Λίγη ενσυναίσθηση

Επειδή οι πεθαμένοι διακρίνονται για περισσότερη υπομονή σε σχέση με τους ζωντανούς, αναβάλλουμε την προγραμματισμένη για σήμερα επιφυλλίδα, την αφιερωμένη στην Αμαλία Μεγαπάνου (Καραμανλή) που το Σάββατο συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από τον θάνατό της, για την επόμενη Τετάρτη, καθώς η επικαιρότητα «καλπάζει» με έναν τόσο προκλητικό τρόπο ώστε θα ήταν το λιγότερο προδοσία, του εαυτού μας έστω, να την παρακάμψουμε.

Oσο σημαντικότερη αναδεικνύεται στη δραματικότητά της μια εποχή, τόσο εντονότερα αποκαλύπτονται και υπογραμμίζονται, για τους νοήμονες τουλάχιστον, οι προθέσεις των πρωταγωνιστικών ή και δευτεραγωνιστικών πολιτικών προσώπων κυρίως, να επενδύσουν με έναν αήθη συνήθως εξαργυρώσιμο τρόπο στη δραματικότητα αυτή. Ευτυχώς όμως για την ανθρωπότητα, το ότι η παρατεταμένη διάψευση ενός αξιώματος ηθικοπολιτικού χαρακτήρα, όπως η ρήση του αλησμόνητου πεζογράφου Γιώργου Ιωάννου πως «Αριστερά σημαίνει διαρκής ευαισθησία», δεν το ακυρώνει, αντίθετα θα έλεγες πως το μεταβάλλει σε ένα ακόμη αυστηρότερο και ουσιαστικότερο μέτρο προκειμένου να χαρακτηρισθεί η κάθε πράξη ή παράλειψη. Αναφερόμαστε στην Eφη Αχτσιόγλου και τον Γιάνη Βαρουφάκη που εμφανίστηκαν με ριγμένο στους ώμους τους το σύμβολο της Παλαιστινιακής Αρχής, τη μαντίλα, σε ένδειξη συμπαράστασης στις περιπέτειες και τις δοκιμασίες του παλαιστινιακού λαού.

Επειδή όμως κάθε κίνηση ή πράξη που θέλει να της απονεμηθεί το υψηλό εύσημο της αλληλεγγύης προϋποθέτει ένα κόστος, μια στοιχειώδη έστω ζημιά για τον άνθρωπο που την επιχειρεί, αισθάνεται την ανάγκη να ρωτήσει κανείς, χωρίς ίχνος κακεντρέχειας ή ειρωνείας, τόσο τη βουλευτή της Νέας Αριστεράς όσο και τον πρόεδρο του ΜέΡΑ25 τι ακριβώς διακινδύνευσαν, με την εκφρασμένη με τον τρόπο αυτή συμπαράστασή τους, ώστε να διεκδικούν μερίδιο σε μια αναγνώριση για τη συμμετοχή τους σε έναν αγώνα που ουσιαστικά τους είναι μια ξένη υπόθεση.

Αν θα αδυνατούσαν να απαντήσουν στην ερώτηση αυτή, θεωρώντας ως επαρκή τον συμβολικό χαρακτήρα της κίνησής τους, θα ήταν σαν να ομολογούν πως αναγνωρίζουν τον εαυτό τους τόσο σπουδαίο, ώστε η ολιγόλεπτη ή ολιγόωρη περιβολή τους με τη μαντήλα μπορεί να έχει κάποια ευεργετική επίδραση σε μια δοκιμασία με τόσο ολέθριες συνέπειες ώστε ως συμπαράσταση να μην μπορεί να εννοηθεί παρά μόνο σε ποιον βαθμό συμμερίζεσαι τις συνέπειες αυτές. Οπωσδήποτε κάτι θα άλλαζε προς το καλύτερο, αν ο καθένας που αποφασίζει να συμπαρασταθεί σε έναν μόνον άνθρωπο ή σε έναν ολόκληρο λαό με τον πλέον ανώδυνο για τον ίδιο τρόπο, θεωρούσε τα αποτελέσματα της κίνησής του αυτής μέσα από το πρίσμα ακόμη και ολόκληρων πληθυσμών που θα διέτρεχαν οριζοντίως και καθέτως τον πλανήτη εκφράζοντας με συμβολικές κινήσεις τη συμπαράστασή τους αυτή.

Οσο μια τέτοια διερώτηση δεν γίνεται, μπορούμε να κάνουμε λόγο για μια «δολιότητα» από πλευράς των εμπλεκόμενων σε αυτό το καθεστώς της σύγχυσης των ορίων ανάμεσα στη συμπαράσταση και την ψευδεπίγραφη έκφρασή της: Είναι πλέον σε παγκόσμιο επίπεδο τόσα πολλά τα γεγονότα που χρειάζεται να κρίνει κανείς προκειμένου να καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει, ώστε ακόμη και τα πιο προκλητικά και ιταμά να περνούν γρήγορα στη λήθη, πριν προλάβουν στοιχειωδώς ηθικά, κοινωνικά και πολιτικά να εκτελωνισθούν. Πολιτικά πρόσωπα όμως που υπολογίζουν στη λήθη ή μάλλον σε γεγονότα που αν και άγνωστα ακόμη προορίζονται, εμφανιζόμενα, να μονοπωλήσουν το ενδιαφέρον της παγκόσμιας κοινής γνώμης, ώστε να μη χρεωθούν τις με τον επιεικέστερο τρόπο χαρακτηρισμένες ως ανακολουθίες τους, ή συμπεριφορές συνειδητά καιροσκοπικές, έχουν προεξοφλήσει την ιστορία ως μια διαδοχή με μικρά διαλείμματα ανάμεσά τους, καταστροφών. Ο,τι γίνεται όμως για τη δημιουργία εντυπώσεων επιστρέφει συνήθως εκδικητικά προκειμένου να αποκατασταθεί η τάξη των πραγμάτων που διασαλεύτηκε ακριβώς για να κυριαρχήσουν οι σκέτες εντυπώσεις.