Πίεσα πολύ τον εαυτό μου και το πλήρωσα ακριβά

Περιμένω τον αναισθησιολόγο να βυθίσει μια υποδερμική βελόνα στην πλάτη μου σε ένα πολυσύχναστο νοσοκομείο του Λονδίνου πριν από μια προγραμματισμένη χειρουργική επέμβαση αρθροπλαστικής στο γόνατό μου. Γνωρίζοντας ότι αυτό μπορεί να είναι επώδυνο, ρωτάω έναν άλλο ασθενή δίπλα πώς κατάφερε να αντέξει το τσίμπημα. «Δύο τζούρες από “καλό” χαρμάνι και χαλάρωσα» μου εκμυστηρεύεται. Δεν έχω δοκιμάσει ακόμη κάτι τέτοιο, αλλά αυτή είναι η δεύτερη αρθροπλαστική στο αριστερό μου γόνατο σε λιγότερο από 15 χρόνια – μια όλο και πιο συνηθισμένη ιστορία, καθώς ο πληθυσμός μας γερνάει και τα επίπεδα παχυσαρκίας προκαλούν αυξανόμενη πίεση στις αρθρώσεις μας.

Περισσότερες από 2 εκατομμύρια αντικαταστάσεις ισχίου και γόνατος έχουν πραγματοποιηθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 και οι λίστες αναμονής συνεχίζουν να αυξάνονται. Μέχρι το 2060, η ζήτηση για ολική αρθροπλαστική σε ισχία και γόνατα εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά σχεδόν 40%.

Οι γκουρού του φίτνες

Νομίζω όμως ότι υπάρχει και ένας άλλος λόγος για αυτά τα υψηλά νούμερα: Κατηγορώ τους γκουρού της γυμναστικής και του φίτνες. Αυτούς με τα μοντέρνα σορτσάκια τους και τους φουσκωμένους τετρακέφαλους, οι οποίοι υπόσχονται ότι μπορούμε να γίνουμε πιο αδύνατοι, πιο σέξι, πιο αθλητικοί αν απλώς ακολουθήσουμε τα προγράμματα προπόνησής τους.

Τα διασκεδαστικά τρεξίματα στο πάρκο θα βελτιώσουν την καρδιαγγειακή σας υγεία, υπόσχονται. Προσπεράστε την άσκηση υψηλής έντασης και θα κινδυνέψετε από διαβήτη, εγκεφαλικό επεισόδιο ή καρδιακές παθήσεις, λέει η καταθλιπτική προειδοποίηση. Αλλά, μιλώντας εκ πείρας, το να κοπανιέστε στους δρόμους επί δεκαετίες εν τέλει δεν είναι πάντα όσο υγιεινό νομίζετε.

Κάποτε ήμουν ένα «πρεζόνι» του τρεξίματος. Το τρέξιμο προκαλεί εθισμό. Προκαλεί μια έξαρση ενδορφινών που οδηγούν στο «runner’s high», το δρομικό «φτιάξιμο» – και, ακριβώς όπως με τα ναρκωτικά, χρειάζεστε όλο και περισσότερο τη δόση σας. Μία χαμένη προπόνηση μπορεί να προκαλέσει ενοχές, ακόμα και άγχος, και έναν καταναγκασμό να προπονηθείς πιο σκληρά.

Η αρχή της εμμονής

Αυτή η εμμονή ξεκίνησε όταν ήμουν έφηβος. Στα 16 μου ήμουν ήδη πρωταθλητής στα 400 μέτρα, πρωταθλητής του Λονδίνου, πρωταθλητής της Νότιας Αγγλίας, ο δεύτερος ταχύτερος στην ηλικιακή μου ομάδα στη χώρα και επιλεγμένος από την Ερασιτεχνική Αθλητική Ενωση ως μελλοντικός αθλητής Ολυμπιακών Αγώνων.

Για να πετύχω αυτό το όνειρο, οι προπονητές μου είπαν ότι έπρεπε να πιέσω το σώμα μου σε επίπεδα σχεδόν διάλυσης. Ο εμετός έπειτα από σκληρές χειμερινές προπονήσεις στίβου ήταν ο κανόνας. Αυτές οι προπονήσεις ήταν συχνά τόσο εξαντλητικές που ένιωθα ότι τα μάτια μου θα έβγαιναν από το κεφάλι μου. Μερικές φορές ακολουθούσαν πολύ δυνατοί πονοκέφαλοι. Η μητέρα μου, νοσηλεύτρια, ανησυχούσε πολύ. Με συμβούλευε να μην κάνω τέτοιες σωματικά επιζήμιες προσπάθειες – ότι θα υπήρχε ένα τίμημα που θα έπρεπε να πληρώσω στη μετέπειτα ζωή μου. Ωστόσο μου άρεσε να τρέχω, και στη μετέπειτα ζωή μου συνέχισα να πιέζω τον εαυτό μου στα όρια της αντοχής. Είχα τόσο πολύ συνηθίσει να τρέχω όσο πιο δυνατά μπορούσα που δεν μπορούσα να το αποτινάξω από πάνω μου, παρόλο που φοβόμουν τι έκανε στο σώμα μου.

Στο χειρουργικό τραπέζι

Αυτή η εξάρτηση με οδήγησε στο χειρουργικό τραπέζι για μια ρήξη αχιλλείου, αμέτρητες ρήξεις ποδοκνημικής και μυών, μια κατεστραμμένη κήλη που προκλήθηκε από την προπόνηση με βάρη και μια αντικατάσταση καρδιακής βαλβίδας. Εχω υποβληθεί σε επιδιόρθωση χόνδρου στο γόνατο και στη συνέχεια σε δύο ολικές αρθροπλαστικές γόνατος. Τώρα, όταν βλέπω μεσηλίκους να ξεφυσούν στους δρόμους της πόλης, θέλω να τους δείξω τις ακτινογραφίες μου.

Φυσικά, θα ήταν λάθος να υποθέσουμε ότι τα «διασκεδαστικά τρεξίματα» με μέτρο θα οδηγήσουν στο είδος των σωματικών καταρρεύσεων που έπαθα εγώ. Πράγματι, πολλά από τα στοιχεία σχετικά με την άσκηση και τη μυοσκελετική υγεία δείχνουν ότι το τρέξιμο έχει ευεργετικό αντίκτυπο στις αρθρώσεις στη μετέπειτα ζωή, για να μην αναφέρουμε τα οφέλη για την ψυχική υγεία. Αλλά το να πιέζετε τον εαυτό σας πέρα από το σημείο του πόνου δεν είναι καλό. Και η απλή αλήθεια είναι πως καθώς το σώμα γερνάει δεν μπορείτε να συνεχίσετε να κάνετε ό,τι κάποτε κάνατε.

Το πρόβλημα είναι ότι όταν κολλήσεις το μικρόβιο του τρεξίματος είναι δύσκολο να το περιορίσεις, ακόμα και όταν το σώμα σου το απαιτεί. Εχω δει αυτή την εμμονή για σκληρές προπονήσεις όχι μόνο σε πρωταθλητές αλλά και σε απλούς δρομείς οι οποίοι, μόλις εθίζονται στη χημική απελευθέρωση που έρχεται έπειτα από μια ικανοποιητική προπόνηση, νιώθουν μια ακατανίκητη επιθυμία να συνεχίσουν να βγαίνουν στον δρόμο – να τρέχουν όλο και μεγαλύτερες αποστάσεις σε αναζήτηση ακόμα μεγαλύτερων «δόσεων». Ενας σοφός προπονητής, έχοντας παρατηρήσει τη ζημιά που προκαλείται στους μαραθωνοδρόμους, μου είπε κάποτε ότι η απόσταση αυτή είναι κατάλληλη μόνο για «άλογα και ανόητους».

Διδακτική εμπειρία

Εμεινα στο νοσοκομείο οκτώ ημέρες. Τώρα είμαι σε φάση ανάρρωσης, αν και μου απαγόρευσε να τρέχω ο χειρουργός μου, πρώην πρωταθλητής του ράγκμπι ο ίδιος, που καταλαβαίνει το πάθος μου για το τρέξιμο. Αλλά, δυστυχώς, είμαι απλώς ένας σκληροπυρηνικός υποτροπιάζων. Εχω τόσο πολύ συνηθίσει να τρέχω που, αν και γνωρίζω τη ζημιά που μπορεί να προκαλέσει το τρέξιμο, φοβάμαι ότι σύντομα θα μπω ξανά στον πειρασμό να βγω στον στίβο. Η αλήθεια είναι ότι όταν τρέχω αισθάνομαι πάλι δεκάξι. Είναι ο μόνος σύντομος δρόμος επιστροφής στη νεότητα που ξέρω, όσο απελπιστικό και αν ακούγεται αυτό…

Ο Ροντ Γκίλκριστ ήταν διευθυντής στην Mail on Sunday, την κυριακάτικη έκδοση της Daily Mail.