Νομική προσέγγιση και αναγκαίες μεταρρυθμίσεις{CR}

Πρόκειται για μια πράξη που προκαλεί σοβαρά νομικά και ηθικά ζητήματα, κυρίως σε σχέση με το αν μπορεί να χαρακτηριστεί ως βιασμός, όπως ορίζεται στο άρθρο 336 παράγραφος 4 του Ποινικού Κώδικα. Η εν λόγω πράξη, παρόλο που δεν περιλαμβάνει τη χρήση σωματικής βίας ή άμεσο εξαναγκασμό, ακυρώνει την αρχική συναίνεση του θύματος, καθώς αυτή βασίζεται σε συγκεκριμένους όρους, όπως η χρήση προφυλακτικού.

Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση 6/2022 του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Ιωάννη Προβατάρη, το stealthing δεν θεωρείται βιασμός με την ισχύουσα νομοθεσία, αφού δεν συντρέχει χρήση βίας ή απειλής. Ωστόσο, η συναίνεση που δίνεται στο πλαίσιο μιας ερωτικής πράξης είναι έγκυρη μόνο υπό ορισμένες προϋποθέσεις – και συγκεκριμένα όταν έχει συμφωνηθεί η χρήση προφυλακτικού. Η αφαίρεσή του χωρίς τη συναίνεση του άλλου ατόμου παραβιάζει αυτούς τους όρους, καθιστώντας την αρχική συναίνεση άκυρη και δημιουργώντας ένα νομικό κενό, το οποίο απαιτεί αντιμετώπιση.

Η υφιστάμενη νομοθεσία στην Ελλάδα επικεντρώνεται κυρίως στην έννοια του εξαναγκασμού για την κατηγοριοποίηση του βιασμού.

Ωστόσο, στο stealthing το θύμα δεν έχει επίγνωση ότι οι όροι της πράξης έχουν αλλάξει, καθώς η φύση της συνθήκης δεν είναι άμεσα αντιληπτή. Αυτή η έλλειψη γνώσης ακυρώνει τη συγκατάθεση του θύματος και εγείρει ηθικά και νομικά ζητήματα, τα οποία απαιτούν αναγκαία αναθεώρηση της νομοθεσίας. Σε άλλες χώρες, όπως η Γερμανία και η Αυστραλία, το stealthing έχει ήδη αναγνωριστεί ως ποινικό αδίκημα και τιμωρείται με σαφήνεια. Η Ελλάδα, ακολουθώντας το παράδειγμα αυτών των χωρών, θα μπορούσε να ενισχύσει την προστασία των ατόμων στο πλαίσιο της σεξουαλικής αυτοδιάθεσης και να διασφαλίσει τη συμμόρφωση της νομοθεσίας με τα σύγχρονα πρότυπα σεβασμού της αξιοπρέπειας και της ασφάλειας.

Αν το stealthing δεν θεωρείται βιασμός σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, εξαιτίας της απουσίας εξαναγκασμού ή απειλής, τότε μπορεί να εξεταστεί υπό άλλες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα. Μία εναλλακτική προσέγγιση θα ήταν να χαρακτηριστεί προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας, σύμφωνα με το άρθρο 337 του Ποινικού Κώδικα, το οποίο προστατεύει την προσωπικότητα και την αξιοπρέπεια του ατόμου στον τομέα της γενετήσιας ζωής του. Επιπλέον, σε κάποιες περιπτώσεις, το stealthing μπορεί να εκληφθεί ως σωματική βλάβη, εφόσον προκύπτουν σωματικές ή ψυχολογικές συνέπειες για το θύμα.

Παρά τις δυνατότητες αυτές, το κύριο πρόβλημα παραμένει ότι η ελληνική νομοθεσία δεν καλύπτει ρητά το stealthing, γεγονός που δημιουργεί ασάφεια και κενά στην προστασία των θυμάτων. Η αναγνώριση αυτής της πράξης ως ξεχωριστού ποινικού αδικήματος θα ενίσχυε την προστασία της γενετήσιας αυτοδιάθεσης και θα ευθυγραμμιζόταν με τις σύγχρονες απαιτήσεις για σεβασμό της ελευθερίας, της αξιοπρέπειας και της ασφάλειας κάθε ατόμου. Είναι επιτακτική η ανάγκη για αναθεώρηση του Ποινικού Κώδικα, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα δικαιώματα των ατόμων δεν αφήνονται στην τύχη.

Η Αναστασία Μπάκα είναι ποινικολόγος – δικηγόρος