Πριν από τη σύγκρουση

Αυτές οι αμερικανικές εκλογές δεν έχουν ως μόνο αντικείμενο το ποιος θα γίνει πρόεδρος και, άρα, θα αναλάβει τα ηνία όχι μόνο των Ηνωμένων Πολιτειών αλλά, κατά κάποιον, όλο και πιο ξεθωριασμένο τρόπο, ολόκληρης της «Δύσης». Παρότι το πρόσωπο που θα νικήσει έχει τεράστια σημασία, στη συγκεκριμένη περίσταση διακυβεύονται ακόμα πιο σημαντικά πράγματα. Το πόσο μετράει, σε μια μεγάλη χώρα και γενικώς, η Δημοκρατία. Το είδος των διεθνών σχέσεων που θέλουμε και προς το οποίο θα πάμε, εκόντες άκοντες. Η τύχη πολέμων σε εξέλιξη και άλλων που επωάζονται και που, αναλόγως του αποτελέσματος, θα διευκολυνθούν ή όχι. Η ψυχολογία εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων σε κάθε γωνιά της γης. Και κυρίως κάτι που κατά βάθος αφορά όλο τον κόσμο: το αν η Αμερική θα περιπέσει στον αυταρχισμό ή στον εμφύλιο σπαραγμό, ή αν θα μπορέσει να αποφύγει και τα δύο.

Αν ακόμη – το κείμενο γράφεται με τις κάλπες ανοικτές – η πρόβλεψη είναι αδύνατη – ίσως γιατί την κατέστησε συνειδητά, και παραπλανητικά, αδύνατη ο ένας από τους δύο υποψηφίους –, η δυσκολία της κατάστασης, όποιο και να είναι το αποτέλεσμα, είναι βέβαιη. Την περιέπλεξαν οι συνθήκες της προεκλογικής εκστρατείας – μια απίστευτη και ηθελημένη πόλωση, η αλλαγή υποψηφίου των Δημοκρατικών ελάχιστους μήνες πριν από τις εκλογές, δύο δολοφονικές απόπειρες ή σχεδόν απόπειρες, το γεγονός ότι ο άλλος υποψήφιος ξέρει ότι θα πάει είτε στον Λευκό Οίκο είτε στη φυλακή – και, ακόμη περισσότερο, μια σειρά από απολύτως εξωθεσμικές παρεμβάσεις. Του Ανωτάτου Δικαστηρίου, λίγες βδομάδες πριν από τις εκλογές, που έδωσε γενική ασυλία στον παλαιό και εκ νέου υποψήφιο πρόεδρο, την οποία αυτός έσπευσε να εκλάβει ως λευκή επιταγή να κάνει, και να «καθαρίσει», ό,τι και όποιον θέλει, εάν εκλεγεί. Του θεωρούμενου ως πλουσιότερου ανθρώπου του πλανήτη, του «Τραμπ των αγορών» Ιλον Μασκ, ο οποίος όχι απλώς χρηματοδότησε και προπαγάνδισε υπέρ του πραγματικού Τραμπ, αλλά και επιχείρησε να χρηματίσει, σε τεράστια κλίμακα, τους πολίτες. Της Ρωσίας, όπως είχε γίνει και το 2016, αλλά σε ακόμα μεγαλύτερη διάσταση, καθώς και της Κίνας. Και φυσικά του ίδιου του Τραμπ, που δήλωσε εκ προοιμίου – κάτι που φανερώνει ότι διαισθάνεται πού πάει το αποτέλεσμα – ότι θα αρνηθεί να χάσει και καλεί ήδη τους οπαδούς του να «πολεμήσουν, να πολεμήσουν, να πολεμήσουν» (fight). Ο δε «πόλεμος» αυτός θα έχει χρόνο εκτύλιξης ως τον Δεκέμβριο, γιατί τότε θα επικυρωθούν οι εκλέκτορες και η εκλογή του νέου προέδρου.

Δεν πρόκειται, συνεπώς, αυτή τη φορά, για αντιπαράθεση, έστω και σκληρή, όπως το 2016 και το 2020, αλλά για σύγκρουση, οιονεί πολεμική. Ο όρος δυστυχώς ακριβολογεί: ένα ανατριχιαστικό χτεσινό ρεπορτάζ του περιοδικού «New Yorker» περιγράφει πώς οι Αμερικανοί ετοιμάζονται για πραγματικό πόλεμο (κοντά στο 50% πιστεύει ότι είναι αναπότρεπτος), αγοράζοντας όπλα, φτιάχνοντας καταφύγια και υγειονομικούς σταθμούς, προγράφοντας τους εχθρούς. Το δε ακόμα δραματικότερο είναι ότι οι πιθανότητες μιας τέτοιου είδους σύγκρουσης μεγαλώνουν σε περίπτωση εκλογής της υποψήφιας της δημοκρατίας και του κατευνασμού. Είναι αυτός λόγος για τους Αμερικανούς να αφεθούν στην πρόκληση της δειλίας που μπορεί να φέρει τον φασισμό; Το αντίθετο – αλλά θέλει πολλά κότσια. Τα κότσια της Αμερικής θα δείξει τελικά αυτή η αναμέτρηση, που απαιτεί, από όλους, μια σχεδόν υπεράνθρωπη ψυχραιμία.

Ο Κώστας Μποτόπουλος  είναι συνταγματολόγος