Η ασίστ του Νίκου Ζαχαριάδη

Η δολοφονία του Αλεξέι Ναβάλνι μου αποκάλυψε ειδοποιούς ομοιότητες με την υπόθεση Μπελογιάννη. Λείπει βέβαια το γαρύφαλλο και η σιδηρά κομματική εντολή. Περισσεύει ωστόσο η εικόνα δυο ωραίων και νέων ανδρών που αποδέχονται τη μοίρα τους με ένα εντελώς όμοιο μεγάλο χαμόγελο κι ένα εξίσου μεγάλο έρωτα που εξέθρεψε ο καθείς τους μέσα σε φυλακές και επικίνδυνες αποστολές. Τι κάνει έναν άνθρωπο ήρωα; Σπανίως με απασχολεί τέτοιο ερώτημα, οπότε ας ξύσω λίγο το κεφάλι μου. Το συναπάντημα μιας μεταιχμιακής ιστορικής στιγμής με έναν ψυχισμό που αψηφάει τη συντριβή. Ή μήπως την επιδιώκει; Είναι παγιδευμένος, μου ψιθυρίζει μέσα μου μια φωνή αλλά δεν θα της κάνω τη χάρη ν΄ανοίξουμε κουβέντα.

Ο Αλεξέι Ναβάλνι, μέσα στο σφαγείο του διάβασε σε ένα χρόνο σαράντα τέσσερα αγγλόφωνα βιβλία σύγχρονης πολιτικής, συν ένα τούβλο χιλίων σελίδων για τη ζωή του κρατούμενου συνείδησης και απεργού πείνας Ανατόλι Μαρτσένκο, ο θάνατος του οποίου επιτάχυνε τις εξελίξεις και άνοιξε δρόμο στην γκλάσνοστ και στον Γκορμπατσόφ. Δεν ξέρω αν η δολοφονία του Ναβάλνι θα προκαλέσει γεγονότα, επιφυλάσσομαι όμως μέχρι το τέλος αυτού του κειμένου να σας πω κάτι που μόλις τώρα αρχίζει να σκαλίζεται στο μυαλό μου, χρατς χρουτς.  Και Σολτζενίτσιν και Τολστόι και Ντοστογιέφσκι και Τσέχοφ θα βρουν οι μακελάρηδες στο κελί του. Αλλά και ο Μπελογιάννης δεν πήγαινε πίσω. Στα κρατητήρια της Ασφάλειας και στο κολαστήριο της Κέρκυρας, μελετούσε συγγράμματα για την εξέλιξη της Ελλάδας μέσω του εξωτερικού δανεισμού της και ταυτόχρονα έγραφε επί δυο χρόνια την Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας η οποία διοχετευόταν σταδιακά στον έξω κόσμο,  με τη βοήθεια του αείμνηστου θεατρικού κριτικού Στάθη Δρομάζου.

Το διάβασμα προεκτείνει τη ζωή, σε γαντζώνει πάνω της, γραπώνεσαι από δαύτη. Την αιώνια ζωή όμως δεν στην εξασφαλίζει. Ποιος θέλει να ξέρει σήμερα ότι ο Μπελογιάννης οδηγήθηκε στο στόμα του λύκου από μια άριστα υπολογισμένη ασίστ του Νίκου Ζαχαριάδη; Υπάρχουν μαρτυρίες και βιβλιογραφία γι΄ αυτή την «επιτυχία». Το ΚΚΕ όμως σφυρίζει Λαμιώτικα. Προλαβαίνουν άραγε οι Ρώσοι να αξιοποιήσουν τη θυσία του Ναβάλνι; Αναρωτιέμαι, κι ένας Τσέχοφ σταυρώνει τα χέρια στην πλάτη κι εγκαταλείπει σκυθρωπός το δωμάτιο.