Μπορούν τα fitness trackers να μας κάνουν πιο… φιτ;

Τα τελευταία χρόνια, η βελτίωση της άσκησής μας έχει αρχίσει να μοιάζει με πτυχίο στην επιστήμη των δεδομένων. Υπάρχουν μόνιτορ γλυκόζης και επιθέματα ιδρώτα, συσκευές παρακολούθησης ύπνου και βημάτων, συσκευές παρακολούθησης καρδιακών παλμών και αισθητήρες βηματισμού. Υπάρχουν ρολόγια και δαχτυλίδια και βραχιολάκια και ιμάντες στο στήθος και κλιπ-οθόνες που υπόσχονται να εκτιμήσουν τη VO2max σας, την αναπνοή σας και πολλά άλλα.

Ακόμη και αν δεν χρησιμοποιείτε κάποιο wearable, αν έχετε μαζί σας κινητό, πιθανότατα έχετε πρόσβαση σε πολλά από τα ίδια δεδομένα μέσω μιας εφαρμογής υγείας. Ενώ η παρακολούθηση των προπονήσεών σας δεν είναι κάτι καινούργιο, υπάρχει πλέον ένας συντριπτικός όγκος δεδομένων – που κάποτε προοριζόταν για επαγγελματίες αθλητές – διαθέσιμος στους καθημερινούς καταναλωτές.

Αλλά κάνουν τα περισσότερα δεδομένα έναν καλύτερο, γρηγορότερο, ισχυρότερο, υγιέστερο άνθρωπο; Αυτόν τον προβληματισμό θέτουν οι New York Times και αναρωτιούνται αν πράγματι μπορούν αυτά τα εργαλεία να μας παρακινήσουν, να οδηγήσουν σε μια καλύτερη ετήσια φυσική κατάσταση ή να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη της προπόνησής μας. Δεν είναι όλα τα δεδομένα καλά ή χρήσιμα, λένε οι γιατροί, οι φυσιολόγοι άσκησης και οι προπονητές, και το να έχεις περισσότερα δεδομένα δεν σημαίνει ότι έχεις πιο αποτελεσματική προπόνηση. Τα πραγματικά ερωτήματα δεν αφορούν τη συσκευή, αλλά τον χρήστη.

1      Τι είναι τα wearables;

Τα wearables είναι απλά ό,τι λέει η λέξη: συσκευές που φοριούνται. Πρόκειται για οποιαδήποτε συσκευή παρακολούθησης που φοριέται στο σώμα σας και μετράει μία ή περισσότερες σωματικές λειτουργίες, είτε πρόκειται για τον καρδιακό ρυθμό, τον χρόνο ύπνου, τον αριθμό των βημάτων ή την αναπνοή. Τα περισσότερα, όπως αυτά που κατασκευάζονται από εταιρείες Fitbit, Garmin, Coros, Whoop και Oura, δεν θεωρούνται ιατρικές συσκευές. Μάλιστα, πρόσφατα, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ προειδοποίησε τους καταναλωτές ότι οι φορητές συσκευές που ισχυρίζονται ότι μετρούν ή εκτιμούν το σάκχαρο στο αίμα χωρίς να τρυπούν το δέρμα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση του διαβήτη.

Ανεξάρτητα από αυτό, πολλές συσκευές περιλαμβάνουν μετρήσεις που συνήθως συλλέγονται σε εργαστηριακό περιβάλλον. Για παράδειγμα, μια μέτρηση που μπορεί να είναι χρήσιμη για τους αθλητές είναι η VO2 max, η μέγιστη ποσότητα οξυγόνου που μπορεί να χρησιμοποιήσει το σώμα σας κατά τη διάρκεια έντονης άσκησης. Ο αριθμός προσδιορίζεται συνήθως σε εργαστήριο με την άσκηση σε διάφορες εντάσεις, ενώ φοράτε μια μάσκα που καταγράφει την κατανάλωση οξυγόνου και την παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα. Τα φορητά, ωστόσο, ισχυρίζονται ότι συμπεραίνουν αυτόν τον αριθμό χρησιμοποιώντας μια εξίσωση που βασίζεται στον καρδιακό σας ρυθμό, η οποία θα πρέπει να λαμβάνεται με επιφύλαξη, δήλωσαν οι ειδικοί. Aλλα δεδομένα, όπως ο αριθμός των βημάτων και η απόσταση που διανύσατε, είναι γενικά πιο ακριβή.

2      Μπορούν να σας παρακινήσουν να ασκηθείτε περισσότερο;

«Οι συσκευές παρακολούθησης δραστηριοτήτων είναι διευκολυντές, όχι υποκινητές, της αλλαγής συμπεριφοράς» λέει στους New York Times ο Ντέιβιντ Ρ. Μπάσετ Τζούνιορ, ομότιμος καθηγητής Κινησιολογίας, Αναψυχής και Αθλητικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Τενεσί στο Νόξβιλ. Με άλλα λόγια, η συσκευή από μόνη της δεν θα κάνει τις προπονήσεις σας ευκολότερες ή θα βελτιώσει τους κύκλους του ύπνου σας. Μπορεί όμως να σας βοηθήσει να εντοπίσετε τις τάσεις στο πρόγραμμα άσκησής σας και να παρακολουθήσετε την πρόοδό σας, αν προσπαθείτε να βελτιωθείτε.

Οι ερευνητές που έχουν μελετήσει τον αντίκτυπο των wearables στη συμπεριφορά έχουν πράγματι διαπιστώσει συσχέτιση μεταξύ της χρήσης τους και της αυξημένης κίνησης. Αλλά, προσθέτει ο δρ Μπάσετ, υπάρχει μια αίσθηση υπευθυνότητας όταν υπάρχουν ερευνητές κοντά. «Τα wearables είναι πολύ καλά στο να αλλάζουν τη συμπεριφορά, αν γίνονται στο πλαίσιο μιας μελέτης παρέμβασης στη σωματική δραστηριότητα» δηλώνει ο δρ Μπάσετ, ο οποίος μελετά τα wearables αναλυτικά τα τελευταία χρόνια.

Αυτή η επιθυμία να εντυπωσιάσετε τους ανθρώπους θα μπορούσε επίσης να είναι επωφελής, σύμφωνα με τους ερευνητές. Η εφαρμογή Strava, η οποία παρακολουθεί τις προπονήσεις και επιτρέπει στους χρήστες να μοιράζονται τις δραστηριότητές τους, έχει γίνει πανταχού παρούσα ακριβώς γι’ αυτό. Οι ανταγωνιστικοί δρομείς και ποδηλάτες συχνά αστειεύονται: «Αν δεν έχει περαστεί στο Strava είναι σαν να μην συνέβη».

3      Μπορούν να σας κάνουν καλύτερο αθλητή;

Η πρόκληση για τους αθλητές που επιθυμούν να αναβαθμίσουν το παιχνίδι τους με τα δεδομένα είναι να βρουν τον τύπο των πληροφοριών που είναι πιο χρήσιμος και να καθορίσουν πόσο συχνά πρέπει να τις αναφέρουν. Για τους επαγγελματίες και όσους είναι νέοι στην προπόνηση, τα λιγότερα είναι περισσότερα.

«Ενας αρχάριος και ένας επαγγελματίας αθλητής συχνά χρησιμοποιούν τις συσκευές απίστευτα παρόμοια» σχολιάζει στους NYT ο Ντάριαν Ολμπερι, επικεφαλής της δέσμευσης χρηστών στην Coros, μια εταιρεία ρολογιών GPS. Θέλουν να γνωρίζουν πόσο μακριά έχουν πάει και πόσο γρήγορα έχουν ταξιδέψει. Πέρα από αυτό, τα επιπλέον δεδομένα μπορεί να αποσπάσουν την προσοχή, πρόσθεσε.

Πριν από λίγες ημέρες, η Σάρα Χολ, επαγγελματίας μαραθωνοδρόμος που συμμετείχε στις ολυμπιακές δοκιμασίες μαραθωνίου των ΗΠΑ, πέταξε στην πραγματικότητα το ρολόι GPS στη μέση του αγώνα για να αποφύγει την απόσπαση της προσοχής. Ομοίως, για τους αρχάριους δρομείς, είναι πιο σημαντικό να μάθουν να ακούν τα σήματα του σώματός τους – κόπωση, πόνοι, εκρήξεις ενέργειας – παρά να παρακολουθούν τον ρυθμό ή τους καρδιακούς παλμούς τους.

Είναι οι αθλητές της μεσαίας κατηγορίας – δρομείς και ποδηλάτες που αναζητούν ένα προσωπικό ρεκόρ ή ένα νέο ορόσημο – που μπορεί να έχουν τα μεγαλύτερα οφέλη από τα wearables, παρατηρεί ο Ολμπερι. Εάν ελπίζετε να τρέξετε έναν ταχύτερο μαραθώνιο και θέλετε να δοκιμάσετε να μετριάσετε τον ρυθμό σας με βάση τις «ζώνες» καρδιακού ρυθμού, για παράδειγμα, ένα wearable μπορεί να σας βοηθήσει να το κάνετε. Οι ποδηλάτες που σχεδιάζουν την προπόνησή τους με βάση τις ζώνες ισχύος θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιήσουν έναν ανιχνευτή. Εάν αγοράσετε ένα, ωστόσο, βεβαιωθείτε ότι ταιριάζει στις ανάγκες σας.

Τρέχω Tips

Για όσους απλά θέλουν να ασκούνται περισσότερο

Αν απλά προσπαθείτε να βγείτε περισσότερο έξω, η απόρριψη δεδομένων μιας συσκευής πιθανώς δεν είναι απολύτως απαραίτητη, αναφέρει ο Ιθαν Βάις, γιατρός στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο. «Εχουμε αυτή την προσκόλληση στα δεδομένα, όλοι αγαπάμε τα δεδομένα» παραδέχεται ο δρ Βάις. «Μας αρέσει να μετράμε πράγματα για χάρη της… μέτρησης». Μερικές φορές, ο ίδιος προτείνει στους ασθενείς του ένα διαφορετικό στοιχείο που συνδέεται στον καρπό και που θα μπορούσε να τους τραβήξει καλύτερα ώστε να ασκούνται περισσότερο: «Εχετε σκεφτεί να πάρετε έναν σκύλο;».