Η ανάγκη ενός νέου {LF}ηγετικού παραδείγματος

Υπάρχουν, άραγε, τόσα ΠΑΣΟΚ όσοι είναι και οι υποψήφιοι που φιλοδοξούν να ηγηθούν της πάλαι ποτέ κραταιάς  Δημοκρατικής Παράταξης; Αν όχι, πώς εξηγείται το παράδοξο φαινόμενο που συνιστά ο συνωστισμός των επίδοξων προέδρων σε ένα κόμμα που σε κάθε εκλογική αναμέτρηση χάνει και από μερικές χιλιάδες ψηφοφόρους; Και πώς εξηγείται το γεγονός ότι, αντί οι υποψήφιοι να θέτουν σε δημόσια συζήτηση τη συνταγή που προτείνουν για να ξαναγίνει μεγάλη η παράταξή τους, φαίνεται να προτιμούν να την κρατήσουν μυστική και όχι να την προβάλουν ως πρόκριμα της εκλογής τους;

Είναι, βέβαια, αλήθεια ότι όσο περισσότεροι είναι οι υποψήφιοι, τόσο περισσότεροι θα γίνουν και οι ψηφοφόροι που θα προσέλθουν στην εσωκομματική κάλπη με αποτέλεσμα η συμμετοχή τους να πλησιάσει τα προηγούμενα πολύ υψηλά ποσοστά. Πράγμα που εμμέσως πλην σαφώς και αυτομάτως θα στείλει το μήνυμα ότι η παράταξη μπορεί να αφυπνιστεί και να ανακάμψει.

Αυτό, ωστόσο, αποτελεί ένα στοίχημα. Οχι μια βεβαιότητα. Αν πάντως κερδηθεί το στοίχημα, θα αυξηθούν καθέτως και οι πιθανότητες τελικός νικητής της εσωκομματικής αναμέτρησης να είναι ο/η υποψήφιος/ια με το μεγαλύτερο πέρασμα στην ευρύτερη κοινωνία. Υπό την αίρεση, βέβαια, ότι η ευρύτερη κοινωνία θα έχει την όρεξη να εμπλακεί σε έναν εσωκομματικό ανταγωνισμό.

Αν και εφόσον υπάρξει δεύτερος γύρος θα είναι, ωστόσο, μια εξαρχής διαφορετική αναμέτρηση με ενδεχόμενες εκπλήξεις, αντίστοιχες με αυτές που επεφύλασσε η εσωκομματική αναμέτρηση στη ΝΔ όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης κέρδισε τον Ευάγγελο Μεϊμαράκη στην κούρσα της διαδοχής του Αντώνη Σαμαρά.

Σε κάθε πάντως περίπτωση υπάρχει ένα δεύτερο και βασικότερο ερώτημα: Το εκλογικό σώμα που θα αποφασίσει να ρίξει το βάρος του για την ανάδειξη  του νέου αρχηγού του ΠΑΣΟΚ, θα το ξανακάνει στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, οψέποτε και αν αυτές πραγματοποιηθούν, ή θα παραμείνει αδιάφορο μπροστά στο ενδεχόμενο να διαιωνιστεί η σημερινή κυριαρχία του κυβερνώντος κόμματος;

Τρεις είναι οι προϋποθέσεις για να ξαναγίνει το ΠΑΣΟΚ ένας ισχυρός μοχλός πολιτικής αλλαγής:

Η πρώτη είναι η νέα ηγεσία του να έχει το χάρισμα μιας επικοινωνίας που εμπνέει και ταυτόχρονα απαντά στην κρίση εμπιστοσύνης προς τους αντιπροσωπευτικούς θεσμούς της Δημοκρατίας, στην οποία βυθίζεται όλο και πιο βαθιά το σύνολο του κομματικού συστήματος.

Η δεύτερη είναι να μπορεί το πρόσωπο που θα αναλάβει την ηγεσία να στέλνει από μόνο του το μήνυμα της νέας αρχής ενσαρκώνοντας ταυτόχρονα προγραμματικές προτάσεις που θα διαφέρουν από τις τετριμμένες που επαναλαμβάνονται στερεότυπα χωρίς να πείθουν, να συγκινούν και να παράγουν απτά αποτελέσματα για τη βελτίωση της καθημερινότητας των ανθρώπων.

Η τρίτη, τέλος, προϋπόθεση είναι να έχει η νέα ηγεσία τον τρόπο και το σχέδιο που θα μετατρέψει το λεγόμενο συλλογικό υποκείμενο του κόμματος από διαχειριστικό μηχανισμό πελατειακών συμφερόντων σε παραγωγό νέων οραμάτων, ιδεών και παραδειγμάτων ικανών να διαμορφώσουν συνειδήσεις και να μετασχηματίσουν τις οργανώσεις σε ζωντανά κύτταρα πολιτικής ανανέωσης και σε έξυπνα εργαλεία μιας νέας μεταπολίτευσης.

Στην ύστερη μεταπολίτευση καλλιεργήθηκε η αυταπάτη ότι η αντικατάσταση των οραματιστών που ίδρυσαν τα κόμματα της Τρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας από τους «καταλληλότερους» διαχειριστές της οικονομίας, του πελατειακού κράτους και της κοινωνικής ανόδου των μεσοστρωμάτων θα διασφάλιζε εσαεί τα κεκτημένα τους.

Το τέλος αυτής της αυταπάτης συνέπεσε με το τέλος της μεταπολίτευσης και σφραγίστηκε με τα μνημόνια, την κοινωνική ανασφάλεια, την κατάρρευση της πολιτικής εμπιστοσύνης και την αποξένωση της Δημοκρατικής Παράταξης από τα λαϊκά ερείσματά της.

Το ζητούμενο για τη Δημοκρατική Παράταξη είναι τώρα μαζί με αρχηγό να αλλάξει και το ηγετικό παράδειγμα ανακτώντας τη λαϊκότητα που έκανε πάντα τη διαφορά της από τον λαϊκισμό και τον ιδεολογικά απροσδιόριστο εκσυγχρονισμό.

Ο Γιώργος Σεφερτζής είναι πολιτικός επιστήμονας – αναλυτής