German Leaks

Ναι, γίνεται πόλεμος, όπως δήλωσε ο Πρωθυπουργός επισκεπτόμενος την Οδησσό, και άριστα έπραξε. Γίνεται πόλεμος ή είμαστε σε πόλεμο; Αυτή η διάκριση δεν είναι σαφής ούτε στην ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία ούτε στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Ηθελημένα, καθώς ούτε οι ηγεσίες ούτε οι λαοί είναι διατεθειμένοι να αντιμετωπίσουν μια τόσο ακραία μεταβολή. Τους αρκεί ότι ο πόλεμος διεξάγεται δι’ αντιπροσώπου. Αλλά αυτός ο «αντιπρόσωπος», ο ουκρανικός λαός και η ηγεσία του εν προκειμένω, μπορεί να μην τα βγάλει πέρα. Και τότε;

Ας είμαστε ξεκάθαροι: αν η Ουκρανία πέσει, η Ευρώπη θα πάψει να είναι ασφαλής. Το οικοδόμημα που χτίστηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο για να την κρατήσει ασφαλή θα έχει καταρρεύσει. Ενδεχομένως η Ρωσία να μην αποτολμήσει ευρύτερη αλλαγή συνόρων αλλά αυτό θα εξαρτηθεί από το ποιος θα είναι ο επόμενος ένοικος του Λευκού Οίκου. Και σε κάθε περίπτωση θα διεκδικήσει ρόλο στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας. Αν έχει εκλεγεί πρόεδρος ο Τραμπ, με δεδομένη την αντιευρωπαϊκή, αντινατοϊκή του στάση, ο Πούτιν θα έχει έναν σύμμαχο για να πετύχει όσα δεν πέτυχαν οι προκάτοχοί του μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης.

Για τους λόγους αυτούς έχουν πολύ μεγάλη σημασία όσα συμβαίνουν στη Γερμανία. Η διαρροή εμπιστευτικών συνομιλιών από τη Ρωσία είναι μια απόδειξη ότι ο πόλεμος με δυτικές χώρες είναι σε εξέλιξη. Γιατί ο πόλεμος σήμερα δεν είναι μόνο συμβατικός. Είναι πόλεμος πληροφοριών, πόλεμος υβριδικός, πόλεμος εντυπώσεων. Η Ρωσία επέλεξε να εξευτελίσει τη μεγαλύτερη χώρα της Ευρώπης με τη διαρροή αυτή αλλά και να θυμίσει πόσο στενοί είναι οι δεσμοί μεταξύ αξιωματούχων των δύο χωρών – ειδικά με τους Σοσιαλδημοκράτες. Το έκανε για να παρέμβει ευθέως στις εσωτερικές υποθέσεις της Γερμανίας και να αποτρέψει τη μεταφορά σημαντικών οπλικών συστημάτων στην Ουκρανία.

Επειδή λοιπόν μεταξύ Ρωσίας και Δύσης εξελίσσεται ένας ακήρυχτος πόλεμος, δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως υπερβολικές οι δηλώσεις Μακρόν για το ενδεχόμενο αποστολής στρατευμάτων. Το ΝΑΤΟ βρέθηκε σε περιοχές όπως το Αφγανιστάν, όπου το διακύβευμα δεν ήταν η ευρωπαϊκή ασφάλεια. Αν αυτή απειληθεί σε ευρωπαϊκό έδαφος μόνο το ΝΑΤΟ υπάρχει για να την προασπίσει. Είναι ένα ακραίο σενάριο αλλά δεν μπορεί να αποκλειστεί και η Γερμανία δεν είναι έτοιμη γι’ αυτό. Στην πλειονότητά τους, οι πολιτικές της δυνάμεις ελπίζουν ότι η συνεννόηση με τη Ρωσία είναι ακόμη εφικτή.

Ο Μακρόν όμως έχει μετακινηθεί από τη θέση αυτή την οποία υποστήριζε πριν από την έναρξη του πολέμου. Και ορθώς: η Ρωσία δεν επιδιώκει συνεννόηση αλλά επιβολή. Γνωρίζει η ηγεσία της ότι η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη δεν καίγεται για την Ουκρανία και γι’ αυτό θα επιδιώξει να επηρεάσει τις επερχόμενες ευρωεκλογές υποστηρίζοντας υπογείως κόμματα ακροδεξιά ώστε να αλλάξει το ρεύμα στην Ευρώπη. Απέναντι σε αυτή την απόπειρα επιρροής, οι χώρες της ΕΕ δυστυχώς δεν είναι ενωμένες. Και ακόμη χειρότερα, δεν λειτουργεί, όπως πλέον είναι προφανές, ο γαλλογερμανικός άξονας ώστε να δώσει την κατεύθυνση. Το σκάνδαλο των διαρροών θα αποδυναμώσει ακόμη περισσότερο τον κυβερνητικό συνασπισμό στο Βερολίνο. Και αν το κόμμα της Λεπέν έρθει πρώτο στις ευρωεκλογές τον Ιούνιο, η ισχύς του Μακρόν θα τρωθεί, όπως και η επιρροή του στα ευρωπαϊκά πράγματα. Προς μεγάλη ικανοποίηση του Πούτιν, δυστυχώς.

Η Ινώ Αφεντούλη είναι εκτελεστική διευθύντρια του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων