Η παλιά καχυποψία

Η ιδέα ότι μια κοινωνία διέπεται από νόμους έχει διαχυθεί και πέρα από την Ευρώπη, έστω και με άνισο τρόπο: τους ξένους τους εμπιστεύονται 7 στους 10 Νορβηγούς, αλλά μόλις 5 στους 100 κατοίκους του Τρινιδάδ και Τομπάγκο. Ο Σάουερ πιστεύει ότι αυτό πιθανότατα θα συνεχιστεί – αλλά δεν είναι βέβαιος. Το Ολοκαύτωμα έδειξε ότι η παλιά καχυποψία του ανθρώπου απέναντι στους «ξένους» δεν έχει εξαφανιστεί και ένας ικανός δημαγωγός μπορεί να εκμεταλλευτεί το γεγονός αυτό με ολέθριους τρόπους. Πολλά παραδείγματα επίσης από τα τελευταία χρόνια προκαλούν εύλογη ανησυχία: αρκεί να δει κανείς την ακραία πόλωση στην Αμερική. Ομως ο συγγραφέας βλέπει περιθώρια συμφιλίωσης. Υστερα από εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια εξέλιξης, οι άνθρωποι μοιράζονται περισσότερες ηθικές αξίες απ’ όσο νομίζουν κι αυτό μπορεί να τους βοηθήσει να αποτινάξουν τις ταυτοτικές αντιλήψεις που τους λένε ότι είναι εχθροί.