Το μετάλλιό μου για λίγη…. μαγειρικη σόδα

Στα μισά από τα δρομικά αγωνίσματα αντοχής στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού (έξι από τους 12 αγώνες ανδρών και γυναικών μεταξύ των 800 μέτρων και του μαραθωνίου), σημειώθηκαν νέα Ολυμπιακά ρεκόρ. Τα νέας τεχνολογίας παπούτσια σίγουρα έπαιξαν τον ρόλο τους, όπως και το υπερσύγχρονο ταρτάν. Υπάρχει επίσης και μία νέα, πιο επιθετική προσέγγιση στην τακτική του αγώνα, που φαίνεται να εξαπλώνεται. Αλλά υπάρχει και κάτι ακόμα, σύμφωνα με τον Μάρκο Αροπ, ασημένιο Ολυμπιονίκη στα 800 μέτρα: Το διττανθρακικό νάτριο, ευρύτερα γνωστό και ως μαγειρική σόδα. «Τουλάχιστον το 80% των ελίτ δρομέων φέρεται να το χρησιμοποιεί», είπε. «Και έχει αποδειχτεί ότι λειτουργεί».

Πέρυσι κυκλοφόρησε και πολυδιαφημίστηκε μια νέα φόρμουλα μαγειρικής σόδας από τη γνωστή σουηδική εταιρεία Maurten. Ωστόσο, υπήρχε ξεκάθαρα έλλειψη επιστημονικών ενδείξεων που να δείχνουν αυτό το (ακριβό) προϊόν λειτουργεί καλύτερα από τα προϊόντα που βρίσκει κανείς στο σουπερμάρκετ. Κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων δημοσιεύθηκε επιτέλους μια τυχαιοποιημένη, διπλά τυφλή και ελεγχόμενη με εικονικό φάρμακο έρευνα, που στηρίζει τους ισχυρισμούς της Maurten, γράφει το περιοδικό Outsise. Στην Ευρωπαϊκή Επιθεώρηση Εφαρμοσμένης Φυσιολογίας, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Ετζ Χιλ της Βρετανίας παρουσίασαν δεδομένα που δείχνουν μια βελτίωση κατά 1,4% για ποδηλάτες σε μια δοκιμασία χρόνου 40 χλμ., η οποία μεταφράζεται σε κέρδος περίπου ενός λεπτού κατά τη διάρκεια μιας ωριαίας προσπάθειας.

Η ιστορία

Υπάρχει μια μακρά σειρά στοιχείων που χρονολογείται τουλάχιστον από τη δεκαετία του 1980 και υποδηλώνει ότι η μαγειρική σόδα ενισχύει την απόδοση. Η παραδοσιακή εξήγηση ήταν ότι η σκληρή άσκηση παράγει γαλακτικό οξύ και η μαγειρική σόδα είναι μια βάση που αντισταθμίζει αυτή την αυξανόμενη οξύτητα. Σήμερα, η κατανόηση του τρόπου λειτουργίας της έχει αλλάξει: είναι τα ιόντα υδρογόνου που παρεμβαίνουν στις μυϊκές συσπάσεις και η μαγειρική σόδα βοηθά στην απομάκρυνσή τους από τα κύτταρα των μυών και την ουδετεροποίησή τους.

Το πρόβλημα είναι ότι η καθαρή μαγειρική σόδα έχει στατιστικά πολλές παρενέργειες στο πεπτικό σύστημα, προκαλώντας φούσκωμα, κράμπες, διάρροια και άλλα προβλήματα που επηρεάζουν την απόδοση. Η λύση της Maurten περιλαμβάνει την περιτύλιξη μικρών χαπιών μαγειρικής σόδας σε μια «σούπα» υδρογέλης (τζελ), η οποία καθοδηγεί το ενεργό συστατικό απευθείας μέσω του ευαίσθητου στομάχου στο έντερο, πριν το απελευθερώσει, αποφεύγοντας έτσι τις γνωστές διαταραχές.

Υπήρχαν ήδη κάποιες ενδείξεις για αυτό. Τον Φεβρουάριο, δημοσιεύτηκε μια έρευνα στην επιστημονική πλατφόρμα Sports Medicine – Open με δεδομένα που εξετάζουν μόνο τα γαστρεντερικά συμπτώματα που προκαλούνται από διάφορες μορφές μαγειρικής σόδας. Σε μια ομάδα ανδρών ποδηλατών, κάψουλες μαγειρικής σόδας προκάλεσαν τη συνήθη σειρά γαστρεντερικών συμπτωμάτων, ενώ η ίδια δόση σε μικροκάψουλες με υδρογέλη είχε σχεδόν καμία επίδραση.  Η νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Ετζ Χιλ επεκτείνει αυτά τα ευρήματα σε πραγματικά time-trials. Οι 14 ποδηλάτες της μελέτης έκαναν τρία time-trials των 40 χιλιομέτρων: ένα για εξάσκηση, ένα με μαγειρική σόδα Maurten και ένα με placebo που σχεδιάστηκε να μοιάζει και να έχει γεύση σαν το Maurten αλλά δεν περιείχε μαγειρική σόδα. Τα δεδομένα δείχνουν ότι, όπως αναμενόταν, το pH του αίματος αυξήθηκε στην κατάστασή με τη μαγειρική σόδα. Οι περισσότερες από τις άλλες μεταβλητές παρέμειναν αμετάβλητες: οι καρδιακοί παλμοί ήταν οι ίδιοι, η αίσθηση της προσπάθειας ήταν η ίδια, όπως και η κλιμάκωση της ταχύτητας. Ωστόσο, οι αθλητές μπορούσαν να αντέξουν υψηλότερα επίπεδα γαλακτικού καθόλη τη διάρκεια της δοκιμής και το πιο σημαντικό φυσικά, ήταν ταχύτεροι.

Απρόσμενα ευρήματα

Υπάρχουν δύο ενδιαφέροντα σημεία να επισημάνουμε, γράφει ο γνωστός αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας Αλεξ Χάτσινσον στη στήλη του Sweat Science. Ενα είναι ότι το time-trial διήρκησε μια ώρα, ενώ η συνήθης υπόθεση μέχρι πρότινος ήταν ότι η μαγειρική σόδα είναι πιο αποτελεσματική σε προσπάθειες που διαρκούν 1-10 λεπτά, όπου παράγονται τα υψηλότερα επίπεδα γαλακτικού. Αυτή είναι η χρονική περιοχή όπου έχουμε τα ισχυρότερα στοιχεία, αν και άλλες μελέτες και αναφορές έχουν δείξει ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει και σε ακόμη μεγαλύτερες αποστάσεις. Το άλλο ενδιαφέρον σημείο είναι ότι η κατανομή της ταχύτητας ήταν ομοιόμορφη: με τη μαγειρική σόδα, οι ποδηλάτες ήταν γρηγορότεροι στην αρχή, το μέσο και το τέλος της δοκιμής με παρόμοιες διαφορές. Μέχρι προσφάτως, θεωρούσαμε ότι η μαγειρική σόδα μπορεί να βοηθήσει σε μεγαλύτερους αγώνες, αλλά μόνο για ένα δυνατό φίνις. Τα νέα ευρήματα υποδηλώνουν ότι σε κάνει ταχύτερο καθόλη τη διάρκεια.

Πριν ξοδέψετε χρήματα, ίσως θα έπρεπε να δείτε μια σύγκριση του σκευάσματος της Maurten με άλλες φθηνότερες μορφές μαγειρικής σόδας. Υπάρχουν επίσης ερωτήματα σχετικά με τη βέλτιστη δοσολογία (η μελέτη χρησιμοποίησε 0,3 γραμμάρια ανά κιλό σωματικού βάρους) και τον χρονισμό (ο οποίος ήταν εξατομικευμένος βάσει εξετάσεων αίματος για τον προσδιορισμό του χρόνου μέγιστης απόκρισης, με ένα κενό περίπου δύο ωρών μεταξύ της λήψης και των time-trials).

Με τη συνεργασία της δρομικής πλατφόρμας www.gorun.gr