«Διπλωματικές» επιθέσεις με τρολαρίσματα

Θυμωμένος με την απόφαση της Ισπανίας να αναγνωρίσει την Παλαιστίνη, ο κορυφαίος διπλωμάτης του Ισραήλ απάντησε με μια διαφορετική κίνηση: τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που, κάποιες φορές, δημιουργήθηκαν για να προκαλούν υπέρτατη προσβολή. Παρακάμπτοντας δοκιμασμένες μεθόδους διπλωματίας, ο ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Ισραελ Κατς δημοσίευσε βίντεο στο οποίο συνδυάζει εικόνες της επίθεσης της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου με πλάνα ενός ζευγαριού που χορεύει φλαμένκο. Το μήνυμα προς την ηγεσία της Ισπανίας: «Η Χαμάς σας ευχαριστεί για την υπηρεσία που της προσφέρετε».

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Κατς γίνεται τόσο αιχμηρός μέσω των social media. Εκτός από τις συμβατικές διπλωματικές ανακοινώσεις, όπως η δημοσιοποίηση συναντήσεων με αξιωματούχους ή η προτροπή για υποστήριξη στην υποψήφια του Ισραήλ στη Eurovision, στον λογαριασμό του στην πλατφόρμα X ο Κατς έχει συχνά χρησιμοποιήσει καρτουνίστικες αναρτήσεις για να επιτεθεί και να κοροϊδέψει τους επικριτές του Ισραήλ.

Η αγριότητα είναι χαρακτηριστικό της σύγχρονης διεθνούς διπλωματίας. Οι διπλωμάτες της προσέγγισης του «λύκου πολεμιστή» της Κίνας μετέφεραν ωμά το μήνυμα του Πεκίνου επί χρόνια – ενώ ο Λευκός Οίκος του Ντόναλντ Τραμπ κατέκτησε την τέχνη να προσβάλλει εχθρούς και συμμάχους. Αλλά η στάση του Κατς αντικατοπτρίζει και μια μεγαλύτερη αλλαγή στην ισραηλινή διπλωματία υπό τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος έχει προωθήσει μια ξεκάθαρα επιθετική προσέγγιση για την αντιμετώπιση των επικριτών του Ισραήλ.

Οργισμένες αντιδράσεις

Το βίντεο για την Ισπανία αυτό το Σαββατοκύριακο συνοδεύτηκε από παρόμοιες επιθέσεις στη Νορβηγία και την Ιρλανδία για την ταυτόχρονη αναγνώριση της Παλαιστίνης. Το  βίντεο για τη στάση της ιρλανδικής κυβέρνησης συνδύασε τα πλάνα της 7ης Οκτωβρίου με τα πόδια κάποιου Ιρλανδού να χορεύει τον γνωστό παραδοσιακό χορό της χώρας και το ίδιο «ευχαριστήριο» μήνυμα της Χαμάς.

Καθώς το Ισραήλ και η Τουρκία συγκρούονται τον Απρίλιο για τον πόλεμο στη Γάζα, ο λογαριασμός του Κατς δημοσίευσε μια καθόλου κολακευτική φωτογραφία του τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν ξαπλωμένου σε ένα κρεβάτι, να ονειρεύεται ότι είναι ο διάδοχος ενός οθωμανού σουλτάνου. «Ο Ερντογάν ονειρεύεται την επανίδρυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας… Ο άνθρωπος της Μουσουλμανικής Αδελφότητας ονειρεύεται να καταστρέψει το Ισραήλ, να κατακτήσει την Ιερουσαλήμ και να ηγηθεί του μουσουλμανικού κόσμου», έγραφε το κείμενο που συνόδευε την εικόνα. Στη συνέχεια πρότεινε στον τούρκο πρόεδρο να παρακολουθεί απλά  οθωμανικά δράματα στην τηλεόραση.

Οι ισραηλινοί διπλωμάτες αντιμετωπίζουν τις αναρτήσεις του Κατς με ένα μείγμα σύγχυσης και τρόμου γράφουν οι «Financial Times». «Δεν νομίζω ότι κανένας άλλος υπουργός Εξωτερικών τα κάνει αυτά», είπε ένας διπλωμάτης. «Είναι απλά παράξενο», προσθέτει άλλος. «Νομίζω ότι πιστεύει ότι έχει αποτέλεσμα. Αλλά δεν έχει. Ο κόσμος το βλέπει ως επιθετικό και προσβλητικό, όχι ως αποτελεσματικό μέσο επικοινωνίας».

Οι αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκάλεσαν επίσης οργισμένες αντιδράσεις από τις κυβερνήσεις που θίγονται. Ο υπουργός Οικονομικών της Ιρλανδίας Μάικλ ΜακΓκραθ χαρακτήρισε το βίντεο για την Ιρλανδία «ιδιαίτερα δυσάρεστο» ενώ ο υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας χαρακτήρισε το βίντεο για τη χώρα του «σκανδαλώδες και αποτρόπαιο».

Αποτελεσματική προσέγγιση;

Εκπρόσωπος του Κατς αρνήθηκε να σχολιάσει. Ατομο από το περιβάλλον του υπουργού όμως είπε στους «Financial Times» ότι η προσέγγιση αποδεικνύεται αποτελεσματική και αντανακλά το γεγονός ότι τα παραδοσιακά εργαλεία δεν είναι επαρκή σε περίοδο πολέμου. «Πρέπει να σοκάρουμε τον κόσμο. Δεν είναι μια συνηθισμένη περίοδος», ανέφερε. Διπλωμάτες και αναλυτές θεωρούν ότι η μη διπλωματική προσέγγιση αντανακλά εν μέρει το καθεστώς του υπουργείου Εξωτερικών του Ισραήλ. Ο Κατς δεν είναι μέλος του πενταμελούς πολεμικού υπουργικού συμβουλίου του Ισραήλ και θεωρεί ότι δεν του δίνεται αρκετή σημασία. «Βρήκε τρόπο για να κάνει θόρυβο και να τον βλέπουν», σχολιάζει ένας άλλος διπλωμάτης, ο οποίος σημειώνει τη γενική έλλειψη προβολής του υπουργείου Εξωτερικών.

Οι επιθετικές αναρτήσεις του Κατς σε χώρες όπως η Ισπανία και η Τουρκία αναρτώνται τόσο στα εβραϊκά όσο και στη γλώσσα του στόχου του, οι αναλυτές πιστεύουν ότι σχεδιάστηκαν και για να έχουν εγχώριο αντίκτυπο. Ο Λουίς Φίσμαν, καθηγητής στο Brooklyn College της Νέας Υόρκης, ο οποίος ειδικεύεται στις τουρκικές και ισραηλινές υποθέσεις, θεωρεί ότι η προκλητική προσέγγιση θα μπορούσε ενδεχομένως να βοηθήσει τον Κατς σε μια εποχή μετά τον Νετανιάχου ή εντός της κυβέρνησης. Αλλωστε, ο Ερντογάν με την έντονη αντι-ισραηλινή ρητορική δεν είναι καθόλου δημοφιλής στο Ισραήλ.