Περί εξαγωγών

Πρόσφατη μελέτη του ΚΕΠΕ ανέδειξε ένα δομικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας που σχετίζεται το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου. Η διαπίστωση αυτή δεν είναι θεωρητική, αλλά ακουμπά την τσέπη μας και την απειλεί καθώς την αφήνει έκθετη σε εξωγενείς κρίσεις. Με απλά λόγια, η έκθεση παρουσίαζε στοιχεία που έδειχναν ότι η Ελλάδα παρουσιάζει πλεόνασμα στις εξαγωγές χαμηλής προστιθέμενης αξίας, όπως είναι τα οπωροκηπευτικά. Οι υπόλοιπες εξαγωγές παρουσίασαν μείωση το 2023. Οι αντίστοιχες εισαγωγές το 2023 παρουσίασαν μικρότερη μείωση κατά τέσσερις φορές. Αυτό σε συνδυασμό με την αυξημένη ζήτηση για εισαγωγές δημιουργούν το εμπορικό έλλειμμα. Και μάλιστα σε μια περίοδο, κατά την οποία η αύξηση του πλεονάσματος του ελαιολάδου έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην επανεμφάνιση πλεονάσματος στο συνολικό εμπόριο αγροδιατροφικών προϊόντων. Η δε αύξηση των εξαγωγών ελαιολάδου το 2023, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οφείλεται κατά το ήμισυ στην άνοδο των τιμών του ελαιολάδου και κατά το υπόλοιπο ήμισυ στην αύξηση της εξαγόμενης ποσότητας.

Πρακτικά προκύπτει το εξής ερώτημα: πόσες εξαγωγές, για παράδειγμα, πορτοκαλιών θα πρέπει να κάνει η Ελλάδα για να πληρώσει και να αντισταθμίσει τις εισαγωγές άνω των 20.000 νέων αυτοκινήτων που εισάγει τον μήνα; Εξάγουμε δηλαδή προϊόντα χαμηλότερης προστιθέμενης αξίας από ό,τι εισάγουμε. Επίσης, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, είμαστε τελευταίοι στις κατά κεφαλήν εξαγωγές μεταξύ ευρωπαϊκών κρατών με παρόμοιο ή και μικρότερο πληθυσμό από εμάς (π.χ. Πορτογαλία, Σουηδία, Τσεχία, Ισραήλ, Αυστρία, Ελβετία, Ουγγαρία). Χώρες που πέρασαν παρόμοια οικονομική κρίση με την Ελλάδα, (π.χ. Πορτογαλία) έχουν αυξήσει τις εξαγωγές τους σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι το έχει πράξει η ελληνική οικονομία.

Ετσι έρχεται ο εξωγενής πληθωρισμός και το τεράστιο χάσμα μεταξύ των τιμών παραγωγού και τελικών τιμών στα ράφια.