Το νόμισμα και οι όψεις του

Η ακρίβεια είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η μία όψη δείχνει την αύξηση των τιμών και, γενικότερα του κόστους ζωής. Η δεύτερη δείχνει τη μικρότερη αύξηση των εισοδημάτων. Και οι δύο αυτές όψεις παρουσιάζονται με έναν δείκτη. Το διαθέσιμο κατά κεφαλήν εισόδημα, προσαρμοσμένο βάσει της αγοραστικής δύναμης, είχε φτάσει στην Ελλάδα το 2009 στο 102% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Με την είσοδο στο πρώτο Μνημόνιο, το ποσοστό αυτό έπεσε στο 89%. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, το 2022 αναμένεται τελικά να υπολογιστεί γύρω στο 67%. Για το 2023 δεν υπάρχουν ακόμα τελικοί υπολογισμοί, όμως το διαθέσιμο εισόδημα, όπως έδειξαν πρόσφατα στοιχεία του ΟΟΣΑ, το ροκάνισε ο πληθωρισμός. Αυτό άλλωστε φαίνεται και από την αρνητική ροπή προς αποταμίευση των νοικοκυριών.

Υπάρχει και ένα ακόμα νόμισμα, με δύο όψεις που εξηγούν όλα τα παραπάνω. Πρόκειται για την ανταγωνιστικότητα, η οποία φαίνεται από το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Ακούγεται, ίσως, τεχνικό, αλλά αυτό που λέμε εμπορικό έλλειμμα ή εξωτερικό έλλειμμα είναι αυτό που επιτρέπει να φτάσει κάθε εξωγενής διαταραχή στο ράφι και τελικά στην τσέπη μας. Διότι δεν παράγουμε, δεν εξάγουμε αρκετά. Συνεπώς, είμαστε μια χώρα εξαρτημένη από τις διεθνείς τιμές. Και το πιο θλιβερό είναι ότι το έλλειμμα αυτό έχει ελάχιστα βελτιωθεί ως ποσοστό του ΑΕΠ, ύστερα από τρία Μνημόνια.

Και μετά έρχονται οι χρόνιες εσωτερικές – διαρθρωτικές αδυναμίες που εντείνουν το πρόβλημα. Καρτέλ, μικρή αγορά, γραφειοκρατία, μικρή παραγωγικότητα, αδυναμία συντονισμού και στρατηγικού σχεδιασμού, αλλά κυρίως έλλειμμα πολιτικής τόλμης για να αντιμετωπιστούν όλα αυτά που επισημαίνονται επί δεκαετίες.