Μαύρο φως…

Ενα σκοτεινό σύμπαν, μαύρο, κατάμαυρο, με μετακινούμενα σκηνικά, ελάχιστα στοιχεία (ένα χαμηλό παραλληλόγραμμο τραπέζι – κρεβάτι, μια καρέκλα με ρόδες) και διάφανους καθρέφτες έχει στηθεί στη Σκηνή Ωμέγα του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά. Ο χώρος αποδείχθηκε ιδανικός για να υποδεχθεί τους «Τσέντσι» του Πέρσι Σέλεϊ και την τόσο σκοτεινή ιστορία τους, προσφέροντας μια εγγύτητα με τους θεατές. Κι αυτή η εγγύτητα είναι που λειτουργεί σχεδόν «ασφυκτικά» προκαλώντας έντονα συναισθήματα και αντιδράσεις.

Από τους βασικούς εκπροσώπους του βρετανικού ρομαντισμού του 19ου αιώνα, ο Πέρσι Σέλεϊ (Persy Busshe Shelley, 1792-1822), μαζί με τον λόρδο Μπάιρον και τον Τζον Κιτς, ανήκει στη δεύτερη γενιά των άγγλων ρομαντικών ποιητών, ενώ υπήρξε και φιλέλληνας – το έργο του «Ελλάς» γράφτηκε για να υμνήσει την Ελληνική Επανάσταση. Γόνος αριστοκρατικής οικογένειας, ο Σέλεϊ υπηρέτησε ριζοσπαστικές ιδέες υποστηρίζοντας την ελευθερία, την κοινωνική δικαιοσύνη και τα όρια της ηθικής. Ανήκε στο Κύκλο της Πίζας, ένα ρεύμα επιφανών Αγγλων, Ιρλανδών και Ελλήνων. Οσο ζούσε, το έργο του δεν βρήκε την ανταπόκριση που περίμενε. Ωστόσο, μετά τον ξαφνικό θάνατό του (πνίγηκε στη θάλασσα), η δεύτερη σύζυγός του, Μαίρη Σέλεϊ, ασχολήθηκε με την ταξινόμηση και την έκδοση της εργογραφίας του.

Γραμμένο το 1819, δύο αιώνες μετά τα πραγματικά γεγονότα που συντάραξαν τη Ρώμη κι έφεραν στο προσκήνιο τις διεφθαρμένες κινήσεις του Πάπα Κλήμη Η’, «Οι Τσέντσι» («Cenci») πραγματεύονται την ιστορία της ομώνυμης οικογένειας: όταν ο Φραντσέσκο Τσέντσι, ένας διεφθαρμένος εγκληματίας που εξαγόρασε τον Πάπα για να καλύψει τις παράνομες και άνομες πράξεις του και να κερδίσει την ατιμωρησία, έφθασε να μισεί τα παιδιά του, ενώ ανέπτυξε ένα αιμομικτικό πάθος για την κόρη του Βεατρίκη. Η κόρη μαζί με την οικογένειά της, βλέποντας ότι η πράξη αυτή μένει ατιμώρητη, αποφασίζουν να πάρουν τον νόμο στα χέρια τους και τελικά το πληρώνουν με τη ζωή τους.

Η παράσταση

Αυτός είναι ουσιαστικά και ο πυρήνας της παράστασης που σκηνοθετεί η Μαριλίτα Λαμπροπούλου εστιάζοντας στα πρόσωπα, τις σχέσεις και τις αντιθέσεις καλού και κακού, δίκαιου και άδικου. Στήνει έναν κόσμο αφαιρετικό και αποπνικτικό, γεμάτο εξουσία και μίσος, από τον οποίο όμως δεν λείπει ούτε το αίμα ούτε κάποιες φωτεινές αχτίδες, αποτέλεσμα της ποιητικής γραφής του Σέλεϊ. Αποτυπωμένη στην καθαρή, μεστή και ρευστή μετάφραση του Γιάννη Νταλιάνη, η ποίηση συναντά τη σκληρότητα αυτού του κόσμου που κατά κύριο λόγο εκφράζει ο ίδιος ο Φραντσέσκο Τσέντσι, τον οποίο ερμηνεύει ο Νταλιάνης. Και φτιάχνει το ψυχογράφημα ενός ήρωα που κυριαρχεί στο θεατρικό παιχνίδι: κυνηγά το κακό, πνίγεται μέσα σ΄αυτό, ενώ παράλληλα αφήνει να διαφανεί και μια αφελής, παιδική πτυχή του.

Η ερμηνεία του Γιάννη Νταλιάνη εμπεριέχει μια σωματικότητα και εγγράφεται σε μια υποκριτική υψηλής ποιότητας και λεπτών αποχρώσεων. Στον ρόλο της κόρης, Μπεατρίτσε (Βεατρίκη) Τσέντσι, η Ελίζα Σκολίδη ξεχωρίζει με την παρουσία και τον τρόπο που διαχειρίζεται τις αντιθέσεις της ηρωίδας της. Γύρω τους ένας κόσμος – αδέλφια, εκπρόσωπος του Πάπα – συμπληρώνει την τοιχογραφία των Τσέντσι, δημιουργώντας έναν ασφυκτικό κλοιό απ΄ τον οποίο κανείς δεν καταφέρνει να ξεφύγει.