Γερμανική «νάρκη» στη Σένγκεν

Υπάρχουν ημερομηνίες που γίνονται ιστορικά ορόσημα. Μία από αυτές είναι η σημερινή, 16 Σεπτεμβρίου, ημέρα που η Γερμανία επιβάλλει εσωτερικούς συνοριακούς ελέγχους στη μεθόριο με όλες τις όμορές της χώρες. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία σχεδόν τεσσάρων δεκαετιών της συμφωνίας του Σένγκεν – αν εξαιρεθούν μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις και η πανδημία κορωνοϊού – που η Γερμανία επιβάλλει συνοριακούς ελέγχους σε όλα τα χερσαία σύνορα της χώρας.

Η απόφαση για εξάμηνη, σε πρώτη φάση, εφαρμογή των συνοριακών ελέγχων ελήφθη για εσωτερικούς πολιτικούς λόγους στη Γερμανία, με αφορμή την τρομοκρατική επίθεση σύρου πρόσφυγα με τρεις νεκρούς στο Ζόλινγκεν. Συνάδει στο τυπικό σκέλος με τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της Γερμανίας. Ωστόσο, το πολιτικό μήνυμα ελέγχων σε όλα τα σύνορα της μεγαλύτερης χώρας της ΕΕ στο κέντρο της Ευρώπης διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα για τη διαχείριση του Μεταναστευτικού στην ΕΕ και πυροδοτεί ταυτόχρονα σοβαρές εντάσεις στις σχέσεις της Γερμανίας με τους ευρωπαίους εταίρους της.

Μία πρώτη γεύση των ευρωπαϊκών αντιδράσεων θα πάρει η γερμανίδα υπουργός Εσωτερικών, Νάνσι Φέζερ, στη συνάντηση που θα πραγματοποιηθεί αύριο στο Βερολίνο με τους ομολόγους της από Ελλάδα, Βουλγαρία, Γαλλία, Ιταλία, Κροατία, Αυστρία, Πολωνία, Σλοβενία, Μεγάλη Βρετανία, καθώς και κυβερνητικούς εκπροσώπους των υπό ένταξη στην ΕΕ χωρών των Δυτικών Βαλκανίων. Την Ελλάδα θα εκπροσωπήσει ο υπουργός Μετανάστευσης, Νίκος Παναγιωτόπουλος. Η συνάντηση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της λεγόμενης «Διαδικασίας του Βερολίνου για τα Δυτικά Βαλκάνια», με θέμα την παράτυπη μετανάστευση και την αντιμετώπιση των δικτύων διακινητών και οργανωμένου εγκλήματος.

Μετά την ανακοίνωση της κατάργησης των κοινωνικών επιδομάτων για όσους έχουν πάρει άσυλο σε άλλη χώρα μέλος της ΕΕ, από σήμερα εφαρμόζονται οι προσωρινοί εσωτερικοί έλεγχοι σε όλα τα χερσαία σύνορα της Γερμανίας. Τέτοιοι έλεγχοι πραγματοποιούνταν μέχρι τώρα στα χερσαία σύνορα με Πολωνία, Τσεχία, Αυστρία και Ελβετία, επεκτείνονται τώρα και στα δυτικά και βόρεια σύνορα της Γερμανίας με Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Δανία.

Ο πρώτος απολογισμός

«Θέλουμε να μειώσουμε περαιτέρω την παράτυπη μετανάστευση, να σταματήσουμε τους λαθρέμπορους, να σταματήσουμε τους εγκληματίες και να εντοπίσουμε και να σταματήσουμε τους ισλαμιστές σε πρώιμο στάδιο», λέει η υπουργός Εσωτερικών, Νάνσι Φέζερ. Για την πρακτική εφαρμογή των μέτρων παραπέμπει στους ελέγχους που πραγματοποιούνται από τις 16 Οκτωβρίου 2023 στη μεθόριο των συνόρων με Πολωνία, Τσεχία, Αυστρία και Ελβετία. Το αποτέλεσμα σε διάστημα σχεδόν ενός χρόνου εφαρμογής ήταν εντοπισμός περίπου 52.000 παράτυπων μεταναστών, πάνω από 30.000 επιστροφές σε χώρες μέλη της ΕΕ, μείωση κατά 1/5 των αιτήσεων ασύλου στη Γερμανία και αύξηση κατά 1/5 των επαναπροωθήσεων σε χώρες καταγωγής.

Δεν πρόκειται για τα κλειστά σύνορα της Γερμανίας που θέλει η συντηρητική Χριστιανική Ενωση CDU/CSU υπό την πίεση της εκλογικής ανόδου του ακροδεξιού AfD. O αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και πρόεδρος του CDU, Φρίντριχ Μερτς, απαίτησε από την κυβέρνηση Σολτς να κηρύξει τη χώρα σε «κατάσταση εκτάκτου ανάγκης», για να παρακέμψει την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Επειδή η κυβέρνηση και ο καγκελάριος Σολτς το απέρριψαν, αποχώρησε από τις συνομιλίες. Ωστόσο, υπό την πίεση Δεξιάς και Ακροδεξιάς, μετατοπίζεται σημαντικά και η κεντροαριστερή κυβέρνηση Σοσιαλδημοκρατών, Πρασίνων και Φιλελευθέρων στα θέματα μετανάστευσης και ασύλου.

Συνοριακοί έλεγχοι

Βασικός στόχος των κυβερνητικών μέτρων είναι να αποτραπεί περαιτέρω η επιβάρυνση δήμων και τοπικής αυτοδιοίκησης που δέχτηκαν υπέρμετρο βάρος για τη στέγαση, την εκπαίδευση και την ένταξη μεταναστών, εξαιτίας του γεγονότος ότι η Γερμανία έχει υποδεχτεί επιπρόσθετα 1,2 εκατ. ουκρανούς πρόσφυγες πολέμου.

Η Ομοσπονδιακή Αστυνομία θα διενεργεί «ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα με ευελιξία και ανάλογα με τις τρέχουσες ανάγκες ασφαλείας», από τις οποίες εξαρτάται το εύρος, η διάρκεια και οι συγκεκριμένες τοποθεσίες πραγματοποίησης των ελέγχων, όπως ενημερώνει ανακοίνωση του ομοσπονδιακού υπουργείου Εσωτερικών. Πρόκειται για «στοχευμένους, δειγματοληπτικούς ελέγχους για την καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος και τον περαιτέρω περιορισμό της παράτυπης μετανάστευσης». Η γερμανική ομοσπονδιακή αστυνομία συνεργάζεται στενά με τις Αρχές των γειτονικών σε κοινές περιπολίες και κοινά κέντρα αστυνομικών και τελωνειακών ελέγχων.

Στόχος είναι να επηρεαστούν το λιγότερο δυνατόν οι μετακινήσεις πολιτών καθώς και οι επιχειρηματικές δραστηριότητες. Ωστόσο, «δεν μπορούν να αποκλειστούν προσωρινές διακοπές στη διασυνοριακή κυκλοφορία», παραδέχεται το υπουργείο Εσωτερικών.