Σύστημα

Εχει περάσει μόλις ένας μήνας από την τελευταία φορά που ο Αδωνις Γεωργιάδης τάχθηκε ον κάμερα υπέρ ενός πλειοψηφικού συστήματος το οποίο θα δίνει στο πρώτο κόμμα αυτοδυναμία ευκολότερα απ’ ό,τι εκείνο που έφερε η ΝΔ το 2020 – μια κι ο υπουργός επιχειρηματολογεί υπέρ του σχεδόν τόσο συχνά όσο λύνει τη σιωπή του.

Ανάλογες εισηγήσεις φτάνουν καιρό τώρα στο πρωθυπουργικό γραφείο. Οσοι τις διατυπώνουν εστιάζουν κυρίως στην τροποποίηση του ορίου εισόδου στη Βουλή – ζητούν να ανέβει στο 5% ώστε να αποφεύγονται τα χωροταξικά και άλλα προβλήματα που αντιμετωπίζει ένα κοινοβούλιο με 9 ή 10 ΚΟ στην Ολομέλεια. Ωστόσο, κι ο πήχης της αυτοδυναμίας συζητείται πολύ σε νεοδημοκρατικά πηγαδάκια μετά τις φετινές ευρωεκλογές. Οι υποστηρικτές μιας ακόμη αλλαγής του εκλογικού νόμου δεν έχουν κουραστεί να λένε πως τη θεωρούν απαραίτητη επειδή «η κουλτούρα συνεργασίας στη χώρα είναι άγνωστη και οι κυβερνήσεις συνεργασίας δεν μπορούν να κάνουν σοβαρά πράγματα».

Εντάξει, το πρόσφατο παρελθόν δεν τους διαψεύδει. Οι κυβερνήσεις Παπαδήμου, Σαμαρά – Βενιζέλου και ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ δεν λειτουργούσαν με την ακρίβεια γερμανικής μηχανής, ούτε έδειξαν ποτέ την αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας. Το άλλο επιχείρημα που επαναλαμβάνουν μονότονα επικριτές τους τις θέλει να αποδεικνύονται ασταθείς εξαιτίας των μικροκομματικών ανταγωνισμών των μελών τους.

Αρνηση

Η εδώ εμπειρία το στηρίζει, η ξένη βιβλιογραφία το καταρρίπτει, όμως. Για παράδειγμα: μελέτη των ερευνητών του Democratic Audit με έδρα την LSE – στην οποία αναλύθηκαν στοιχεία από 534 υπουργικά συμβούλια σε 17 δυτικοευρωπαϊκά κράτη και 10 της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης μεταξύ 1944 και 2008 – κατέληξε στο συμπέρασμα πως ειδικά οι κυβερνητικοί συνασπισμοί που βασίζονται σε προγραμματικές συμφωνίες οι οποίες γίνονται προ κάλπης τείνουν να είναι σταθερότεροι.

Ο δεύτερος συλλογισμός εναντίον τους ακούστηκε από το Μαξίμου πριν τις εκλογές του 2023. Σύμφωνα με μετρήσεις κυβερνητικών, τα τελευταία χρόνια οι ευρωπαϊκές χώρες που είχαν μονοκομματική κυβέρνηση πέτυχαν μισή έως μια μονάδα υψηλότερη αύξηση του ΑΕΠ. Κι εδώ υπάρχει αντίλογος από την πολιτική επιστήμη. Ο Δανός Αρεντ Λέιπχαρτ στο «Patterns of Democracy» εξέτασε τις επιδόσεις 36 σύγχρονων δημοκρατιών συγκρίνοντας το αυτοδύναμο σύστημα του Γουέστμινστερ (αυτό που αρέσει στον Αδωνη) με το λεγόμενο ευρωπαϊκό συναινετικό μοντέλο. Βρήκε ότι οι κυβερνήσεις του δεύτερου εμφανίζονται εξίσου καλές στα ποσοστά ανάπτυξης που πιάνουν, τον έλεγχο του πληθωρισμού και την μείωση ανεργίας και ελλειμμάτων.

Αρα, αυτό το ελληνικό παράδοξο είναι αποτέλεσμα της άρνησης των ελλήνων επαγγελματιών της πολιτικής να μάθουν έστω και σαν ερασιτέχνες την τέχνη της συναίνεσης και της συνεργασίας.