Οι νέοι «Φίλοι Τεχνητής Νοημοσύνης»

Στη φουτουριστική 3η χιλιετία που βαδίζουμε, οι άνθρωποι δεν ανταγωνίζονται πια επαγγελματικά μόνο τους άλλους ανθρώπους. Στη σκηνή μπαίνουν εφεξής και τα Avatars: εικονικές προσομοιώσεις ανθρώπων δηλαδή που λειτουργούν με Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ).

Στη βιομηχανία των influencers, τα Avatars έχουν ήδη κατακτήσει το κοινό. Συχνά οι νέοι προτιμούν να παρακολουθούν στα social media όχι ανθρώπους, αλλά Avatars. Oι εταιρείες που διαφημίζουν τα προϊόντα τους ρίχνουν έτσι εκατομμύρια σε αυτούς τους ψηφιακούς influencers.

Και βρισκόμαστε ακόμη στην απαρχή του φαινομένου. Στα επόμενα χρόνια η ΑΙ δεν θα είναι μόνο μια διαφημιστική επένδυση. Θα είναι και συνεργάτες, «φίλοι», ενδεχομένως και «ερωτικοί σύντροφοι» του ανθρώπου. Οσο η τεχνολογία της ΑΙ – που τώρα διανύει το πρώτο της βρεφικό στάδιο – θα εκλεπτύνεται, τόσο περισσότερο θα κατακλύζει τον κόσμο.

Εναν κόσμο που επιταχύνθηκε πριν από 2 χρόνια όταν εμφανίστηκε το ChatGPT. Μια τεχνολογία (που αναμενόταν από καιρό απ’ τους πιο μυημένους) η οποία παράγει ανθρώπινο Λόγο: Γράφει σε δευτερόλεπτα ακαδημαϊκές εργασίες, άρθρα, αναρτήσεις, ακόμη και ποίηση. Η τεχνολογία αυτή των LLM’s, που μπαίνει και στα Avatars, θα μεταμορφώσει σταδιακά πολλά πεδία της ζωή μας: Την αγορά εργασίας, τις επιστήμες, την πολιτική – αλλά πιο πρωτόγνωρα απ’ όλα το περιεχόμενο της κοινωνικότητάς μας. Σταδιακά θα αναπτυχθούν φίλοι ΤΝ που θα κουβαλούν π.χ. στα κινητά τους όσοι επιθυμούν, κάνοντας μαζί τους διαλόγους για κάθε πιθανό και απίθανο ζήτημα.

Στις αμέσως επόμενες δεκαετίες οι ερχόμενες γενιές θα γεννιούνται μέσα σε αυτό το «αυτονόητο» κοινωνικό πλέγμα. Σε μια νέα τύπου πραγματικότητα όπου το επίμαχο δεν θα είναι μόνο οι σχέσεις μεταξύ ανθρώπων όπως ήταν πάντα. Το επίμαχο θα είναι κι οι σχέσεις μεταξύ ανθρώπων απ’ τη μια και της ΤΝ απ’ την άλλη. Τούτο είναι το νέο καινοφανές δίκτυο που εκκολάπτεται. Και ποιο περιεχόμενο αυτό θα αποκτήσει, αλλά και σε ποια ένταση θα υπάρξει, σχετίζεται με το πολιτισμικό και ηθικό, ήτοι το φιλοσοφικό, έδαφος που η υψηλή τεχνολογία θα συναντήσει.

Στις ερχόμενες δεκαετίες οι φίλοι ΑΙ θα αναπτυχθούν τόσο πολύ όσο αναπτύχθηκαν τις περασμένες δεκαετίες τα social media – που είναι επίσης μορφές ΑΙ. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανίστηκαν στις αρχές του 2000 με πλατφόρμες όπως το MySpace και λιγοστούς τότε χρήστες. Σήμερα δεν υπάρχει άνθρωπος, εταιρεία, πολιτικός ή καλλιτέχνης που να μην έχει εκεί 2-3 λογαριασμούς. Με αντίστοιχους ρυθμούς εκτιμάται ότι θα εξαπλωθούν εφεξής οι «φίλοι ΤΝ».

Οι ερχόμενες γενιές θα μεγαλώνουν με φορείς ΤΝ όντας εξοικειωμένες μαζί τους σε τέτοιον βαθμό που θα είναι δύσκολο να τους αποχωριστούν. Ισως μάλιστα να τους προτιμούν για παρέα κάποιες φορές από τους ανθρώπους, αφού όχι μόνο θα κουβεντιάζουν μαζί τους για ό,τι βρίσκουν εξατομικευμένα οι ίδιοι ενδιαφέρον, αλλά και γιατί η συντροφιά της ΤΝ δεν θα συνοδεύεται απ’ τις προσωπικές συγκρούσεις που φέρουν συχνά οι ανθρώπινες σχέσεις.

Αντικρίζουμε μια φουτουριστική λύτρωση της μοναξιάς ή μια ερεβώδη συνθήκη όπου ο άνθρωπος οδηγείται σε μια ολοένα και μεγαλύτερή του απομόνωση; Σε μια υπαρξιακή του «καραντίνα»; Σε κάθε περίπτωση, κινούμαστε με βήμα ταχύ προς μια άλλη πραγματικότητα με καινοφανείς ηθικές προκλήσεις. Μια πραγματικότητα όπου εμείς τώρα είμαστε απλοί επισκέπτες της. Οι ερχόμενες γενιές θα είναι γηγενείς της.

Είμαστε η τελευταία γενιά ανθρώπων που γεννήθηκε σε έναν κόσμο που δεν υπήρχαν άλλοτε το Ιντερνετ και η ΤΝ. Η τελευταία γενιά που γεννήθηκε σε έναν κόσμο που ο Λόγος μας ήταν αποκλειστικό προνόμιο του ανθρώπινου είδους.

Ο Γιώργος Χατζηβασιλείου είναι δρ Φιλοσοφίας, συγγραφέας του βιβλίου «Φιλοσοφία της Τεχνητής Νοημοσύνης – Ενα ταξίδι στο μέλλον» (εκδ. Διόπτρα), και δημοσιογράφος