Περιφρόνηση και παραφροσύνη

Η αποχώρηση του κ. Μητσοτάκη από την αίθουσα της Ολομέλειας στη Βουλή, μόλις ανέβηκε στο βήμα ο κ. Παππάς ως εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, μετέθεσε τη συζήτηση και τους δημοσιογραφικούς τίτλους, από την εξαιρετικά προβληματική για την κυβέρνηση κατάσταση των πυρκαγιών, στην περιφρονητική βαρύτητα της πρωθυπουργικής κοινοβουλευτικής χειρονομίας. Η κίνηση απορρόφησε έξυπνα τους επικοινωνιακούς πόρους που μπορούσαν να διατεθούν για το συγκεκριμένο θέμα, δηλαδή για το θέμα της αδυναμίας της κυβέρνησης και του κ. Κικίλια να χειριστούν την πυροκατάσταση. Σήμερα θα μιλάμε για κάποια προϊόντα στα ράφια, που θα φτηνύνουν ελάχιστα (αφού έχουν διπλασιαστεί οι τιμές τους) ή για τον κ. Φιντάν, όπου πιθανόν θα επινοηθεί κάποιος άλλος επικοινωνιακός αντιπερισπασμός για να διασκεδαστεί η κατηγορία του «ενδοτισμού» (κατηγορία που έχει ποτίσει η αντιπολιτευτική Νέα Δημοκρατία επί πολλά χρόνια και τώρα τη λούζεται).

Αλλά η κίνηση θεαματικής αποχώρησης του Πρωθυπουργού προδηλώνει και αυτό που θα ακολουθήσει τον απόλυτο αυτοεξευτελισμό του ΣΥΡΙΖΑ: την περιφρόνηση. Ναι, το κόμμα δεν μικραίνει απλώς, αλλά απαξιώνεται ως κομματικός οργανισμός, ως πολιτικό μέγεθος, συμπαρασύροντας και την έννοια της «Αριστεράς». Ο,τι λέει θα περνάει απαρατήρητο. Και αυτό δεν σχετίζεται με το μικρό ποσοστό, αλλά με την ποταπότητα στους χειρισμούς τμήματος της ηγετικής ομάδας (που μάλιστα καταστρέφει και το προφίλ των υπολοίπων, που δεν μετέχουν).

Επίσης έξυπνα, ο Πρωθυπουργός επέλεξε να είναι αβρόφρων προς το ΠΑΣΟΚ και να συνεισπράξει την αυξημένη, γενική (και νομίζω διακομματική) υπεραξία, που το κόμμα παρήγαγε, με τις πολύ σοβαρές διαδικασίες ηγετικής εκλογής. Ταυτοχρόνως, επισκιάστηκε επικοινωνιακά η παρέμβαση του Αλέξη Τσίπρα στην εκδήλωση του Ινστιτούτου του. Το «κους κους» πήγε προς τον κ. Μητσοτάκη, ο οποίος μάλιστα ενίσχυσε τους συμβολισμούς της αποχώρησής του, με την απαξιωτική προς τον κ. Παππά δευτερολογία του.

Από όλα αυτά όμως διαφαίνεται εκείνο που αποτελεί το δομικό πρόβλημα ολόκληρου του διαβήματος του ΣΥΡΙΖΑ. Ιδίως η τωρινή αποσυνθετική φάση, που τον καταστρέφει ως πολιτική οντότητα, αλλά και κατακαίει την ιστορία του. Η (όποια) διάδοχος κατάσταση στο κόμμα (είτε δηλαδή η εκλογή Κασσελάκη, είτε η εκλογή αντιπάλου του) αφήνει ακόμα και την προσδοκώμενη (από πολλούς) ηγετική δυνατότητα του Αλέξη Τσίπρα χωρίς κομματικούς πόρους. Εξωθούμενοι οι «Κασσελακικοί» αφήνουν το υπάρχον σχήμα στο μισό, εξωθούμενοι οι αντίπαλοί του επίσης αφήνουν το κόμμα στο μισό. Θα έχουμε το μισό του μισού του μισού; Από το 36% της νίκης και τη θριαμβευτική ήττα του 32%, στο 20% και το 17%, μετά στο 15% των ευρωεκλογών, σήμερα στο δημοσκοπικό 6,5%. Μείον τη μια ή την άλλη πλευρά από την εξελισσόμενη διάσπαση, ο ΣΥΡΙΖΑ πάει στο 3% ή 4%; Ο Αλέξης Τσίπρας μένει χωρίς κομματική αναφορά. Και θυμηθείτε: όλοι και δυσανάλογα με τα λάθη του, θα τον ενοχοποιήσουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο.

Η  διάσπαση και η πολιτική παραφροσύνη απονεκρώνουν όχι μόνο το υπάρχον σχήμα αλλά και τις πιθανότητές μετεξέλιξής του. Και ως προς το σκέλος των περίφημων συνεργασιών με «όμορους χώρους» που μερικοί, καθυστερημένα, τιτιβίζουν, το ΠΑΣΟΚ, αναβαπτισμένο και συνεκτικό, μάλλον δεν θα μπει σε μοχλευτικές περιπέτειες συγκολλήσεων και χαοτικών διαβουλεύσεων. Σχηματίζεται ένας τελείως διαφορετικός πολιτικός τόπος, όχι απλώς ένα διαφορετικό τοπίο.

Ο Δημήτρης Σεβαστάκης είναι καθηγητής στη Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ