Περισσότερα δάνεια από τις ελληνικές τράπεζες

Οι ανησυχίες που προκάλεσαν στη ναυτιλία οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, οι σχετικά υψηλές αξίες των πλοίων σε συνδυασμό με τα χαμηλότερα κέρδη αλλά και τα υψηλότερα επιτόκια δεν πτόησαν τις ελληνικές τράπεζες, οι οποίες αύξησαν σαν ομάδα τη χρηματοδότηση της ελληνικής ναυτιλίας σε σύγκριση με τις ξένες τράπεζες.

Μπορεί η συνολική τραπεζική χρηματοδότηση της ελληνικής ναυτιλίας να μειώθηκε κατά 2% στη διάρκεια του 2023, στα 50.891,42 εκατ. δολάρια έναντι 51.909,77 εκατ. δολαρίων το 2022, σύμφωνα με την έρευνα της Petrofin Research, ωστόσο το μερίδιο των ελληνικών τραπεζών στη χρηματοδότηση της ελληνικής ναυτιλίας αυξήθηκε το 2023 στα 15,1 δισ. δολ. Οι ελληνικές τράπεζες αποτελούν τη μόνη ομάδα που παρουσιάζει ανάπτυξη, με 12,25%, η οποία είναι αρκετά πιο δυναμική από το περσινό 3,7%. Η ανοδική τάση συνεχίζεται αδιάλειπτα από το 2017. Η ελληνική τράπεζα με τη μεγαλύτερη παρουσία στην ελληνική ναυτιλία είναι η Eurobank με 4,003 δισ. δολ. δανειακό χαρτοφυλάκιο και ακολουθούν η Πειραιώς με 3,7 δισ. δολ., η Alpha bank με 3,69 δισ. δολ. και η Εθνική Τράπεζα με 3,32 δισ. δολ. και η Aegean Baltic Bank με 0,41 εκατ. δολ.

Οι διεθνείς τράπεζες χωρίς ελληνική παρουσία (γραφείο στην Ελλάδα) παρουσιάζουν μείωση κατά 9,59% στις χρηματοδοτήσεις, ενώ οι διεθνείς τράπεζες με ελληνική παρουσία, μετά την αύξηση του 2022, το 2023 μείωσαν το χαρτοφυλάκιό τους κατά 2,23%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ των τριών τραπεζικών ομάδων (ελληνικές, διεθνείς με παρουσία στην Ελλάδα, διεθνείς χωρίς παρουσία στην Ελλάδα).

Οι διεθνείς τράπεζες διαπίστωσαν ότι η ικανότητα των ελληνικών τραπεζών να μειώνουν τα περιθώρια δανεισμού τους υποβαθμίζει την ανταγωνιστικότητά τους, σημειώνει η Petrofin.

Ο αριθμός των τραπεζών που συμμετέχουν στη χρηματοδότηση ελληνόκτητων πλοίων παρέμεινε ο ίδιος (50 τράπεζες). Η UBS (Credit Suisse) εξακολουθεί να διατηρεί την πρώτη θέση, παρά την περαιτέρω μείωση του χαρτοφυλακίου κατά 7,27%.

Το υψηλό επιτόκιο

Πιστεύεται ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες που παραμένουν στην ελληνική ναυτιλιακή χρηματοδότηση είναι αποφασισμένες να παραμείνουν στον τομέα αυτόν, σύμφωνα με την Petrofin.

Ενα ζήτημα που αντιμετώπιζαν οι πλοιοκτήτες ήταν το υψηλό επίπεδο των επιτοκίων. Επίσης οι συνθήκες χρηματοδότησης πλοίων δεν ήταν ιδανικές το 2023, με τις τράπεζες να περιορίζουν ανάλογα τον λόγο του δανείου προς αξία του περιουσιακού στοιχείου (Loan to Value – LTV). Ωστόσο στην πορεία του έτους η ροή των τραπεζικών συμφωνιών βελτιώθηκε καθώς οι πλοιοκτήτες έγιναν πιο σίγουροι ότι οι συνθήκες στην αγορά θα βελτιώνονταν το 2024 και το 2025.

Μέχρι το τέλος του 2023 οι έλληνες πλοιοκτήτες είχαν συγκεντρώσει σημαντική ρευστότητα. Ορισμένοι τη χρησιμοποίησαν για να τοποθετήσουν νέες παραγγελίες, ενώ πολλοί άλλοι τη χρησιμοποίησαν για να μειώσουν τα «ακριβά» τραπεζικά δάνεια.

Ενα βασικό χαρακτηριστικό του 2023 ήταν η αυξημένη δημοτικότητα των συμφωνιών πώλησης και επαναμίσθωσης (sale and lease back)  καθώς και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τον δανεισμό πλοίων από τα funds.