεια»

Το Φθίνον Φως (Le Feu Follet) του Πιερ Ντριέ Λα Ροσέλ είναι ένα μυθιστόρημα του 1931 που παραμένει καθηλωτικά επίκαιρο, προσφέροντας μια συγκλονιστική απεικόνιση της υπαρξιακής κρίσης. Μέσα από τις τελευταίες ημέρες του 30χρονου Αλαίν Λερουά, ενός ανθρώπου που συμμετείχε στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και πλέον παλεύει με τη μοναξιά και την έλλειψη νοήματος σε ένα σανατόριο, το έργο διερευνά την αποξένωση και τη μάταιη αναζήτηση σωτηρίας. Ο χαρακτήρας του Αλαίν, αν και εμπνευσμένος από τον ντανταϊστή ποιητή Ζακ Ριγκώ, παραμένει διαχρονικός, καθώς εκφράζει τους φόβους και τις αγωνίες των αποκαρδιωμένων κάθε εποχής.

Η ελληνική μετάφραση από τον Δημήτρη Δημητριάδη αποδεικνύεται άρτια. Ο μεταφραστής καταφέρνει να διατηρήσει την αυθεντικότητα της γραφής του Λα Ροσέλ, αποτυπώνοντας με ακρίβεια την εσωτερική σύγκρουση και τη μελαγχολική ατμόσφαιρα του έργου. Τα νυχτερινά τοπία του Παρισιού, οι διαλογικές αποχρώσεις και η ποιητικότητα της αφήγησης βρίσκουν νέα έκφραση στην ελληνική γλώσσα, ενισχύοντας τη συναισθηματική ένταση που μεταφέρει το βιβλίο.

Παρά τις αμφιλεγόμενες κριτικές για την παρακμιακή διάθεση του συγγραφέα, το έργο παραμένει σημαντικό για τη λογοτεχνία, ως ένα «διαστροφικό» έργο για τη μεταπολεμική κατάσταση στη Γαλλία – αξίζει να σημειωθεί ότι ύστερα από έναν χρόνο κυκλοφορεί το βιβλίο του Σελίν, Ταξίδι στην Ακρη της Νύχτας (1932). Το βιβλίο είναι πιστό στην εμπειρία, στο βίωμα και στην κατάσταση που περιγράφει, ενώ η κινηματογραφική του μεταφορά από τον Λουί Μαλ (Le Feu Follet) και τον Χόακιμ Τρίερ (Oslo, August 31st) υπογραμμίζει την παγκόσμια απήχησή του στην εποχή μας, ιδιαίτερα με την άνοδο της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη και των συνεχών πολεμικών συρράξεων παγκοσμίως.

Εργο που προκαλεί τη συναισθηματική εμπλοκή του αναγνώστη, το «Φθίνον φως» παραμένει σύγχρονο και απαραίτητο για όσους αναζητούν την κατανόηση της ανθρώπινης απελπισίας: «Γιατί συνέχιζε ο Αλαίν; Δεν είχε δει αρκετά; Κι αν ήθελε να σκοτωθεί, ποια καλύτερη ώρα απ’ τις επτά ή οκτώ το βράδυ, τότε που όλοι οι πόθοι, αποδεσμευμένοι απ’ την εργασία, ξεχύνονται ολοταχώς μέσα στην πόλη και σχηματίζουν έναν στρόβιλο που ξετρελαίνει; Οχι, η ζωή δεν είναι παρά συνήθεια, και η συνήθεια σάς κρατά όσον καιρό σάς κρατά η ζωή. Οπως σ’ όλες τις μέρες της ζωής του, ο Αλαίν συνέχιζε την περιήγησή του από τις πέντε η ώρα το βράδυ μέχρι τις δύο το πρωί».

Ο Γιώργος Κωνσταντίνος Μιχαηλίδης είναι μεταπτυχιακός φοιτητής Φιλοσοφίας, μεταφραστής και υπεύθυνος της γραμματείας του Ινστιτούτου Φιλοσοφίας, ΙWPR (Institute for World Philosophical Research).