Ερμηνείες λεπτών αποχρώσεων

Η είσοδος της Ορχήστρας Δωματίου της Ευρώπης (Chamber Orchestra of Europe) στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών το περασμένο Σάββατο – για την πολυαναμενόμενη συναυλία – δήλωσε την υψηλή αισθητική και το σκηνικό ήθος των συμμετεχόντων. Ανάμεσα στους διακεκριμένους μουσικούς κινήθηκε αθόρυβα και με σεμνότητα ο σπουδαίος αρχιμουσικός Κωνσταντίνος Καρύδης. Ανέβηκε στο πόντιουμ για να διευθύνει το «Πρελούδιο στη μνήμη του Ντμίτρι Σοστακόβιτς για δυο βιολιά» του Αλφρεντ Σνίτκε (1934-1998), όταν τα φώτα χαμήλωσαν και ακούστηκαν οι πρώτες νότες. Ακολούθησε η ερμηνεία του έργου του έλληνα συνθέτη Περικλή Κούκου «Adagio για ορχήστρα εγχόρδων» (από την καντάτα «Οι Πέρσες») και «Δύο κομμάτια για οκτέτο εγχόρδων», έργο 11 (μεταγραφή του Κωνσταντίνου Καρύδη) του Ντμίτρι Σοστακόβιτς.

Αυτό το αψόγως δομημένο δραματουργικά συναυλιακό ίντρο οδήγησε τους θεατές σε μια μυσταγωγική εμπειρία. Ο λαμπερός μαέστρος επέλεξε δύο τιτάνια έργα του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, το Τέταρτο κοντσέρτο που ακούστηκε στο πρώτο μέρος της συναυλίας και την Τέταρτη Συμφωνία στο δεύτερο μέρος, τα οποία περιέβαλε με τα παραπάνω μικρότερα πιο σύγχρονα έργα. Ιδανικός τρόπος για να την εισαγωγή και την αποφώνηση των κορυφαίων δημιουργιών της μουσικής μεγαλοφυΐας. Η δεξιοτεχνική πλοήγηση σε αυτόν τον άρρητο και μαγικό κόσμο από τον Κωνσταντίνο Καρύδη ορίστηκε από την επιλογή του να ερμηνεύσει τα τρία πρώτα έργα (των Σνίτκε, Κούκου και Σοστακόβιτς) χωρίς παύση ανάμεσά τους, δημιουργώντας μια μοναδικά ατμοσφαιρική εισαγωγή για το ασύγκριτης ομορφιάς Τέταρτο κοντσέρτο για πιάνο του Μπετόβεν.

Για κάποιους ίσως να ήταν η μοναδική θολή στιγμή του προγράμματος – κάποιοι άλλοι θα μιλούσαν και για ανισορροπία στην απόδοση υποστηρίζοντας πως δεν βρισκόταν στην ίδια «ανάσα» η ορχήστρα με τον σολίστα του κοντσέρτου. Ο απαράμιλλης τεχνικής καναδός πιανίστας Γιαν Λισέτσκι επέδειξε μια οπτική αρκετά πιο ανάλαφρη, με πολύ γρήγορα τέμπο και χωρίς τη στιβαρότητα που απαιτεί η μελωδική γραμμή αλλά και τα περάσματα της μουσικής του Μπετόβεν. Για άλλους πάλι αυτό ήταν μια διαφορετική προσέγγιση. Η ορχήστρα έμεινε πιστή στο ύφος του γερμανού μουσουργού υπηρετώντας το υπαρξιακό βάθος αυτού του κονσέρτου. Η ερμηνεία εντυπωσίασε, με τον πιανίστα να προσφέρει εκπληκτικές στιγμές τεχνικής αρτιότητας και η ορχήστρα ανέδειξε την αισθητική πλοκή του και το βάθος του έργου.

«Με ακρίβεια ιατροδικαστή»

Στο δεύτερο μέρος ο Κωνσταντίνος Καρύδης με την υπέροχη ορχήστρα ερμήνευσαν με τρόπο αποκαλυπτικό το έργο του Αμερικανού Τσαρλς Αϊβς «Υμνος: Largo Cantabile» από το «Τρία σύντομα κομμάτια». Ακολούθησε η Συμφωνία αρ. 4 σε σι ύφεση μείζονα, έργο 60 του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, στην οποία ο Καρύδης αποκάλυψε τις πιο λεπτές αποχρώσεις αποδεικνύοντας κάτι που πολλές φορές έχει γραφτεί στον ξένο Τύπο για εκείνον: «Μελετά τις παρτιτούρες με ακρίβεια ιατροδικαστή».

Σε αυτή την εμπεριστατωμένη παρατήρηση των ειδικών μπορεί να προστεθεί ότι πρόκειται για έναν καλλιτέχνη ουσίας και όχι εντυπωσιασμών που χαρακτηρίζεται και από συναισθηματική ακρίβεια. Και τονίστηκε στο τελευταίο μέρος της συναυλίας όταν παρουσίασε τους «Πέντε Ελληνικούς για ορχήστρα εγχόρδων» (Ηπειρώτικος, Κρητικός, Τσάμικος, Αρκαδικός, Κλέφτικος) του Νίκου Σκαλκώτα. Τον δεύτερο έλληνα συνθέτη που συμπεριέλαβε στο πρόγραμμά του.