Καύσιμο, μόστρα, σαβούρα

Συμφωνώ κι επαυξάνω. Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, γιορτάρες μέρες, ο νους μας πρέπει να πηγαίνει στους άστεγους. Στους άνεργους. Στους ασθενείς και οδοιπόρους. Κάντε μια βόλτα σε γηροκομεία, σε ορφανοτροφεία, σε δομές προσφύγων, είναι άραγε επισκέψιμες οι δομές των προσφύγων; – θα ρωτήσω τη γυναίκα μου… Αφιερώστε όμως, σας παρακαλώ, μία σκέψη και σε εμάς. Ποιοι είμαστε εμείς; Οι αλυσοδεμένοι στο όχημα της φιλοδοξίας των συζύγων μας. Η καύσιμη ύλη, η μόστρα τους και τελικά η σαβούρα τους. Οι «κυρίες των κυρίων». Και οι ακόμα θλιβερότεροι – το λέω κι ας ακούγεται αντιφεμινιστικό –, οι ακόμα πιο αξιοθρήνητοι «κύριοι των κυριών».

Καύσιμη ύλη, μόστρα, σαβούρα. Εχω περάσει κι από τα τρία στάδια.

Τη γνώρισα μέσα της δεκαετίας του 1990. Φοιτητές αμφότεροι. Θαμπώθηκα. Κορίτσαρος, πανέμορφη, διαόλου κάλτσα… Την κέρδισα όταν την έπεισα πως ήμουν διατεθειμένος να κάνω τα πάντα για πάρτη της. Να της αφοσιωθώ ψυχή τε και σώματι.

«Λόγω τιμής, Γεράσιμε; Θα μου κρατήσεις τον Ροδόλφο;». Ροδόλφο έλεγε τον γάτο της. Τον οποίον βεβαίως δεν μπορούσε να πάρει μαζί της σε ελεύθερο κάμπινγκ στην Ελαφόνησο. «Το συζητάς, Κλειώ; Ετσι κι αλλιώς θα έμενα στην Αθήνα, θέλω να μελετήσω για την εξεταστική του Σεπτεμβρίου». Γκαγκάνιασα στην τσιμεντούπολη, σκατοψυχούσα πέρα – δώθε κάθε μέρα, Ηράκλειο – Νέο Φάληρο, μου είχε απαγορεύσει γαρ να πάρω τον Ροδόλφο σπίτι μου, η αλλαγή περιβάλλοντος θα τον τραυμάτιζε ψυχικά… Της τον παρέδωσα σε άριστη κατάσταση – είχε θρέψει περαιτέρω το βρωμόγατο. «Με συγκινείς, Γεράσιμε… Μπορώ να σε φωνάζω Τζέρι;». Αυτή ήταν η ανταμοιβή μου: μου έδωσε χαϊδευτικό. Τα χάδια της όμως θα αργούσαν.

Πήρα πτυχίο πρώτος, με διαφορά δύο εξαμήνων. Επί ένα χρόνο την περίμενα, κάνοντας δικηγορική άσκηση. Διέκοψα για να την ακολουθήσω στο κωλοχώρι. Για ένα κωλοχώρι επρόκειτο στα βάθη της αγγλικής επαρχίας. Αποβιομηχανοποιημένο, μαραζωμένο, ας όψεται η Θάτσερ. Οι ντόπιοι μούλιαζαν τον καημό τους στην μπίρα. Εμείς τι γυρεύαμε εκεί; Υπήρχε εκεί πανεπιστήμιο που διέθετε από παλιά, από την εποχή της άνθησης των συνδικάτων, την καλύτερη έδρα εργατικού δικαίου. Το είχε βάλει η Κλειώ από πολύ μικρή σκοπό να κληρονομήσει το γραφείο του θείου της, ο οποίος ήταν ο επιφανέστερος εργατολόγος της Αθήνας και μαγκούφης – μποέμ τον έλεγαν στην οικογένεια, αχαλίνωτο φουστανάκια, εγώ κόβω το χέρι μου ότι… αντιλαμβάνεσθε. Αλλες εποχές τότε, δεν εκδηλωνόσουν… Ο μπάρμπας πλήρωσε το μάστερ της. Για εμένα ξηλώθηκε η χήρα μάνα μου. Επικρατούσε τόση μιζέρια στην Αγγλία, σε έπιανε τέτοιο ψυχοπλάκωμα με τον μολυβένιο ουρανό, τα τούβλινα σπιτάκια και τον βρωμοπόταμο, ώστε θα ήταν αδύνατον να μην τα φτιάξουμε.

Προς τεράστια έκπληξή μου, τη βρήκα παρθένα. Στα είκοσι δύο της! «Δεν έτυχε…» μου είπε. «Εκανα από το λύκειο όλα τα γύρω – γύρω, απλώς δεν είχε τύχει να ολοκληρώσω…» χαμογέλασε απολογητικά σχεδόν – δεν μου απολογήθηκε ποτέ ξανά για τίποτα. «Σηκωνόμαστε τώρα σιγά – σιγά από το κρεβάτι γιατί έχουμε, Τζέρι, και διάβασμα; Ή μήπως θέλεις κι άλλο;». Στη θέση μου, το ξέρω, θα φρικάρατε με την τόση ψυχρότητα. Θα τη χωρίζατε. Ελα όμως που ήμουν ερωτευμένος; Που λαχταρούσα, ήλπιζα να ξυπνήσω το σώμα της;

Το πήρα ευτυχώς απόφαση αρκετά νωρίς. Το σεξ την Κλειώ την απασχολούσε από ελάχιστα έως καθόλου. Καταπιεσμένη λίμπιντο; Χαμηλά οιστρογόνα; Η ίδια το θεωρούσε τύχη. Δεν θόλωνε ο νους της. Αντιμετώπιζε τις σχέσεις με διαύγεια. Τους άντρες σαν μοχλούς. Ούτε καν προσποιούνταν οργασμό – εκτός κι αν το έκρινε απολύτως απαραίτητο.

Το 1999 παντρευτήκαμε. Στεκόμουν μια χαρά γαμπρός, μόστρα της, στο πλευρό της, ταιριάζαμε εμφανισιακά – είχα απαλλαγεί επιτέλους από την κακομοιριά του πατέρα μου, έβγαζα το λεβέντικο, το ρουμελιώτικο της μάνας μου. Το 2001 γεννήθηκε η κόρη μας. «Ενα παιδί φτάνει και περισσεύει» απεφάνθη η Κλειώ και περιέδεσε τις σάλπιγγές της.

Το 2005 ανέλαβε το γραφείο του θείου. Το 2007 βγήκε σύμβουλος στον Δικηγορικό Σύλλογο. Το 2009 επιλαχούσα βουλευτίνα – «βουλεύτρια» θα έπρεπε να γράψω; Ας γράψω βουλεύτρια. Πέθανε ο τελευταίος εκλεγείς και πήρε την έδρα. Τα υπόλοιπα σας είναι γνωστά. Και αν δεν έχετε ακόμα καταλάβει ποιαν καλύπτω πίσω από το όνομα της μούσας – προστάτιδας της Ιστορίας, γκουγκλάρετε τις πληροφορίες που σας έδωσα και θα εμφανιστεί μπροστά της. Κομψότατη, ωραιότατη στο κατώφλι των πενήντα. Μιλφ από τις λίγες. Αεικίνητη, δυναμική αλλά και με ενσυναίσθηση – πρόθυμη ανά πάσα στιγμή να αφουγκραστεί προβλήματα, να δώσει λύσεις. «Εμπνευση για τα νέα κορίτσια» τη χαρακτήρισαν πρόσφατα σε μια ημερίδα γυναικείας ενδυνάμωσης και εκείνη χαμογέλασε σεμνά.

Πλην εορτών και διακοπών, οι μέρες μου κυλάνε – μην παραπονιέμαι – φίνα. Υστερα από τόσα χρόνια γάμου έχουμε ξεμπλέξει τα τσανάκια μας. Εκείνη στη Βουλή, στο υπουργείο, σε πολιτικές – κοινωνικές υποχρεώσεις από τα χαράματα σχεδόν ως τα μεσάνυχτα. Η αφεντιά μου στη δικηγορία. Διευθύνω το γραφείο άψογα. Το όνομα της Κλειούς – σύμφωνοι – τραβάει τους μεγάλους πελάτες. Εάν ωστόσο εγώ με τους συνεργάτες μου δεν χειριζόμασταν μαεστρικά τις υποθέσεις τους, εάν δεν σώζαμε περιουσίες και υπολήψεις και ζωές ακόμα, δεν θα μας αποκαλούσαν οι ανταγωνιστές μας «νομισματοκοπείο». Με την Κλειώ έχουμε ως ανδρόγυνο κοινό ταμείο. Διατηρεί κι εκείνη – είμαι βέβαιος – τον κρυφό τραπεζικό λογαριασμό της.

Την κρυφή ζωή της; Μπα, δεν νομίζω… Μπορεί στα πρώτα βήματά της στην πολιτική να είχε μια πολύ τρυφερή και άκρως επωφελή φιλία με τον «Μεγάλο Βεζίρη» της παράταξης. Εδώ και χρόνια όμως είναι αυτόφωτη. Καθώς δε η φιλοδοξία της δεν χορταίνει, καθώς στοχεύει στα ύπατα αξιώματα, το αποκλείω να διακινδύνευε ένα ερωτικό σκάνδαλο. Τους θαυμαστές της προτιμά να τους ανάβει και να τους αφήνει στα κρύα του λουτρού.

Τους έντεκα μήνες, είπαμε, περνάω μέλι – γάλα. Μα μόλις μπει ο Δεκέμβριος, με πιάνει τεταρταίος πυρετός. Στα χριστουγεννιάτικα, στα πρωτοχρονιάτικα καλέσματα έχω υποχρέωση να τη συνοδεύω. Να χαριεντίζομαι με συναδέλφους της, με κομματόσκυλα, λιμοκοντόρους και «ευγενικούς χορηγούς». Να ανταλλάσσω ανοησίες σε τραπέζια, να χλαπακιάζω φαγητά που μου χαλάνε το στομάχι – «αφού το ξέρεις, γιατί τα τρως;» θα ρωτήσετε – είμαι λιχούδης, κάπως πρέπει εξάλλου να περάσει η ώρα – κάλλιο με υδατάνθρακες παρά με αλκοόλ. Τρέμω κάθε φορά μη μεθύσω και κάνω καμιά γκάφα που θα έχει επιπτώσεις επάνω της. Ποιος την ακούει μετά;

Μου προξενεί η Κλειώ – πόσο πιο σαφές θα μπορούσα να το κάνω; – πλήξη ανάμεικτη με περιφρόνηση. Αμοιβαία, είμαι βέβαιος, τα αισθήματά μας. Γιατί λοιπόν δεν την εγκαταλείπω; Απλούστατο. Δεν βρίσκω το ψυχικό σθένος. Εκείνη θα με αφήσει, εφόσον ευοδωθούν οι μηχανορραφίες της και μετακομίσει τον Ιούνιο στις Βρυξέλλες. Το σχέδιό της είναι να περάσει πέντε χρονάκια, επικερδή και χαλαρά, στο Ευρωκοινοβούλιο. Επειτα να επιστρέψει και να διεκδικήσει την ηγεσία του κόμματος, έχοντας αποφύγει τη φθορά της διακυβέρνησης – «κάλλιο να λένε «που ‘ν’ τη;» παρά «να τη!»» εξηγούσε ένα απόγευμα στην κολλητή της κι εγώ κρυφάκουγα.

Για εμένα έχει ήδη ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση. Θα μείνω στην Αθήνα, θα βλεπόμαστε όλο και αραιότερα. Σε κάνα εξάμηνο θα μου προτείνει βελούδινο διαζύγιο. Τι τον χρειάζεται η Κλειώ έναν σύζυγο-σαβούρα; – η εποχή μας εκτιμά τις χωρισμένες, ανεξάρτητες γυναίκες. Και ό,τι ακόμα επιβεβαιώνει τη χρεοκοπία της πυρηνικής οικογένειας.

Με χαλάει; Κάθε άλλο. Δεν μπορεί – ούτε καν θα θέλει – να με εξώσει από το γραφείο. Θα συνεχίσω άρα να διάγω περίφημα. Χωρίς πλέον να είμαι αναγκασμένος να παριστάνω τον κύριο της κυρίας.

Τι με ενοχλεί; Οτι απόψε θα προϋπαντήσουμε το νέο έτος στο σπίτι μας μαζί με ενενήντα μουσαφίρηδες. Ενενήντα! Εχει στείλει τις προσκλήσεις από τα τέλη Νοεμβρίου. Εμένα ευδόκησε να με ενημερώσει ποιοι θα έρθουν στη ρεβεγιόν μόλις προχθές. Οι σερβιτόροι, είμαι βέβαιος, τους έμαθαν πολύ νωρίτερα. Κανονικό φροντιστήριο θα τους έκανε, να τους εντυπωθούν οι φάτσες, να ξέρουν ποιον θα προσφωνήσουν «κύριε πρόεδρε» και ποιαν «κυρία πρέσβειρα». Εγώ θα περιφέρομαι από συντροφιά σε συντροφιά όπως πρέπει να κάνει ο οικοδεσπότης. Θα γελάω με βλακώδη αστεία, θα προσποιούμαι ενδιαφέρον για ασήμαντα, κακεντρεχή κουτσομπολιά, θα κοιτάζω κάθε τόσο το ρολόι μου – πότε θα μπει το 2024, πότε θα αρχίσουν επιτέλους να ξεκουμπίζονται;

Με βρίσκετε μισάνθρωπο; Δικαίωμά μου. Οσο μεγαλώνω, τόσο αντιπαθώ τις γιορτές που επισφραγίζουν το πέρασμα του χρόνου. Τα ορόσημα προς την ανημποριά και προς τον θάνατο. «Είσαι ακόμα νεότατος!» θα πείτε. Κάτι τέτοιες γιορτές με γερνάνε πριν της ώρας μου.

_***

Δεν ήθελα με τίποτα να παραστώ στη ρεβεγιόν. Ενιωθα πως δεν θα άντεχα. Θα ασφυκτιούσα, θα έσκαγα, θα άρπαζα το φραγγέλιο… Ή απλώς θα έλεγα φωναχτά ό,τι σκέφτομαι για τους εκλεκτούς μας καλεσμένους, που αρκετούς τους είχα κατά καιρούς πελάτες, γνωρίζω τις κρυφές πομπές τους. Θα καταντούσα έτσι θέαμα. Περίγελως. Θα πάσχιζε η Κλειώ να με φιμώσει, να με απομακρύνει έστω από τον χώρο, «έχει ο Γεράσιμος σάκχαρο, παθαίνει κρίσεις υπογλυκαιμίας και χάνει τον έλεγχο…» θα με δικαιολογούσε όπως – όπως.

Κάλλιο να προσποιούμην τον άρρωστο. Να κούρνιαζα στην κάμαρά μου, στο κρεβάτι μου, να ακούω ρέκβιεμ – τα αγαπημένα μου – του Μότσαρτ, του Βέρντι, του Φορέ… Σιγά μην το επέτρεπε η Κλειώ! Θα φώναζε αυθωρεί γιατρό, θα με μπούκωνε χάπια, θα με έσερνε έστω και ημιλιπόθυμο στη σάλα… Οσο παραμένουμε παντρεμένοι, οφείλω να εκτελώ τα συζυγικά, τουτέστιν τα κοινωνικά μου καθήκοντα.

Η απελπισία μου με έκανε να υπερβώ τον εαυτό μου. Να παραμερίσω τη δειλία, την αστική μου – αν προτιμάτε – ευπρέπεια. Να γίνω από σαβούρα πάλι άνθρωπος. Πριν από τρεις ώρες το αποφάσισα. Της τηλεφώνησα αυθωρεί, μην και το μετανιώσω. Εμεινε προφανώς άναυδη. «Μα πώς; Η κυρία Κλειώ;» ψέλλισε. «Ασε το επάνω μου, ξέρω τι κάνω!» της απάντησα με εκείνη την αυτοπεποίθηση που πάντα έχω στα επαγγελματικά, ποτέ όμως μέχρι τώρα στα προσωπικά μου. «Θα έρθεις όπως και να έχει» τη διέταξα σχεδόν. «Φέρε μαζί σου φίλο, φίλη, όποιον θες». «Μα είμαι καλεσμένη σε ένα πάρτι…». «Να μην πας».

_***

Πριν από λίγο την είδα να μπαίνει. Κρατήθηκα, έσφιξα τα δόντια, για να μην τρέξω καταπάνω της, να μην πανηγυρίσω σαν τον ναυαγό που αντικρίζει επιτέλους στεριά – και τι στεριά! Συνοδεύεται από ένα αγόρι συνομήλικό της. Το περιεργάστηκα με κάποια, το ομολογώ, καχυποψία. Εντάξει μου φαίνεται. Γκέι.

Φοράει εκείνη ένα φουστανάκι μούρλια, έξωμο, γιορτινό. Εχει τα μαλλιά πιασμένα επάνω, αναδεικνύεται ο κυκνίσιος της λαιμός. Στο αριστερό της χέρι το βραχιόλι που της χάρισα για τα γενέθλιά της. Αισθάνεται προφανώς αμήχανη κι αυτό την κάνει ακόμα πιο σέξι. Ενα ελαφρό κοκκίνισμα στα μάγουλα. Ενα ανεπαίσθητο τραύλισμα. Πώς περιγράφει ο μέγας Τολστόι τις ντεμπιντάντ στον πρώτο τους χορό; Ετσι ακριβώς! Κι ας μη βρισκόμαστε στην Αγία Πετρούπολη αλλά σε ετούτο το κακόγουστο σαράι στην Ανω Βούλα.

Κοντοστέκονται στο χριστουγεννιάτικο δέντρο. Χαζεύουν τη φάτνη – εικαστική εγκατάσταση. Κάτι ψιθυρίζει στον φίλο της – μακάρι να χλευάζουν τις καλλιτεχνικές ανησυχίες της γυναίκας μου. Ο σερβιτόρος τους προσφέρει σαμπάνια. Τσουγκρίζουν τα ποτήρια και τα κατεβάζουν άσπρο πάτο, μου αρέσει που είναι σαν τις μύγες μες στο γάλα σε αυτό το περιβάλλον μεσηλίκων που ανεπιγνώστως σήπονται.

Με βλέπει επιτέλους μπροστά στην μπαλκονόπορτα. Διστάζει. Της νεύω εγώ να πλησιάσει. Για πρώτη φορά αναρωτιέμαι εάν δείχνω στοιχειωδώς ελκυστικός μέσα στο σκούρο μου κοστούμι, με τα τριμαρισμένα γένια και το φρεσκοξυρισμένο μου κρανίο – αν όχι ωραίος, σίγουρα αρρενωπός. Μια πατρική φιγούρα, ένας σούγκαρ ντάντι; Γιατί όχι; Ο φίλος της γνωρίζει άραγε; Ποσώς θα με πείραζε.

Κινούμαι θαρραλέα προς τη μεριά τους. Θα περίμενε να τη χαιρετίσω διά χειραψίας, τη σφίγγω εγώ στην αγκαλιά μου και τη φιλάω στην άκρη των χειλιών – χέστηκα κι αν με δουν – τρία ποτήρια άμα κατεβάσω δεν το έχω σε τίποτα να την παρασύρω στον πρώτο όροφο, να βγάλουμε τα μάτια μας ενώ η Κλειώ θα γλεντάει με τους ενενήντα καλεσμένους της.

Να την η Κλειώ, από πού διάολο ξεφύτρωσε; Εκείνη κομπλάρει, της δίνει το χέρι, της συστήνεται με ύφος μαθήτριας που την έπιασαν στα πράσα. Η Κλειώ της χαμογελάει τυπικά, ουδόλως όμως καχύποπτα. Της εύχεται καλή χρονιά και προχωράει στο επόμενο πηγαδάκι.

«Ποια είναι αυτή η ξανθούλα, η αφρατούλα;» με ρωτάει κανά τέταρτο αργότερα, όταν διασταυρωνόμαστε ξανά μες στο σαλόνι μας. Της λέω το όνομα, «η καινούργια μας ασκούμενη…». «Παράξενο…» συνοφρυώνεται. Λες να έχει καταλάβει; «Θα το παραδεχτώ!» αποφασίζω. «Θα ομολογήσω αντρίκια κι ό,τι θέλει ας γίνει!».

«Παράξενο…» επαναλαμβάνει. «Μόλις την είδα ξέρεις ποια μου θύμισε; Της μοιάζει, Τζέρι, καταπληκτικά!». «Ποιανής;». «Της μάνας σου! Της μάνας σου στα νιάτα της…».