«Πολλοί άνθρωποι {LF}γύρω μας είναι πεθαμένοι και δεν το ξέρουν»

Στην πορεία του Γιώργου Κέντρου στην τέχνη εδώ και τουλάχιστον πέντε δεκαετίες το θέατρο ήταν πάντα η πυξίδα του. Μαθητεύοντας δίπλα στον Μίνωα Βολανάκη, τον Κάρολο Κουν και τον Μάνο Χατζιδάκι, ανδρώθηκε καλλιτεχνικά πάνω στη σκηνή και μπολιάστηκε με όλα τα στοιχεία της υψηλής δημιουργίας. Ρόλο με τον ρόλο, παράσταση με την παράσταση, έγινε και ο ίδιος ένας αυθεντικός θεατράνθρωπος, προσηλωμένος στις ανάγκες των ρόλων που καλούνταν κάθε φορά να ερμηνεύσει. Αυτό το νοιάξιμο και τη μεγάλη εμπειρία της σκηνής έβαλε και φέτος ο Γιώργος Κέντρος επιστρέφοντας ύστερα από χρόνια στην τηλεόραση για λογαριασμό της «Ερημης χώρας», της μίνι σειράς οκτώ επεισοδίων στον πρώτο της κύκλο, σε σενάριο και σκηνοθεσία Γιώργου Γκικαπέππα, που αποτελεί την πρώτη παραγωγή του Ertflix.

Πρόκειται για μια οδυνηρή περιπέτεια κηδεμονίας ενός παιδιού με φόντο την ελληνική επαρχία. Ο Γιώργος Κέντρος υποδύεται έναν 70χρονο μοναχικό παππού που αρνείται πεισματικά να αναλάβει την επιμέλεια της εγγονής του όταν οι γονείς της σκοτώνονται σε τροχαίο δυστύχημα. Οι προσπάθειες, ωστόσο, μιας κοινωνικής λειτουργού κι ενός εισαγγελέα ανηλίκων να μην καταλήξει το κορίτσι σε ίδρυμα θα αναγκάσουν την παγωμένη καρδιά του να ξυπνήσει. Η ερμηνεία του έμπειρου ηθοποιού κέρδισε το κοινό και συνέβαλε τα μέγιστα στην επιτυχία της σειράς που μέχρι τώρα μετράει δύο εκατομμύρια θεάσεις στο Ertflix και ανανεώθηκε για δεύτερο κύκλο οκτώ επεισοδίων για τη νέα σεζόν. Με αφορμή την επανεμφάνισή του μπροστά στον φακό, ο Γιώργος Κέντρος μίλησε στα «Πρόσωπα».

Τον ρόλο σας πώς τον διαχειριστήκατε;

Είναι η πρώτη φορά που όταν διάβασα το σενάριο είδα ότι ο άνθρωπος αυτός είχε πάρα πολλά επίπεδα. Δεν είναι ένας τύπος ο οποίος είναι «αφήστε με στην ησυχία μου κι αν με ενοχλείτε σας κοπανάω μια με το πιστόλι μου». Eίναι τόσο πληγωμένος. Κλεισμένος σε ένα λαγούμι που είναι η αγροικία αυτή που έχει επιλέξει, με τη μεγάλη του αγάπη να είναι τα ζώα, όπου εκεί δείχνει και την ευαισθησία. Βλέπουμε έναν άνθρωπο ο οποίος είναι σαν τους πάγους στην Ανταρκτική που σπάνε ξαφνικά σε μεγάλα τεράστια κομμάτια και πέφτουν. Ετσι αναπτύσσεται και η σχέση με την εγγονή του, ένα παιδάκι το οποίο δεν το έχει ποτέ δει γιατί η σχέση με τον πατέρα του ήταν κακή. Οταν λέει την αλήθεια στη μικρή, εκείνη τον αγκαλιάζει κι αυτός ξανοίγεται από αυτή την κίνηση. Ο άνθρωπος αυτός σιγά σιγά με την κοινωνική λειτουργό και τη μικρή αποκτά ζωή αληθινή. Αυτό μου άρεσε γιατί έχει πολλές μεταπτώσεις ο ρόλος. Είναι πολύ ευαίσθητος. Εχει έναν και μοναδικό φίλο που εμπιστεύεται και τον οποίο κάνει παρέα. Προσπαθεί να ζήσει και μάλιστα κάποια στιγμή λέει στην κοινωνική λειτουργό ότι «εγώ έρεψα και ερήμωσα αλλά περιμένω» και τον ρωτάει εκείνη τι περιμένει. Δεν απαντάει. Εννοεί δηλαδή το χρέος για αυτούς που σκότωσαν τη γυναίκα του. Το πλήγμα είναι μεγάλο για έναν άνθρωπο ο οποίος ζούσε πριν σε αυτή τη φάρμα με τη γυναίκα και το παιδί του και ανθούσε. Ενα τυχαίο γεγονός όμως που συνέβη του ανέτρεψε τα πάντα, όπως συνήθως συμβαίνει στη ζωή. Κάπως έτσι το προσέγγισε αυτό. Ηταν τόσο καλά γραμμένο όμως. Παίζει μεγάλο ρόλο το σενάριο, να σε ερεθίζει. Οπότε σου έρχονται τα λόγια αληθινά να τα μιλήσεις και να τα πεις.

Τέτοιους χαρακτήρες σαν τον παππού, που έχουν και προκαταλήψεις και δισταγμό απέναντι στο ξένο, τους βλέπουμε γύρω μας;

Πάρα πολλούς και αυτούς γύρω μας μπορεί να τους δεις εάν μιλήσεις με κάποιον, τον γνωρίσεις καλά, διαπιστώνεις αυτό το παλιακό σε κάποιες αξίες, σε κανόνες, σε εμμονές που έχουν, σε πράγματα που δεν τα καταλαβαίνουν και αντιδρούν με έναν αυτοματισμό χωρίς να σκέπτονται. Βρίσκεις τέτοιους ανθρώπους και δεν είναι υποχρεωτικό αυτοί οι άνθρωποι να είναι αγρότες ή ένας ένας παππούς από το χωριό. Και στην πόλη είναι οι άνθρωποι πολλοί τέτοιοι.

Θεωρείτε ότι ένας τρόπος για να επαναφέρουμε στη ζωή όλους αυτούς τους ανθρώπους, να τους κάνουμε να ξεπεράσουν τα θέματά τους, όπως έκανε και η κοινωνική λειτουργός, είναι να τους αναγκάσουμε να δούνε μπροστά τους το πρόβλημα για να το διαχειριστούν σιγά σιγά;

Ναι. Αυτό βέβαια χρειάζεται πίστη. Να πιστεύω ότι κάτι μπορεί να αλλάξει. Πάντα υπάρχουν ερεθίσματα και αφορμές γύρω μας, αλλά είμαστε και τυφλοί και κουφοί. Εάν έχουμε ανοιχτά τ’ αφτιά μας και τα μάτια μας και μας νοιάζει, τα ερεθίσματα υπάρχουν γύρω μας και οι άνθρωποι δεν θα είχαν τη μοναξιά. Η μοναξιά είναι για μένα, είναι ένα εγώ ενώ είμαστε εμείς. Πρέπει να βλέπουμε τον απέναντί μας. Νομίζω ότι από μας εξαρτάται αν θέλουμε να ζήσουμε τη ζωή ή να τη μικρύνουμε και να τη σακατέψουμε. Οπως τα ζωάκια, όταν έχουν μια πληγή με το γλείψιμο αυτή κλείνει σιγά σιγά με το χρόνο, με την υπομονή και την επιμονή και την πίστη μας στη ζωή μπορούμε να κλείσουμε τις πληγές μας. Πρέπει να πιστεύουμε στη ζωή.

Για σας η «Ερημη χώρα» τι είναι;

Η «Ερημη χώρα» μιλάει για την έρημη χώρα που έχουν οι βασικοί ήρωες μέσα τους. Δηλαδή είναι ερημωμένοι αυτοί οι άνθρωποι μέσα τους, είναι τραυματισμένοι. Και ο τρόπος με τον οποίο το διαχειρίζονται είναι σα να σκουντάνε τη ζωή και ο ένας και ο άλλος, όταν έρχονται σε επαφή, που μπορεί να έχουν αυξομειώσεις σαν καρδιογράφημα στη συμπεριφορά τους. Υπάρχει και ένα άλλο στοιχείο, το στοιχείο της αγάπης που όταν έρχεται είναι πολύ γλυκό και γλείφει παλύ καλά τις πληγές των ανθρώπων. Η τριβή αυτή και η επαφή των ανθρώπων μεταξύ τους όταν πιστεύουν στη ζωή σιγά σιγά τους λειαίνει και τους κάνει γλυκούς και ανθρώπινους.

Θεωρείτε ότι σήμερα ζούμε σε μια έρημη χώρα;

Βέβαια! Εχουμε πολλά αντίσκηνα που μένουμε μόνοι μας και σαν λαός. Υπάρχει ένα τεράστιο «εγώ» και δεν έχουμε μάθουμε να λέμε «εμείς», απαραίτητο συστατικό για να κάνεις θέατρο ή οποιαδήποτε άλλη ομαδική δουλειά. Αν μάθουμε από την οικογένεια και το σχολείο ότι εμείς είμαστε κι εμείς κάνουμε κάτι, εμείς συνεργαζόμαστε, τότε νομίζω ότι θα αλλάξει και η χώρα. Σιγά σιγά, γιατί για να σπάσει ένας βράχος και να πέσει θέλει πολλή δουλειά. Αν είχαμε κάποιους φακούς και βλέπαμε, θα βλέπαμε πολλά μοναχικά αντίσκηνα. Ο καθένας είναι μόνος του κι ας είμαστε σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας εδώ στην Αθήνα. Η μία σκηνή είναι δίπλα στην άλλη αλλά είμαστε μόνοι.

Η μοναξιά είναι χαρακτηριστικό της σημερινής μας ζωής;

Η μοναχικότητα είναι επιλογή. Η μοναξιά είναι εγωισμός. Είμαι μοναχικός γιατί με ενοχλούν οι άνθρωποι, γιατί δεν θέλω συνάφεια πολλή με τον κόσμο, γιατί ο τάδε μου έκανε αυτό. Αυτό το πράγμα όμως δεν οδηγεί πουθενά. Οδηγεί σ’ ένα κελί φυλακής, το οποίο στενεύει, στενεύει, στενεύει, μέχρι που σε πνίγει. Ζεις αλλά είσαι πεθαμένος και δεν το ξέρεις. Εχουμε πολλούς ανθρώπους οι οποίοι είναι πεθαμένοι και δεν το ξέρουν γύρω μας.

Η σειρά δίνει πολλές αφορμές για σκέψη.

Ναι, δίνει ερεθίσματα. Γιατί το σενάριο παίζει πολύ μεγάλο ρόλο. Αν δεν υπάρχει ένα υπόβαθρο από κάτω που να το στηρίζει αυτό, γερό, είναι πρόβλημα. Κυκλοφορούν πάρα πολλά σενάρια και θεατρικά έργα μεταφρασμένα, τα οποία λες τώρα ότι αυτό δεν μπορεί να μιληθεί, πώς να παιχθεί; Λες τώρα πώς θα το πω εγώ, πώς θα το μάθω κιόλας. Κι αρχίζει ο ο ηθοποιός να έχει μια απόσταση απ’ αυτό. Οταν υπάρχει αυτή η απόσταση, αποκλείεται να είναι αληθινός. Ή ένα ζόρισμα που το κάνουν όταν του δίνουν ένα κείμενο να παίξει στην τηλεόραση μια μέρα ή δυο πριν από το γύρισμα. Εμ, δε γίνεται έτσι να λέει τα λόγια του. Δεν μπορεί το σώμα του λόγου να καθίσει μέσα του και να γίνει οργανικά η αλήθεια του για να τη βγάλει. Είναι λάθος αυτό που λένε ότι είναι ηθοποιός, δηλαδή λέει ψέματα. Δεν είναι καθόλου έτσι. Ο ηθοποιός πρέπει να βγάζει αλήθεια, αλλιώς δεν έχει ενδιαφέρον.

Προερχόμενος από τον χώρο του του θεάτρου, στην τηλεόραση αισθανθήκατε άνετα;

Η λειτουργία του ηθοποιού είναι ίδια. Η διαφορά είναι ότι στο θέατρο τα πράγματα είναι ζωντανά. Υπάρχουν θεατές από κάτω που σε βλέπουν ενώ στην τηλεόραση παίζει ρόλο η στιγμή που γυρίζεται κάτι γιατί ο φακός αποτυπώνει τα πάντα. Την «Ερημη χώρα» την έχουν δει εκατομμύρια θεατές, κάτι που στο θέατρο δεν θα μπορούσε να συμβεί. Είναι άλλο είδος και δυστυχώς δεν έχουμε και σχολές. Δεν υπάρχει σχολή υποκριτικής κινηματογράφου που είναι τόσο αναγκαία. Ολοι οι ηθοποιοί εδώ, λόγω εμπειρίας, καταλληλόλητας, παίζουν στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση και πολύ καλά μάλιστα. Αρα, λοιπόν, δεν είναι κρίμα να έχουν τα Σκόπια σχολή κινηματογράφου και η Αλβανία και να μην υπάρχει μια σχολή εδώ στην Ελλάδα; Ακόμα και οι θεατρικές σχολές έξω είναι πανεπιστημιακού επιπέδου πενταετούς φοίτησης. Εδώ τώρα τις εξομοίωσαν με το απολυτήριο της Γ’ Λυκείου. Είναι πολύ παραμελημένο το κομμάτι της παιδείας του ηθοποιού που είναι σημαντική και η εκπαίδευσή του. Μας νοιάζουν τα αρχαία. Καλά είναι τα αρχαία, αλλά εδώ είναι ένας πολιτισμός ζωντανός. Ενώ το άλλο αναφέρεται στο παρελθόν. Καλό είναι να έρθουν οι τουρίστες, να βγάλουν χρήματα, αλλά δεν είναι αυτός ο στόχος.

INFO
Τα οκτώ επεισόδια της «Ερημης χώρας» είναι διαθέσιμα στο Ertflix. Ακόμα, από την Παρασκευή 29 Μαρτίου, στις 21.15, η σειρά θα αρχίσει να προβάλλεται στην ΕΡΤ1