Η κοοπτάτσια και το αχτίφ

Διαβάζοντας το βιβλίο του Κωστή Καρπόζηλου «Ελληνικός κομμουνισμός», για το οποίο και έγραφα την προηγούμενη βδομάδα, θυμήθηκα κάποιες λέξεις του κομμουνιστικού ιδιόλεκτου, τις οποίες συχνά ακούγαμε στα αριστερά μας νιάτα. Λέξεις που προέρχονται, προφανώς, από αντίστοιχους διεθνείς/λατινογενείς όρους και οι οποίες εισήχθησαν στη χώρα μας μαζί με τα κάθε είδους μαρξιστολενινιστικά θέσφατα και μπολσεβίκικα σουσούμια.

Και πρώτα απ’ όλα τα εις -ατσια σημαντικά, όπως αγκιτάτσια, κοοπτάτσια, προβοκάτσια. Για τους νεότερους και τους μη εξοικειωμένους με το σχετικό λεξιλόγιο, αγκιτάτσια είναι, λοιπόν, η υποκίνηση, η δράση στο εσωτερικό των «μαζών» (τι φρικτή λέξη κι αυτή!), με σκοπό την κινητοποίησή τους και τη δράση τους προς την κατεύθυνση που το Κόμμα (με κεφαλαίο Κ) επιθυμεί. Μάλιστα, στα παραδοσιακά κομμουνιστικά κόμματα και στην Κομμουνιστική Διεθνή, υπήρχε ειδικό γραφείο, το αγκιτπρόπ (agitprop), επιφορτισμένο με την αγκιτάτσια σε συνδυασμό με την προπαγάνδα.

Η προβοκάτσια, πάλι, είναι λίγο πολύ γνωστή, αφού επί χρόνια καλούνταν να εξηγήσει περίπου οτιδήποτε συνέβαινε ή είχε συμβεί και δεν ήταν σύμφωνο με τις βουλές ή τους σχεδιασμούς του Κόμματος. Ετσι, κινητοποιήσεις, δράσεις, απεργίες, διαδηλώσεις που δεν ήταν αποφασισμένες ή καθοδηγούμενες από το Κόμμα καταγγέλλονταν συχνά σαν έργο προβοκατόρων, σαν προβοκάτσιες.

Οσο για την κοοπτάτσια, αυτή αφορούσε κυρίως τα εσωκομματικά, εξού και είναι ίσως λιγότερο γνωστή. Κοοπτάτσια (co-opt η ρίζα) είναι λοιπόν η «πρόσληψη», η «εισδοχή». Με πιο απλά λόγια, η προσθήκη στη σύνθεση ενός οργάνου, συνήθως καθοδηγητικού, ατόμων που δεν έχουν εκλεγεί σε αυτό, με απόφαση των ήδη μελών του οργάνου. Με δικαιολογία κατά κανόνα τη δυσκολία εκλογής, λόγω παρανομίας ή και γενικότερα λόγω ειδικών συνθηκών, προστίθενται στη σύνθεση του οργάνου νέα μέλη με απόφαση των παλαιών. Εννοείται, βέβαια, ότι έτσι εξασφαλίζεται και πλήρης έλεγχος του οργάνου, αφού είναι εντελώς απίθανο οι «κοοπταρισμένοι» να διαφωνούν ή να διαφωνήσουν με τους «κοοπταριστές». Θα μου πείτε ότι, ακόμα και όταν ένα όργανο εκλεγόταν, το ποιοι/ες θα «εκλεγούν» σε αυτό ήταν απόλυτα ελεγχόμενο και προκαθορισμένο από την ηγετική ομάδα. Σωστό κι αυτό, αλλά τότε τηρούνταν έστω τα προσχήματα.

Φεύγοντας από τα εις -ατσια σημαντικά και πριν περάσω στις «παρεκκλίσεις» με κατάληξη -ισμος, αξίζει επίσης να θυμηθώ λέξεις όπως το πλένουμ και το αχτίφ. Πλένουμ λοιπόν είναι συνώνυμο αυτού που στην ιστορία του ΚΚΕ αναφέρεται συχνά και ως ολομέλεια, ενίοτε και ως πλατιά ολομέλεια. Οσο για το αχτίφ, ο όρος δηλώνει την άτυπη συνεδρίαση στελεχών και μελών του Κόμματος με σκοπό τη «ζύμωση», κατά κανόνα προς συγκεκριμένη κατεύθυνση δράσης ή κινητοποίησης.

Επιδόρπιο

Το «Πρελούδιο στο απομεσήμερο ενός φαύνου» του Ντεμπυσύ έχει χαρακτηριστεί η πιο σεξουαλική, η πιο αισθαντική σύνθεση στην ιστορία της μουσικής. Τον ίδιο τίτλο διεκδικεί πάντως και το «Μπολερό» του Ραβέλ, καθώς κάποιοι θεωρούν ότι το κρεσέντο υπαινίσσεται την κλιμάκωση της ηδονής με κορύφωση τον οργασμό.