Υπερπόντια εξισορρόπηση

Με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, να προδηλώνει την αποτρεπτική απειλή της Μόσχας: «Ολα αυτά απειλούν πραγματικά μια σύγκρουση με τη χρήση πυρηνικών όπλων και την καταστροφή του πολιτισμού. Δεν το καταλαβαίνουν αυτό;». Με τον αμερικανό πρόεδρο, Τζο Μπάιντεν, να έχει ήδη καταδείξει τη Ρωσία ως άμεση απειλή για το φιλελεύθερο διεθνές σύστημα, το ερώτημα περί της έννοιας του τραγικού στη διεθνή πολιτική εξακολουθεί να παραμένει αμετάβλητο. Αυτό γιατί χωρίς να δύναται να προβλέψουμε το τι μέλλει γενέσθαι, οι τεκτονικές μετατοπίσεις που λαμβάνουν χώρα στα διαφορετικά περιφερειακά υποσυστήματα, απότοκες του γεωπολιτικού-γεωστρατηγικού ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, συνωθούν σε μια ολοκληρωτική σύγκρουση (όχι κατά ανάγκη στρατιωτικής) της ηγεμονικής δύναμης (ΗΠΑ) με τους αναδυόμενους περιφερειακούς ηγεμόνες (Ρωσία – Κίνα). Η κορωνίδα του νέου ψυχροπολεμικού κλίματος μεταξύ Δύσης και Ανατολής αποκρυσταλλώνεται στο συγκαιρινό αναμορφωμένο στρατηγικό δόγμα του ΝΑΤΟ, όπως επικυρώθηκε από τα τριάντα κράτη μέλη του στη σύνοδο κορυφής της Μαδρίτης (28-30.6.2022):

«Η Ρωσική Ομοσπονδία είναι η πιο σημαντική και άμεση απειλή για την ασφάλεια των συμμάχων και για την ειρήνη και τη σταθερότητα στον ευρωατλαντικό χώρο. Επιδιώκει να δημιουργήσει σφαίρες επιρροής και άμεσου ελέγχου μέσω του εξαναγκασμού, της ανατροπής, της επιθετικότητας και της προσάρτησης».

Αναλυτικότερα μια σειρά από κριτήρια και παράγοντες που οριοθετήθηκαν στη σύνοδο κορυφής της Μαδρίτης, όπως η «αύξηση κατά σχεδόν επτά φορές των στρατιωτικών δυνάμεων του ΝΑΤΟ που θα βρίσκονται διαρκώς σε κατάσταση ύψιστης ετοιμότητας – από 40.000 σήμερα σε 300.000», η «εγκατάσταση της πρώτης μόνιμης βάσης και ενός κέντρου διοίκησης των ΗΠΑ στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας» –στην Πολωνία– η επίσημη πρόσκληση στη Σουηδία και τη Φιλανδία για εισδοχή στη βορειοατλαντική συμμαχία παράλληλα με τη διαπίστωση, ότι η Ρωσία δεν μπορεί να εκληφθεί ως εταίρος της συμμαχίας, καταδεικνύουν τον αντικειμενικό ρόλο του ΝΑΤΟ ως ακρογωνιαίου λίθου της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας.

Η εξέλιξη αυτή σε συνδυασμό με την κατάρτιση της κοινής ευρωπαϊκής αμυντικής πολιτικής, καθιστώντας την Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) ισχυρότερο και ικανότερο πάροχο ασφαλείας, τη συμφωνία AUKUS και τον επανεξοπλισμό της Γερμανίας με 100 δισ. ευρώ, μας επαναφέρει πίσω στο νεοφανές στρατηγικό δόγμα των ΗΠΑ περί ολοκληρωμένης αποτροπής. Η ολοκληρωμένη αποτροπή συνίσταται στον απρόσκοπτο συνδυασμό δυνατοτήτων μέσω της ενοποίησης στρατιωτικών και μη στρατιωτικών τομέων, της ενοποίησης μεταξύ συμμάχων – εταίρων και των μείζονων περιφερειών ανά τον πλανήτη, της ενοποίησης των δομών της αμερικανικής κυβέρνησης, καθώς και του όλου φάσματος των διακρατικών συγκρούσεων, για να πειστούν οι εκάστοτε επιβουλείς ότι η ανάληψη οιασδήποτε εχθρικής ενέργειας από μέρους τους θα αποκρυσταλλώνεται σε απαγορευτικό/μη αποδεκτό κόστος.

Λαμβάνοντας υπόψη και τους αξονικούς στόχους της αμερικανικής υψηλής στρατηγικής, δύναται να υποστηριχθεί ότι το νέο δόγμα της Ουάσιγκτον συνίσταται στην υπερπόντια εξισορρόπηση των αναδυόμενων περιφερειακών ηγεμόνων μέσω της μεταφοράς βαρών στους υπολογίσιμους συμμάχους της (Ε.Ε., Ιαπωνία, Αυστραλία, Ινδία).

Ο Διονύσης Τσιριγώτης είναι επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Πειραιώς