Ουκρανικό λάθος ή παγίδα του Πούτιν;

Στις 24 Ιανουαρίου ένα ρωσικό μεταφορικό αεροσκάφος συνετρίβη 44 μίλια από την πόλη Μπέλγκοροντ, κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία. Πολλά είναι τα ερωτήματα αναφορικά με τις συνθήκες της συντριβής, όπως και των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους. Η Ρωσία ισχυρίζεται ότι στο αεροσκάφος επέβαιναν 65 ουκρανοί αιχμάλωτοι πολέμου. Ομως, ούτε η Ουκρανία ούτε κάποιος άλλος εθνικός ή διεθνής οργανισμός έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να το επιβεβαιώσει ή να το διαψεύσει.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν ισχυρίστηκε στη συνέχεια ότι διαθέτει αποδείξεις πως ένας πύραυλος από αμερικανικό σύστημα Patriot κατέρριψε το αεροσκάφος. Στο μεταξύ, η ουκρανική SBU (η υπηρεσία ασφαλείας) έχει ξεκινήσει έρευνα αναφορικά με «παραβίαση των νόμων και των ηθών του πολέμου». Τη στιγμή δε που και οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για το ποια έδρασε παράνομα, το μυστήριο παραμένει σε σχέση με το ποιοι επέβαιναν στο αεροσκάφος και το τι πραγματικά συνέβη.

Οι αντιμαχόμενες πλευρές, όπως επίσης οι περισσότεροι δημοσιογράφοι και ειδικοί, συμφωνούν σε δύο σημεία: Αφενός ότι το αεροσκάφος καταρρίφθηκε από πύραυλο και, αφετέρου, ότι η ανταλλαγή κρατουμένων που είχε προγραμματιστεί να γίνει την ίδια μέρα δεν πραγματοποιήθηκε.

Η ουκρανική Ukrainska Pravda ισχυρίστηκε αρχικά πως οι δυνάμεις της χώρας είχαν καταρρίψει ένα ρωσικό στρατιωτικό αεροσκάφος που μετέφερε πυραύλους S-300, όμως η ανάρτηση αποσύρθηκε μετά από λίγο. Στη συνέχεια, οι Ρώσοι ανέφεραν ότι το αεροσκάφος μετέφερε ουκρανούς αιχμαλώτους πολέμου.

Σε αυτό το φόντο, φάνηκε να πρόκειται για μια ουκρανική αμυντική επιχείρηση που εξελίχθηκε καταστροφικά λάθος. Ομως, έκτοτε, τα νερά έχουν θολώσει από δηλώσεις οι οποίες προέρχονται και από τις δύο πλευρές και προκαλούν σύγχυση.

Λίγο μετά τη συντριβή, η Μαργαρίτα Σιμονιάν, επικεφαλής του ρωσικού τηλεοπτικού δικτύου της Russia Today, δημοσιοποίησε έναν κατάλογο των φερόμενων αιχμαλώτων πολέμου που σκοτώθηκαν. Η Ουκρανία τον αμφισβήτησε, ισχυριζόμενη πως περιλάμβανε τουλάχιστον έναν αιχμάλωτο ο οποίος είχε ήδη επιστρέψει ζωντανός στη χώρα. Ωστόσο, στις 27 Ιανουαρίου, το συντονιστικό γραφείο της Ουκρανίας για τη μεταχείριση των αιχμαλώτων πολέμου ανέφερε στη σελίδα του στο Facebook ότι τα ονόματα στον συγκεκριμένο κατάλογο ήταν σωστά. Οταν δε, στις 31 Ιανουαρίου, 207 αιχμάλωτοι επέστρεψαν στην Ουκρανία, ανάμεσά τους δεν βρισκόταν κανείς από εκείνους που επρόκειτο να μετέχουν στην ανταλλαγή της 24ης Ιανουαρίου.

Ανάμεσα σε όλα αυτά, το μόνο σίγουρο είναι πως η τύχη των συγκεκριμένων αιχμαλώτων παραμένει άγνωστη. Οσο για τη Ρωσία, αριστεύει στην παραπληροφόρηση. Ετσι, η ευκαιρία που της παρουσιάστηκε να χρωματίσει τους Ουκρανούς με μελανά χρώματα στο φόντο αυτής της τραγωδίας ήταν πολύ καλά για να την αφήσει να πάει χαμένη.

Ακόμη, όμως, και στην περίπτωση που οι Ουκρανοί όντως κατέρριψαν το αεροσκάφος, σκοτώνοντας κατά λάθος τους δικούς τους στρατιώτες, η Ρωσία θα ήταν ένοχη για παραβίαση των κανόνων του πολέμου, καθώς θα είχε πετάξει ένα αεροπλάνο με αιχμάλωτους και μάλιστα στρατιωτικό τόσο κοντά στη ζώνη των μαχών, χωρίς να ειδοποιήσει την απέναντι πλευρά για τη διαδρομή του.

Γενικώς, θα μπορούσε κανείς να εκτιμήσει πως επρόκειτο για αποτέλεσμα μιας τρομερής παρεξήγησης και κακής επικοινωνίας. Είναι δελεαστικό, πάντως, να δούμε σε ό,τι συνέβη μια παγίδα που είχε στήσει η Ρωσία στην ουκρανική αεράμυνα, έτσι ώστε να είναι σε θέση να κατηγορήσει τους εχθρούς της για την καταστροφή.