Σλόγκαν

Γιατί να ψηφίσει κανείς ΠΑΣΟΚ την επόμενη Κυριακή; «Γιατί το ΠΑΣΟΚ είναι μαγκιά – σε μια παλιά διαφήμιση, θυμάμαι τώρα, ήταν μια διαφήμιση πριν μπω εγώ στη νεολαία, ήταν ένας ωραίος τύπος και το έλεγε ως σύνθημα της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ «Το ΠΑΣΟΚ είναι μαγκιά», κάπως έτσι».

Η απάντηση του Ανδρουλάκη στο ερώτημα νέων που μαζεύτηκαν στον Ταύρο να τον ακούσουν είναι ένα σχεδόν χαριτωμένο παραπολιτικό περιστατικό της πράσινης προεκλογικής εκστρατείας. Στη σημειολογία του, όμως, ίσως κρύβεται ένας βαθύτερος λόγος της δημοσκοπικής καθήλωσης του άλλοτε κραταιού Κινήματος παρά την αποσύνθεση του κόμματος το οποίο ήρθε πριν από δώδεκα χρόνια και κατέλαβε τη θέση του στον δικομματισμό.

Ο αρχηγός, προτού αναλύσει τους σοβαρούς λόγους για τους οποίους καλεί κάποιον να διαλέξει το ψηφοδέλτιο με τον πράσινο ήλιο, επιχειρεί να απευθυνθεί στο θυμικό των ψηφοφόρων επικαλούμενος ένα σλογκανάκι του 1993 – 31 ετών, δηλαδή. Με άλλα λόγια: προδίδει την αδυναμία του ΠΑΣΟΚ να βρει το ελκυστικό και κατανοητό αφήγημα που μπορεί να συμπυκνωθεί σε μια και μοναδική λέξη – σαν την αλλαγή ή τον εκσυγχρονισμό.

Επαναλανσάρισμα

Ή έστω σε μια φράση, το άκουσμα της οποίας θα αρκεί προκειμένου να τη συνδέσει ο καθένας απ’ το εκλογικό σώμα με τα δικά του θέλω. Η δυσκολία αυτή δεν είναι απλά επικοινωνιακή. Δεν υποδηλώνει μόνο πως τα μυαλά που έχουν επιφορτιστεί με το στήσιμο της κεντροαριστερής καμπάνιας στερούνται φαντασίας. Αποκαλύπτει πως κι εκείνα που προσπαθούν να φτιάξουν το μέλλον του κόμματος δεν έχουν τις ιδέες οι οποίες θα το επαναλανσάρουν σαν ένα προϊόν ιστορικό και σύγχρονο ταυτόχρονα.

Το σημερινό ΠΑΣΟΚ κάνει κόπι-πέιστ το παλιό, ένδοξο, ΠΑΣΟΚ αλλά δεν φαίνεται ικανό να κλέψει απ’ τον παρελθοντικό εαυτό του – όπως κάνουν οι καλοί καλλιτέχνες, αφού οι κακοί αντιγράφουν. Αποστηθίζει τα συνθήματα και τη ρητορική των περασμένων περιόδων του, ξεχνώντας πως και τα πρώτα και η δεύτερη απευθύνονταν στην κοινωνία του τότε – σχεδιάζονταν για να πιάσουν τον παλμό της εποχής τους και να παρουσιαστούν σαν προτάγματα.

Η νοσταλγία βοηθά να γίνεις μέρος της ποπ κουλτούρας. Ωστόσο, δεν φτάνει για να γίνεις χρήσιμος στην καθημερινότητα όποιων συνθέτουν το εύρος της εκλογικής σου επιρροής. Το ΠΑΣΟΚ χρειάζεται και μήνυμα και το μέσο που είναι το μήνυμα.