Πρωτιές, αναθεωρήσεις, αριστουργήματα

Τόβε Ντιτλέουσεν

Η τριλογία της Κοπεγχάγης

(Παιδική ηλικία, Νιάτα, Εξάρτηση)

μετάφραση από τα αγγλικά Κατερίνα Σχινά, Πατάκης 2023

Η σημαντική δανέζα συγγραφέας (1917-1976) άρχισε να εκδίδει από το 1939 τα έργα της. Στην Τριλογία περιγράφονται προσωπικές και οικογενειακές στιγμές, η συγγραφέας αυτοβιογραφείται με τρόπο μυθιστορηματικό, συνθέτει προσωπικά γεγονότα που τη σημάδεψαν. Η Τόβε, η ηρωίδα της, ζει με την οικογένειά της σε μια εργατική περιοχή της Κοπεγχάγης, από όπου προσπαθεί να γνωρίσει τον κόσμο, να κατακτήσει την ευτυχία είτε γράφοντας ποιήματα είτε καλλιεργώντας τις σχέσεις της με τους άλλους. Παρατηρεί το ελάχιστο και το μέγιστο, και αφηγείται, σε πρώτο πρόσωπο, όσα την εντυπωσιάζουν και την επηρεάζουν συναισθηματικά. Το μυθιστόρημα διακρίνεται για την ειλικρίνεια και την αμεσότητα της γραφής.

Emily Dickinson

Ποιήματα

Εκλογή-Προλεγόμενα-Μετάφραση Κώστας Κουτσουρέλης, Κίχλη 2023

Τα ποιήματα της σπουδαίας αμερικανίδας ποιήτριας (1830-1886) είναι σύντομα, συχνά τετράστιχα, και διακρίνονται για την κρυπτικότητά τους αλλά και τις αναφορές σε θέματα υπαρξιακά, για τη σχέση του ατόμου με τη φύση, την αγάπη για κάθε τι μικρό – όσο μια μέλισσα –, τον χρόνο, τον έρωτα και τον θάνατο, το μυστήριο της ύπαρξης. Οι στίχοι της, διφορούμενοι, ερμητικοί και ασαφείς, μερικές φορές έχουν αποφθεγματικό χαρακτήρα και σε συνδυασμό με τη μουσικότητα – χρησιμοποιείται το υμνωδικό μέτρο (hymn meter) – και την απλότητά τους γοητεύουν τον αναγνώστη. Η επιλογή των ποιημάτων έγινε από τον μεταφραστή ο οποίος με ρυθμό και ευστοχία τα αποδίδει στη γλώσσα μας.

William Faulkner

Καθώς ψυχορραγώ

μετάφραση Παναγιώτης Κεχαγιάς, Gutenberg

Ενα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας κυκλοφόρησε πρόσφατα υποδειγματικά μεταφρασμένο. Η ιστορία του μυθιστορήματος του αμερικανού συγγραφέα Γουίλιαμ Φόκνερ (1897-1962), μολονότι είναι απλή, θέτει με τη μοντέρνα μορφή της πολλά θέματα, με την κατάργηση της κλασικής μορφής της αφήγησης, αφού η εξιστόρηση γίνεται από πολλά πρόσωπα, καθώς ο καθένας διακρίνεται για τη δική του οπτική γωνία, ενώ αναιρείται η χρονική σειρά, η ομαλή ροή του χρόνου. Το κάθε πρόσωπο είναι επικεντρωμένο σ’ αυτήν τη «σύγκρουση της ανθρώπινης καρδιάς» από τη δική του σκοπιά και σύμφωνα με τις προσωπικές του εμμονές οι οποίες είτε τον ευνοούν είτε δικαιολογούν τη στάση του. Πρόκειται για έναν κόσμο που βρίσκεται μετέωρος και ακροβατεί μεταξύ του παρόντος και του παρελθόντος.

Henrik Pontoppidan

Ενας ευτυχισμένος άνθρωπος

μετάφραση Σωτήρης Σουλιώτης, Λέμβος 2023

Το έργο του δανού συγγραφέα Χένρικ Ποντόπινταν (1857-1943), ο οποίος τιμήθηκε με το Βραβείο Νομπέλ Λογοτεχνίας 1917, ανήκει στον νατουραλισμό, και είναι επηρεασμένο από τον Εμίλ Ζολά. Η ιστορία του μυθιστορήματος Ενας ευτυχισμένος άνθρωπος παρουσιάζει όλες τις κοινωνικές τάξεις της χώρας, τη σύγκρουση των Συντηρητικών και των Φιλελευθέρων, την ισχύ της θρησκείας, των προκαταλήψεων και δεισιδαιμονιών, την αμφισβήτηση της θρησκείας, την ορμή και το πάθος ορισμένων νέων επιστημόνων που επιδιώκουν να δημιουργήσουν μια σύγχρονη κοινωνία, η οποία είναι ανοιχτή στις προκλήσεις και τις επιστημονικές ανακαλύψεις, την ανάγκη για συνεργασία με άλλους λαούς και την ανάπτυξη της βιομηχανίας που συμβάλλει στην πρόοδο της χώρας.

Ρόι Γιάκομπσεν

Λευκός Ωκεανός

Η τετραλογία του Μπαρόι, Β’

μετάφραση Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, Εστία 2023

Στο δεύτερο μέρος της τετραλογίας του νορβηγού συγγραφέα (1954) παρακολουθείται η πορεία της ηρωίδας του, η οποία επιστρέφει στο νησί όπου γεννήθηκε και έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής της. Παράλληλα περιγράφεται με διακριτικό τρόπο η παρουσία των Γερμανών στη Νορβηγία. Η πρωτοτυπία, στο μυθιστόρημα, έγκειται στο γεγονός ότι ο συγγραφέας επιλέγει να μιλήσει για την κατοχή της Νορβηγίας από τους Γερμανούς κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και τη συνεργασία των συμπατριωτών του με τα στρατεύματα κατοχής σε χαμηλούς τόνους. Ολοι και όλα κινούνται στην ίδια σκηνή και έχουν κοινή μοίρα. Η παρουσία των Γερμανών επηρεάζει ωστόσο τη ζωή, την καθημερινότητα των απλών ανθρώπων που προσπαθούν να επιβιώσουν, να ζήσουν κανονικά μέσα σε μη κανονικές συνθήκες, κοντά στην άγρια φύση.

Ααρον Απελφελντ

Μέρες θαυμαστής διαύγειας

μετάφραση από τα εβραϊκά Μάγκι Κοέν,  Αγρα

Ενα ιδιαιτέρως φωτεινό μυθιστόρημα του ισραηλινού συγγραφέα (1932-2018), ο οποίος, μολονότι έζησε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης από όπου απέδρασε το 1942, και επιβίωσε περιπλανώμενος τρία χρόνια στα δάση, αρνήθηκε να χαρακτηριστεί ως συγγραφέας του Ολοκαυτώματος. Αν και στο εν λόγω μυθιστόρημα περιγράφεται το οδοιπορικό ενός επιζώντος, ο οποίος περιπλανιέται στις ερημιές της Κεντρικής Ευρώπης, κατά τη διάρκεια μιας εξαιρετικά σκοτεινής περιόδου, ωστόσο τονίζεται η θετική πλευρά της ζωής, ο αγώνας για την επιβίωση.

Τζόζεφ Κόνραντ

Η καρδιά του σκότους

μετάφραση Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, Δώμα 2023

Πρόκειται για το εμβληματικό έργο του πολωνικής καταγωγής συγγραφέα (1857-1924), που έγραψε στα αγγλικά. Η αφήγηση ξεκινάει σε ένα πλοίο, στον Τάμεση, στο Λονδίνο, και ξεδιπλώνει τις περιπέτειες που έζησε ο Τσαρλς Μάρλοου στο ταξίδι του στην καρδιά του σκότους, στο Κονγκό, τη βελγική αποικία, η οποία δεν κατονομάζεται. Πρόκειται για ταξίδι με προορισμό έναν από τους εμπορικούς σταθμούς, όπου διέμενε το alter ego του αφηγητή, ο Κουρτς, ένας ιδιαίτερα ευφυής άνθρωπος ο οποίος ωστόσο δεν κατόρθωσε να μείνει ανεπηρέαστος από τα σκοτάδια γύρω του. Η γεμάτη κινδύνους διαδρομή μεταβάλλεται σε πορεία αυτογνωσίας.

Τόμας Χάρντι

Ιστορίες από το Ουέσεξ
και άλλα διηγήματα

μετάφραση Εφη Φρυδά, Ροές 2023

Με τη ρεαλιστική γραφή του ο Τόμας Χάρντι (1840-1928), χρησιμοποιώντας όμως λεπτή ειρωνεία, σχολιάζει τις συνήθειες και τα χαρακτηριστικά της βικτωριανής εποχής, ενώ προβάλλει τόπους και τοπία της Νοτιοδυτικής Αγγλίας, όπου τοποθετείται και το Ουέσεξ. Επιλέγοντας ένα περιστατικό, ένα συμβάν, το αναλύει και περιγράφει τις σχέσεις των ηρώων, την επίδραση της ψυχολογικής τους κατάστασης στα γεγονότα και τις αποφάσεις τους που αποδεικνύουν τη δύναμη της μοίρας αλλά και τη σκληρότητα και την αδικία στη ζωή. Αναπαριστά ζωντανά και ρεαλιστικά ό,τι παρατηρεί και το προεκτείνει με τη φαντασία του. Πλάθει μοναδικά ολοκληρωμένους χαρακτήρες οι οποίοι με τις ενέργειές τους διαμορφώνουν τις σχέσεις τους με τους άλλους, επηρεάζουν τις εξελίξεις ώστε να μη μένει τίποτε ίδιο.

Iris Murdoch

Η καμπάνα

εισαγωγή A.S. Byatt, μετάφραση Εφη Τσιρώνη, Διόπτρα 2023

Πρόκειται για μυθιστόρημα ιδεών της σπουδαίας βρετανίδας συγγραφέως (1919-1999), στο οποίο έχουν θέση τα δίπολα του καλού και του κακού, του ηθικού και του ανήθικου, του νόμιμου και του παράνομου, της θρησκευτικής πίστης και της απιστίας, της αγάπης και του μίσους, της αποδοχής και της απόρριψης, της κοινωνικότητας και της απομόνωσης, της αφοσίωσης και της προδοσίας. Η υπόθεση, απλή. Η Ντόνα επιστρέφει στον σύζυγό της, τον Πολ, ιστορικό τέχνης, έπειτα από έξι μήνες διάστασης. Θα τον συναντήσει σε μια θρησκευτική κοινότητα, η οποία είναι εγκατεστημένη κοντά στο Αβαείο Ιμπερ, ένα γυναικείο μοναστήρι. Τα σύμβολα, όπως η καμπάνα, και οι αλληγορίες παραμένουν οικείες, γιατί υπάρχουν κοινωνικά και ατομικά χαρακτηριστικά που, παρ’ όλες τις μεταβολές και τις εξωτερικές μεταμορφώσεις, παραμένουν αναλλοίωτα.

Maria Judite de Carvalho

Αδειες ντουλάπες

μετάφραση Μαρία Παπαδήμα, Ικαρος 2023

Μία από τις σημαντικές γυναικείες φωνές της πορτογαλικής λογοτεχνίας (Λισαβόνα, 1921-1998) συστήνεται στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό με τη νουβέλα Αδειες ντουλάπες, που προβάλλει τις σχέσεις των δύο φύλων καθώς και τις κοινωνικές προκαταλήψεις, οι οποίες επικρατούν τη δεκαετία του ’60, στην Πορτογαλία. Τα θέματα δεν είναι αποστασιοποιημένα από τα καθημερινά, δεν καταργείται το ενδιαφέρον για τα ανθρώπινα, αντιθέτως αυτά καταγράφονται χωρίς αναλύσεις ή επεξηγήσεις. Η αφηγήτρια, που γίνεται σε ορισμένα σημεία και αυτή μέρος της αφήγησης, παραθέτει τα γεγονότα χωρίς να ακολουθείται η χρονική σειρά και η αλληλουχία των επεισοδίων.

Τζόζεφ Κόνραντ

Τύχη

μετάφραση και εισαγωγή Μιχάλης Παπαντωνόπουλος, Gutenberg 2023

Στο μυθιστόρημα Τύχη του Τζόζεφ Κόνραντ οι αφηγητές είναι τρεις. Ενας από αυτούς είναι ο Τσαρλς Μάρλοου, ο αφηγητής που εμφανίζεται και σε άλλα έργα. Στα δύο μέρη του μυθιστορήματος περιγράφονται εικόνες από την αστική και τη ναυτική ζωή, ενώ θίγονται θέματα κοινωνικά, φεμινιστικά και οικονομικού ενδιαφέροντος, κάτι που γίνεται για πρώτη φορά από τον συγγραφέα. Η κύρια ιστορία έχει να κάνει με τη νεαρή Φλόρα ντε Μπαράλ, κόρη ενός χρεοκοπημένου τραπεζίτη, ο οποίος φυλακίζεται. Την ερωτεύεται ένας καπετάνιος, που αν και της προσφέρει την ασφάλεια του γάμου, εκείνη θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει δυσκολίες στις οποίες όμως τολμάει να αντεπεξέλθει μόνη της.

Ευγένιος Ιονέσκο

Ο μοναχικός

μετάφραση-επίμετρο Σοφία Αυγερινού, Κυψέλη

Οι αναζητήσεις του  θεατρικού συγγραφέα (1909-1994) και η επιλογή του να δημιουργήσει «θέατρο-έργο στο οποίο το αόρατο γίνεται ορατό, η ιδέα γίνεται απτή εικόνα, πραγματικότητα, και το πρόβλημα αποκτάει σάρκα» βρίσκονται συμπυκνωμένες στο εξαιρετικό μυθιστόρημά του Ο μοναχικός. Ο ήρωάς του, που δεν κατονομάζεται, εγκαταλείπει την εργασία του όταν  είναι μόλις στα τριάντα πέντε. Στην πρωτοπρόσωπη αφήγηση, ο αφηγητής εμμένει να αναδείξει την ανία και τη θλίψη που τον ακολουθούν στην καινούργια του καθημερινότητα, καθώς μετατρέπεται σε παρατηρητής της ίδιας του της ζωής αλλά και των άλλων.

Bernhard Schlink

Η εγγονή

μετάφραση Απόστολος Στραγαλινός, Κριτική

Ο Μπέρνχαρντ Σλινκ (Γερμανία, 1944) αξιοποιεί με τον καλύτερο τρόπο σημαντικές στιγμές της χώρας του. Η ιστορία του μυθιστορήματος, αν και διαδραματίζεται στο Βερολίνο του σήμερα, σύντομα μεταφέρεται μέσω των αναδρομών στη δεκαετία του ’60. Ενας εβδομηντάχρονος ιδιοκτήτης βιβλιοπωλείου, επιστρέφοντας ένα βράδυ στο σπίτι του βρίσκει τη γυναίκα του νεκρή. Οι δυο τους είχαν γνωριστεί στο Ανατολικό Βερολίνο, όπου ζούσε εκείνη, ερωτεύτηκαν και αποφάσισαν να παντρευτούν, μετά τη διαφυγή της από την Ανατολική Γερμανία. Οταν, μετά τον θάνατό της, ανακαλύπτει τις προσωπικές σημειώσεις της, αντιμετωπίζει μια καινούργια πραγματικότητα μέσω της αποκάλυψης ενός μυστικού, που δεν είναι άλλο από την ύπαρξη της κόρης της, την οποία άφησε στην Ανατολική Γερμανία.

Ray Bradbury

Το κρασί του θέρους

μετάφραση Βασίλης Δουβίτσας, Αγρα 2023

Ενα μυθιστόρημα ενηλικίωσης, στο οποίο περιγράφονται στιγμιότυπα από την περίοδο του καλοκαιριού στην εξοχή, όπως τα έζησε ο ήρωας του έργου. Περιγράφονται με ζωντάνια και λυρισμό το ξύπνημα των αισθήσεων, η σύνδεση του ατόμου με τον έτερο, αλλά, πάνω από όλα, με την ίδια τη φύση που τον περιβάλλει. Τα επεισόδια δεν έχουν συνοχή και δεν ανταποκρίνονται στην απόλυτη πραγματικότητα, είναι, όμως, το αποτέλεσμα της ματιάς του ήρωα, πώς τα φαντάστηκε, πώς τα αισθάνθηκε. Παρουσιάζονται οι φόβοι, οι αγωνίες, οι επιθυμίες του εφήβου, ο οποίος αρχίζει να ανακαλύπτει τον κόσμο και τη μαγεία του.

Γουίλα Κάθερ

Η Αν-τόνια μου

μετάφραση Κερασία Σαμαρά, Gutenberg 2023

Ο αυθεντικός τρόπος, με τον οποίο χρησιμοποιεί το υλικό της η αμερικανίδα συγγραφέας (1873-1947) δημιουργεί την προσωπική της τεχνοτροπία, που στηρίζεται στην κλασική δομή και τα κλασικά χαρακτηριστικά. Το μυθιστόρημά της διαθέτει ζωντάνια, με τις περιγραφές των τόπων και των ανθρώπινων τοπίων να σαγηνεύουν τον αναγνώστη με την έντασή τους, την απλότητα και την καθαρότητά τους. Στα έργα της αναδεικνύεται ο απλός τρόπος ζωής των πιονέρων, των μεταναστών από τη Σκανδιναβία και την Κεντρική Ευρώπη, οι οποίοι εγκαθίστανται στις απέραντες πεδιάδες της αφιλόξενης αγροτικής Νεμπράσκα.

Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς

Το σακίδιο και Ερμαιο της τύχης

εισαγωγή Ανδρέας Στάικος, μετάφραση Ελένη Γύζη, Σοκόλη 2023

Σ’ αυτές τις δύο νουβέλες φαίνονται οι επιρροές του γάλλου μυθιστοριογράφου Ζορίς-Καρλ Ουισμάνς (1848-1907) από τον Σοπενάουερ, τον οποίο αναφέρει μάλιστα στη δεύτερη, και τον νατουραλισμό, αν και στο τέλος απομακρύνεται από αυτόν για να στραφεί προς τον συμβολισμό. Η γραφή του διακρίνεται για τις λεπτομερείς και αισθαντικές περιγραφές, την ειρωνεία και τη σατιρική διάθεση, αλλά και το αιχμηρό και καίριο λεξιλόγιο που χρησιμοποιεί.

Οσάμου Νταζάι

Ο δύων ήλιος

μετάφραση από τα αγγλικά Εφης Τσιρώνη, Διόπτρα 2023

Ο γιαπωνέζος συγγραφέας έγραψε αριστουργήματα και γι’ αυτό άλλωστε είναι πολυδιαβασμένος στη χώρα του. Τα θέματα που ξεχωρίζουν και εδώ είναι η επαφή του ατόμου με τη φύση, οι διαπροσωπικές σχέσεις, η θέση του άλλου στη ζωή της αφηγήτριας, ο έρωτας, η ψυχική ασθένεια, η κατάθλιψη, η αποξένωση του ατόμου στην οικογένεια και την κοινωνία, η αυτοκτονία, ο πόλεμος και η παρακμή των αξιών. Σε αντίθεση με το προηγούμενο έργο, η ηρωίδα επιμένει να αγωνίζεται, δεν πτοείται από τις δυσχέρειες.

Edith Wharton

Το σπίτι της ευθυμίας

μετάφραση Μυρσίνη Γκανά, Μεταίχμιο 2023

Αν και επηρεασμένη από το έργο του Χένρι Τζέιμς, η αμερικανίδα Γουόρτον (1862-1937) διαφοροποιεί τη ματιά της αξιοποιώντας τα υλικά που δανείζεται από το πρότυπό της, ιδιαιτέρως σ’ αυτό το μυθιστόρημα, όπου καταδεικνύει τις κοινωνικές μεταβολές που επέρχονται στη νεοϋορκέζικη κοινωνία. Ειρωνεύεται και σατιρίζει τις αλλαγές στις συνήθειες των μεγαλοαστών και την ενδιαφέρει  περισσότερο να περιγράψει τη δυναμική της κοινωνίας. Στο βιβλίο τονίζεται πώς μπορεί να καταστραφεί μια προσωπικότητα από τις απαιτήσεις των μελών μιας κοινότητας.

Doris Lessing

Το χρυσό σημειωματάριο

μετάφραση Εφη Τσιρώνη, Διόπτρα 2023

Το χειμαρρώδες μυθιστόρημα της νομπελίστριας Λέσιγκ (1919-2013) στηρίζεται σε μια νουβέλα με τον τίτλο Ελεύθερες γυναίκες. Η ηρωίδα γράφει σε τέσσερα σημειωματάρια επειδή επιθυμεί να βάλει σε τάξη τις σκέψεις της, να αποφύγει το χάος και εντέλει την κατάρρευση. Χωρισμένη και με ένα παιδί, ζει στο Λονδίνο, και γράφει στα χωριστά σημειωματάρια τις εμπειρίες της, για τη συγγραφική της ζωή, τις πολιτικές της απόψεις, τα συναισθήματα και τα καθημερινά γεγονότα. Από την απόρριψη αυτών των τεσσάρων τετραδίων, όμως, θα προκύψει το Χρυσό σημειωματάριο, το οποίο θα ενώσει όλες τις πτυχές που περιγράφουν διαφορετικούς τομείς της ζωής της.

Colm Toibin

Ο Μάγος

μετάφραση Αθηνά Δημητριάδου, Ικαρος 2023

Σ’ αυτήν τη μυθιστορηματική βιογραφία του μεγάλου γερμανού συγγραφέα Τόμας Μαν (1875-1955), του τιμημένου με το Βραβείο Νομπέλ 1929, διερευνάται από τον ιρλανδό συγγραφέα (1955) περισσότερο ο άνθρωπος Τόμας Μαν, η οικογενειακή ζωή του, οι περιπλανήσεις, από τη στιγμή που εγκατέλειψε μαζί με την οικογένειά του την πατρίδα του, σε ευρωπαϊκές πόλεις στην αρχή και αργότερα σε αμερικανικές, παρά ο λογοτέχνης. Δεν εξετάζεται παρά ελάχιστα η συγγραφική του πορεία, ενώ αντίθετα αποκαλύπτονται λεπτομέρειες από τις σχέσεις των μελών της οικογένειας και από πολύ προσωπικές τους επιλογές.

Joshua Cohen

Οι Νετανιάχου

μετάφραση Παναγιώτης Κεχαγιάς, Gutenberg

Ο τιμημένος με το Βραβείο Pulitzer 2022 συγγραφέας Τζόσουα Κόεν (1980) αποδίδει μυθιστορηματικά περιστατικά από τη ζωή της οικογένειας του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, τα οποία του είχε εκμυστηρευτεί ο αμερικανός κριτικός λογοτεχνίας Χάρολντ Μπλουμ (1930-2019). Τη δεκαετία του ’50, ο ισραηλινός ιστορικός Μπεν-Σιών Νετανιάχου δίνει διάλεξη σε ένα αμερικανικό πανεπιστήμιο με σκοπό να προσληφθεί, ενώ στην επιτροπή συμμετέχει ο καθηγητής Ρούμπεν Μπλουμ, εβραϊκής καταγωγής. Οταν ο τελευταίος θα φιλοξενήσει στο σπίτι του την οικογένεια Νετανιάχου θα δημιουργηθούν τραγελαφικές καταστάσεις. Ο ταλαντούχος συγγραφέας σατιρίζει ορισμένα χαρακτηριστικά της εβραϊκής κοινότητας στις ΗΠΑ.

Fernando Pessoa

Θαλασσινή ωδή
του Αλβάρο ντε Κάμπος

εισαγωγή-μετάφραση Μαρία Παπαδήμα, Gutenberg 2023

Στο έργο αυτό, των 904 στίχων, καταγράφεται μέσω αντίθετων πρωτότυπων εικόνων και ποικίλων ρυθμών, η διάθεση του ποιητή (1888-1935) να επικοινωνήσει με τη φύση, να ενωθεί και να ταυτιστεί με το σύμπαν, μια επιδίωξη που θυμίζει το έργο του αμερικανού ποιητή Walt Whitman. Αναφέρεται μια έρημη αποβάθρα, ενώ περιγράφεται η επίδραση της θαλασσινής ζωής στην προσωπικότητα του «αφηγητή» που βρίσκεται εκεί μόνος. Το «υπερωκεάνιο» τον συνδέει με την πραγματικότητα, αλλά συγχρόνως και με τους νόμους της φύσης, εφόσον τα «υπερωκεάνια φέρνουν…/το χαρούμενο και λυπημένο μυστήριο του ερχομού και της αναχώρησης».

Pierre Assouline

Το υπερωκεάνιο

μετάφραση Μαριάνθη Πάσχου, Πόλις 2023

Ο ήρωας του γάλλου συγγραφέα (1953), γνωστού στη χώρα μας για το μυθιστόρημά του Ξενοδοχείο Lutetia (βραβείο The Athens Prize for Literature, 2007), επιβιβάζεται στο καινούργιο υπερωκεάνιο, στο λιμάνι της Μασσαλίας, για να ταξιδέψει έως την Ιαπωνία, λίγα χρόνια πριν από την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Βιβλιοπώλης, παθιασμένος με τα λογοτεχνικά βιβλία, επιθυμεί να γνωρίσει τον κόσμο, να παρατηρήσει τους διαφορετικούς ανθρώπινους τύπους που προέρχονται από ποικίλες γωνιές του πλανήτη, να κατανοήσει τη συμπεριφορά τους. Οι αναφορές στα ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα είναι άμεσες αλλά και συμβολικές, όπως το ναυάγιο που προβάλλει τις μεγάλες καταστροφές που επέφερε ο πόλεμος στην Ευρώπη και όχι μόνο.

Ελίφ Σαφάκ,

Οι τρεις κόρες της Εύας

μετάφραση Αννα Παπασταύρου, Ψυχογιός 2023

Η τουρκάλα συγγραφέας (Στρασβούργο 1971), που ζει στο Λονδίνο και γράφει και στα αγγλικά, συνταιριάζει στα έργα της την τουρκική παράδοση με τα προβλήματα της εποχής. Στο πρόσφατα εκδοθέν μυθιστόρημά της, εξετάζονται τα θέματα της φιλίας, του έρωτα, της απογοήτευσης και της προδοσίας με φόντο την Ιστανμπούλ αλλά και την Οξφόρδη από τη δεκαετία του 1980 έως και σήμερα. Πρόκειται για μια ιστορία που διερευνά θέματα ταυτότητας, αλλά και όσα σχετίζονται με το Ισλάμ. Αναμένεται η κυκλοφορία στη χώρα μας ενός άλλου μυθιστορήματός της, με τον τίτλο Το νησί των χαμένων δέντρων, σε μετάφραση και πάλι της Αννας Παπασταύρου, από τις ίδιες εκδόσεις, το θέμα του οποίου μας αφορά, καθώς αναφέρεται στον απαγορευμένο έρωτα μεταξύ ενός Ελληνοκύπριου και μιας Τουρκοκύπριας, στο πλαίσιο των ιστορικών γεγονότων, αλλά και των οικολογικών αναζητήσεων.

Τόμας Χάρντι

Μακριά απ’ το αγριεμένο πλήθος

μετάφραση Τόνια Κοβαλένκο, Καστανιώτης 2023

Το τέταρτο μυθιστόρημα του συγγραφέα, πρώτη φορά μεταφρασμένο στη γλώσσα μας, το οποίο όταν κυκλοφόρησε, το  1874, είχε μεγάλη εμπορική επιτυχία. Σ’ αυτό εμφανίζεται για πρώτη φορά η περιοχή Ουέσεξ, στην οποία εκτυλίσσονται οι ιστορίες του. Τρεις άνδρες διεκδικούν την καρδιά μιας δυναμικής γυναίκας, που τολμάει, στο περιορισμένο επαρχιακό περιβάλλον, να ακολουθήσει τις επιθυμίες και τις διαθέσεις της, αλλά και να ζήσει αποδεσμευμένη από τις επιλογές των άλλων. Η συμπεριφορά της ωστόσο προκαλεί. Ο Χάρντι αποδίδει με λεπτομέρειες και ζωντάνια την επαρχία και την αγροτική ζωή που γνωρίζει πολύ καλά άλλωστε.

Patricia Lockwood,

Κανείς δεν μιλάει γι’ αυτό

μετάφραση Μυρσίνη Γκανά, Ψυχογιός 2023

Σύμφωνα με τους «New York Times» το μυθιστόρημα της αμερικανίδας μυθιστοριογράφου και ποιήτριας (1982) υπήρξε ένα από τα καλύτερα βιβλία του 2021. Αν και ήταν το πρώτο της έργο, ξεχώρισε και τιμήθηκε με το Βραβείο Dylan Thomas. Μια γυναίκα, που δεν κατονομάζεται, είναι υπερδραστήρια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ η ζωή της αλλάζει απότομα και ριζικά έπειτα από μια οικογενειακή τραγωδία. Η συγγραφέας καταργεί την κλασική μορφή του μυθιστορήματος, δεν εστιάζει σε  ιστορία με αρχή, μέση και τέλος, και χρησιμοποιεί μοντερνιστικές τεχνικές, μεταξύ αυτών και τον εσωτερικό μονόλογο ή ακόμα και την ποιητική ασάφεια.

Λουίζ Κένεντι

Υπερβάσεις

μετάφραση Δέσποινα Δρακάκη, Ψυχογιός 2023

Η ιστορία του βραβευμένου μυθιστορήματος, του πρώτου της ιρλανδής συγγραφέως (1967), διαδραματίζεται κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’70, σε μια ταραχώδη εποχή για τη Βόρεια Ιρλανδία. Η ηρωίδα ζει σε μια κωμόπολη κοντά στο Μπέλφαστ μαζί με την αλκοολική μητέρα της, και διδάσκει σε ένα καθολικό σχολείο, ενώ παράλληλα εργάζεται στην οικογενειακή παμπ, όπου θα γνωρίσει έναν παντρεμένο δικηγόρο, πολύ μεγαλύτερό της, ο οποίος όμως είναι προτεστάντης. Η σχέση τους θα ξυπνήσει πάθη, θα κινητοποιήσει προκαταλήψεις και αντιπαλότητες, θα δημιουργήσει εντάσεις και αδιέξοδα. Ζωντανεύει μια ολόκληρη εποχή.

Claire Keegan

Πολύ αργά πια

Μτφ. Μαρτίνα Ασκητοπούλου
Εκδ. Μεταίχμιο, σελ. 56

Η συγγραφέας των βιβλίων «Μικρά πράγματα σαν κι αυτά» και «Τα τρία φώτα» επανέρχεται με μια νέα ιστορία ανθρωπιάς. Μια ηλιόλουστη Παρασκευή στο Δουβλίνο, ο Κάχαλ παίρνει το λεωφορείο για να περάσει ένα μοναχικό τριήμερο στο σπίτι του. Δεν μπορεί να βγάλει από το μυαλό του τη Σαμπίν, μια γλυκιά γυναίκα με την οποία θα μπορούσε να είχε περάσει τη ζωή του, αν είχε φερθεί διαφορετικά. Ολο το βράδυ με μόνη συντροφιά την τηλεόραση, ένα μπουκάλι σαμπάνια και τις σκέψεις του, έρχεται αντιμέτωπος με τον ίδιο του τον εαυτό. Τελικά, τι είναι η αγάπη, όταν δεν δίνουμε ποτέ τίποτα;

Yukio Mishima

Εξομολογήσεις μιας μάσκας

Μτφ. Αλέξης Καλοφωλιάς Εκδ. Αγρα, σελ. 256

Στην εκπνοή του χρόνου, επανεκδίδεται ένα μεγάλο βιβλίο. Το πρώτο αυτοβιογραφικό του Μισίμα, εκεί όπου μένει εντυπωμένη στη μνήμη των αναγνωστών η εικόνα μαρτυρίου του Αγίου Σεβαστιανού. Αυτή προκαλεί σεξουαλική αναστάτωση στον έφηβο πρωταγωνιστή, στην προσπάθειά του να ξεπεράσει την «ψεύτικη συνείδηση» της ετεροφυλοφιλίας, για να περάσει από το παιδικό πάθος της «μεταμφίεσης» στις εφηβικές ταυτίσεις του με διάσημα γυναικεία πρότυπα· από την παραποίηση ενός παραμυθιού που προσαρμόζεται στις ασύνειδες σεξουαλικές του τάσεις, στην τελετουργική φαντασίωση της ανθρωποφαγίας του ωραίου συμμαθητή του.

Elizabeth Strout

Αχ, Ουίλλιαμ!

Μτφ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, Εκδ. Αγρα, σελ. 232

Ενα «μυθιστόρημα δρόμου», όπου η συγγραφέας Λούσι Μπάρτον επανασυνδέεται με τον πρώην σύζυγό της Ουίλιαμ στη διαδρομή του προς την ανακάλυψη ενός παλιού οικογενειακού μυστικού. Απολογισμός ζωής, ξεδιάλεγμα συναισθημάτων, μικρές νίκες και πολλές ήττες, η ζωή που περνά και αφήνει πίσω το αίνιγμά της. Καταλυτική η μετάφραση της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου σε ένα βιβλίο όπου ψάχνεις τις αποχρώσεις.

Ernest Renan

Ασμα ασμάτων

Μτφ. Ιφιγένεια Μποτουροπούλου
Εκδ. Στερέωμα, σελ. 208

Η μεταγραφή του μεγάλου θεολόγου για την κορυφαία ποιητική δημιουργία, για την οποία υποστηρίζει πως θα ήταν λάθος να πιστεύουμε ότι το ποίημα δεν ήταν παρά ένα σκανδαλώδες ή, ακόμα, μυστικιστικό κείμενο. Το εγχείρημα του Ρενάν (για τα 200 χρόνια από τη γέννηση του οποίου η Εθνική Βιβλιοθήκη Ελλάδος διοργανώνει εκδήλωση την ερχόμενη Δευτέρα στις 19.00-21.00) να δώσει θεατρική μορφή στο «Ασμα ασμάτων» αμφισβητήθηκε από πολλούς μελετητές, γλωσσικά όμως και ποιητικά δεν αμφισβητήθηκε ποτέ.

Charles Dickens

Τα έγγραφα Πίκγουικ, δύο τόμοι

Μτφ. Ρένα Χατχούτ
Εκδ. Gutenberg, σελ. 599 και 663

Το πρώτο μυθιστόρημα (1836) του Ντίκενς και ένα από τα κορυφαία σατιρικά έργα της αγγλικής λογοτεχνίας, με το οποίο ο 24χρονος τότε συγγραφέας έγινε πασίγνωστος, εκδίδεται για πρώτη φορά στα ελληνικά. Οπως περιγράφει στη βιογραφία της η Claire Tomalin, το μυθιστόρημα, που στην εποχή του Ντίκενς διανεμόταν σε πράσινα φυλλάδια, άρχισε να εκτοξεύεται όταν ο συγγραφέας εισήγαγε στην πλοκή τον Σαμ Γουέλερ, υπηρέτη του απόμαχου επιχειρηματία κ. Πίκγουικ.

Toshikazu Kawaguchi

Πριν κρυώσει ο καφές

Μτφ. Βάσια Τζανακάρη
Εκδ. Κλειδάριθμος, σελ. 248

Τέσσερις άνθρωποι επισκέπτονται το καφέ και ο καθένας ελπίζει να αξιοποιήσει το ταξίδι στον χρόνο με σκοπό να κουβεντιάσει με τον εραστή που έφυγε μακριά, να λάβει το γράμμα από τον σύζυγο που έχει χάσει τη μνήμη του, να δει την αδερφή για τελευταία φορά και να συναντήσει την κόρη που δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να γνωρίσει.  Αλλά το ταξίδι στο παρελθόν ενέχει κινδύνους: οι πελάτες πρέπει να καθίσουν σε μια συγκεκριμένη καρέκλα, δεν κάνει να φύγουν από το καφέ και τέλος, το σημαντικότερο, πρέπει να επιστρέψουν στο παρόν.

Maja Lunde

Η ιστορία των δέντρων

Μτφ. Δέσπω Παπαγρηγοράκη
Εκδ. Κλειδάριθμος, σελ. 512

Η νορβηγή συγγραφέας επιστρέφει με το τέταρτο, αυτοτελές βιβλίο της, ολοκληρώνοντας μια σειρά που – ακουσίως ίσως – συμπεριλήφθηκε στην κατηγορία «climate fiction». Η πλοκή μεταφέρεται στη Νορβηγία του 2110. Σ’ ένα απομακρυσμένο νησί κοντά στον Βόρειο Πόλο βρίσκεται ένας θόλος – το θησαυροφυλάκιο των σπόρων που έχουν συλλεχθεί απ’ όλες τις γωνιές του κόσμου. Η Λουίζ είναι η φύλακάς τους. Λίγο πριν φύγει από τη ζωή, ζητά από τον εγγονό της, Τόμι, να διαφυλάξει τους σπόρους με κάθε τρόπο. Ταυτόχρονα στην Κίνα η Τάο ζει με τις αναμνήσεις του γιου της, του Γουέι-Γουέν, τον οποίο έχασε πριν από δώδεκα χρόνια.

Ruth Ozeki

Το βιβλίο της μορφής και του κενού

Μτφ. Μυρσίνη Γκανά Εκδ. Κλειδάριθμος, σελ. 728

Μετά τον θάνατο του πατέρα του, ο 13χρονος Μπένι Ο αρχίζει να ακούει φωνές, που ανήκουν στα αντικείμενα του σπιτιού του και ακούγονται πότε ευχάριστες, πότε θυμωμένες και πότε θλιμμένες. Οταν όμως η μητέρα του αρχίζει να συσσωρεύει αντικείμενα σε παθολογικό βαθμό, οι φωνές γίνονται όλο και πιο έντονες. Ετσι ο Μπένι αναζητά καταφύγιο στην ησυχία μιας μεγάλης δημόσιας βιβλιοθήκης. Εκεί συναντά μια σαγηνευτική καλλιτέχνιδα του δρόμου με μια αλαζονική νυφίτσα για κατοικίδιο∙ έναν άστεγο φιλόσοφο – ποιητή∙ και το εντελώς δικό του Βιβλίο, αυτό που αφηγείται τη ζωή του.

Αλεξάντρ Γκριν

Το νησί Ρενό και άλλα διηγήματα

Μτφ. Βιργινία Γαλανοπούλου
Εκδ. Κίχλη, σελ. 208

Οι ιστορίες του βιβλίου εκτυλίσσονται σε γνώριμα αστικά τοπία – Αγία Πετρούπολη, Λονδίνο, Μόσχα – όσο και στην Γκρινλανδία, την επινοημένη χώρα που έπλασε η δημιουργική φαντασία του Γκριν, με τα παραδεισένια νησιά της, ξεχασμένα από τον υπόλοιπο κόσμο. Κοινό χαρακτηριστικό των ηρώων που πρωταγωνιστούν στα διηγήματα είναι η αδυναμία τους να συμμορφωθούν με τις κοινωνικές συμβάσεις και τον ρόλο που αυτές τους επιφυλάσσουν.

Αν Πάτσετ

Τομ Λέικ

Μτφ. Δέσποινα Κανελλοπούλου
Εκδ. Δώμα, σελ. 338

Για να περάσει η ώρα καθώς μαζεύουν κεράσια στο κτήμα, οι κόρες της Λάρα ζητούν απ’ τη μητέρα τους να τους μιλήσει για τα νεανικά της χρόνια, τότε που ήταν ηθοποιός στον θίασο Τομ Λέικ. Θέλουν να μάθουν για το καλοκαιρινό της ειδύλλιο με τον διάσημο Πίτερ Ντιουκ. Είναι αλήθεια ότι η Λάρα μπορούσε να κάνει καριέρα στο Χόλιγουντ; Είναι αλήθεια ότι απέρριψε προτάσεις να πρωταγωνιστήσει σε ταινίες;

Τζάκι Κέι

Χαρτιά υιοθεσίας

Μτφ. Μαρία Μπλανά, Εκδ. Loggia, σελ. 95

Το εκτενές αφηγηματικό ποίημα συντίθεται από τρεις φωνές: της υιοθετημένης κόρης, της θετής μητέρας και της βιολογικής μητέρας. Οι φωνές των τριών γυναικών πλέκονται, καθρεφτίζοντας τις τεμνόμενες διαδρομές τους. Η κόρη, γεννημένη από σκωτσέζα μητέρα και νιγηριανό πατέρα, μιγάδα, υιοθετήθηκε κατά τη βρεφική της ηλικία από ζευγάρι λευκών σκωτσέζων μεσοαστών.

Γκαμπριέλε ντ’ Ανούντσιο

Τζοβάνι Επίσκοπο

Μτφ. Σοφία Αυγερινού

Επίμετρο Τζάνι Ολίβα, Εκδ. Μάγμα, σελ. 120

Θυμίζοντας την ατμόσφαιρα του Ντοστογέφσκι, η νουβέλα διαδραματίζεται σε μια Ρώμη σκοτεινή, μια πόλη βυθισμένη στη βρομιά του υποκόσμου και τα αθεράπευτα ανθρώπινα πάθη. Ο Γκαμπριέλε ντ’ Ανούντσιο σκαρώνει έναν παραληρηματικό μονόλογο για να αποτυπώσει τα πάθη και τη μοίρα του ήρωά του, ενός κατά τ’ άλλα μετρημένου και καθωσπρέπει υπαλλήλου που παλεύει να κρατήσει κοντά του ό,τι αγαπά. Μέσω της περιδίνησης του ήρωα στις ερωτικές διαμάχες και τις αντιζηλίες, με αποκορύφωμα την εγκληματική τροπή που παίρνουν τελικά τα γεγονότα, ο συγγραφέας αναδεικνύει το αιώνιο δίλημμα μεταξύ ελευθερίας και αναγκαιότητας.

Roger Robinson

Ξενοδοχείο για πεταλούδες

Μτφ. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος
Εκδ. Κείμενα, σελ. 96

Τα ποιήματα του Ρόμπινσον δείχνουν μια πίστη στην ανθρώπινη ικανότητα για αναγέννηση, για τη διαμόρφωση νέων εννοιών, για την ταυτότητα και την αλληλεγγύη. Σε συγκινητικούς, συγκρατημένους στίχους, εκτεταμένα πεζά ποιήματα, πνευματώδεις μπαλάντες, ακόμη και μια προσευχή, χαρακτηρίζονται από ήχους και ρυθμούς της γλώσσας που προέρχονται τόσο από το Τρινιντάντ όσο και από τη Βρετανία.

Ονορέ ντε Μπαλζάκ

Το άγνωστο αριστούργημα –
Πιερ Γκρασού

Μτφ. Βασιλική Σιαφάκα ΑΩ Εκδόσεις, σελ. 144

Δύο νουβέλες, ενταγμένες στο μεγαλειώδες έργο «Ανθρώπινη κωμωδία» του Ονορέ ντε Μπαλζάκ, «διασταυρώνονται» στην έκδοση αυτή, με κεντρικό θέμα τους ζωγράφους και τη ζωγραφική. «Το άγνωστο αριστούργημα» είναι μια νουβέλα – ύμνος στην ιδιοφυΐα του ζωγράφου που σαν μικρός θεός ανασυνθέτει τον κόσμο, τον αναμορφώνει και συνεχώς επιδιώκει την τελειότητα στο έργο του. Στον αντίποδα, ο «Πιερ Γκρασού» αποτελεί επιπλέον ένα κείμενο – ντοκουμέντο για τους ιστορικούς της τέχνης, με αναφορές στην καλλιτεχνική ζωή του Παρισιού κατά την Παλινόρθωση και τη Μοναρχία του Ιουλίου (1814-1830). Πολύ ωραία έκδοση από τον μικρό οίκο, με τα δύο κείμενα τυπωμένα αντίστροφα.

Ανα Βούτσκοβιτς

Ο Γιουγκοσλάβος

Μτφ. Απόστολος Θηβαίος, Εκδ. Βακχικό, σελ. 140

Μια ελεγεία για τον θάνατο του πατέρα τής αφηγήτριας, η οποία συνοδεύεται από τον συμβολικό θάνατο της Γιουγκοσλαβίας. Η γλώσσα που χρησιμοποιείται είναι η διάλεκτος μιας αναμέτρησης. Σαν μέσο για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, η Βούτσκοβιτς επιλέγει μια αθεράπευτα ποιητική γλώσσα, που αντλεί από την καλύτερη διαθέσιμη παράδοση, μια γλώσσα που πληγώνει, καθώς η πρωταγωνίστρια του μυθιστορήματος παλεύει να ερμηνεύσει την εξαφάνιση του πατέρα της σαν κάτι πρόωρο.

Editor’s choice

Οι προτάσεις του Γιώργου Σιακαντάρη

Κόλουμ ΜακΚαν

Απειρόγωνο

Μτφ: Τόνια Κοβαλένκο
Καστανιώτη, 2023, σ. 616

Tο βιβλίο του μεγάλου ιρλανδού συγγραφέα είναι λες και  γράφηκε μετά  την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ και τη συνεχιζόμενη ισοπέδωση της Γάζας έπειτα απ’ αυτήν την τρομοκρατική ενέργεια. Γράφηκε όμως το 2020. Κακή τύχη έφερε κοντά τους δύο κεντρικούς ήρωες αλλά και τις οικογένειές τους. Εχασαν τις αγαπημένες τους κόρες με διαφορά 10 ετών. Το 1997 σκοτώνεται η Σμαντάρ (τ’ όνομά της σημαίνει άνοιγμα του άνθους), η δεκατετράχρονη κόρη του Ισραηλινού Ράμι Ελχανάν, από μαζική επίθεση αυτοκτονίας. Υστερα από δέκα χρόνια, το 2007, σκοτώνεται και η Αμπίρ (τ’ όνομά της σημαίνει η ευωδιά του άνθους), η δεκάχρονη κόρη του Παλαιστίνιου Μπασάμ Αραμίν, από σφαίρα ισραηλινού στρατιώτη. Οι δύο ήρωες όμως αντί της εκδίκησης αναζητούν τη συμφιλίωση και τη συνύπαρξη των δύο λαών.

Thomas Snégaroff

Πούτζι

Μτφ: Κατερίνα Γούλα, Gutenberg, 2023

Ο γάλλος ιστορικός, δημοσιογράφος και συγγραφέας δεν καταπιάνεται με έναν τυχαίο εκπρόσωπο της κοινοτοπίας του κακού, αλλά με έναν συνειδητοποιημένο, χωρίς πολλά πολλά ελαφρυντικά, ναζί. Κυρίως γράφει για το πώς σκέφτεται και αντιδρά απέναντι στο κακό ένας ναζί. Ενας εκπρόσωπος του κακού δηλαδή. Το βιβλίο αποτελεί ένα χρονικό, δοσμένο με μυθιστορηματικό τρόπο, της ανόδου και της πτώσης ενός ανθρώπου που έγινε φίλος με τον Χίτλερ, αλλά τα έχασε όλα.

ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Επιλέγει ο
Γρηγόρης Αζαριάδης

Ahmet Umit

Η χώρα των χαμένων θεών

Μτφ. Στέλλα Βρεττού, Εκδ. Πατάκης, σελ. 592

Στη μετά Μονταλμπάν και Καμιλέρι εποχή, ο Ahmet Umit, μαζί με τον δικό μας Πέτρο Μάρκαρη και τον Μορίς Ατιά αποτελούν τη Μεγάλη Τριάδα του μεσογειακού νουάρ. Εδώ επιχειρεί έναν αριστοτεχνικό συνδυασμό αστυνοµικής πλοκής µε την αρχαιολογία και τη µυθολογία. Μοναδική ατμόσφαιρα, δομημένοι χαρακτήρες, πλούσια γραφή και σχόλιο στη σύγχρονη κοινωνία αποτελούν τα κύρια χαρακτηριστικά που κυριαρχούν στο μυθιστόρημα. Μέσα στους πολύβουους δρόµους του Βερολίνου, µια δραστήρια αστυνοµικίνα τουρκικής καταγωγής, η Γιλντίζ Καράσου, προσπαθεί, µε τη βοήθεια του φιλότιµου συνεργάτη της Τοµπίας Μπέκερ, να βρει την άκρη του νήµατος σε µια σειρά φόνων.

 

Ian Rankin

Οσα δεν θέλω να πω

Μτφ. Χίλντα Παπαδημητρίου
Εκδ. Μεταίχμιο, σελ. 464

Ο Ian Rankin σκηνοθετεί μια πολύ δυνατή πλοκή που δένει άψογα με τη μελαγχολική πρόζα και ο μοναδικός Τζον Ρέμπους πρωταγωνιστεί σε ένα σκληρό, ελεγειακό δράμα, καθώς πίσω από τη σκηνή ακούγεται το καμπανάκι του τέλους. Η επιθεωρήτρια Σιβόν Κλαρκ αναλαμβάνει μια υπόθεση όπου κανείς δεν είναι πραγματικά αθώος, ούτε καν ο μέντοράς της Τζον Ρέμπους. Καθώς πλησιάζει ο καιρός που θα κληθεί να διαλέξει πλευρά, ένα πράγμα γίνεται ξεκάθαρο. Επειτα από μία ολόκληρη ζωή γεμάτη ψέματα, έρχεται η ώρα του ξεκαθαρίσματος. Η αλήθεια θα αποκαλυφθεί και θα θάψει τον Τζον Ρέμπους.

 

Sebastian Fitzek

Επιβάτης 23

Μτφ. Δέσποινα Κανελλοπούλου
Εκδ. Διόπτρα, σελ. 480

Ο Μάρτιν Σβαρτς, μυστικός πράκτορας της αστυνομίας, έχασε πριν από πέντε χρόνια τη σύζυγο και τον γιο του, οι οποίοι ταξίδευαν με το κρουαζιερόπλοιο «Sultan of the Seas», και κανένας δεν ήταν σε θέση να του πει τι ακριβώς συνέβη. Μέχρι να μάθει ότι ένα κορίτσι που είχε εξαφανιστεί από το κρουαζιερόπλοιο πριν από μερικές εβδομάδες επανεμφανίστηκε, κρατώντας στην αγκαλιά της το αρκουδάκι του γιου του. Ενα απολαυστικό page turner, που κρατάει υψηλό επίπεδο αγωνίας μέχρι το τέλος.

Clemence Michallon

Η ήσυχη ένοικος

Μτφ. Γωγώ Αρβανίτη, Εκδ. Ψυχογιός, σελ. 432

Ενα πρωτότυπο ψυχολογικό αστυνομικό μυθιστόρημα που στοχεύει στην ανανέωση του θρίλερ του κατ’ εξακολούθηση δολοφόνου, αντιστρέφοντας τη δομή με έμφαση στην οπτική των θυμάτων γυναικών. Ο Εϊνταν Τόμας, ένας σκληρά εργαζόμενος οικογενειάρχης, ιδιαίτερα αγαπητός στη μικρή κωμόπολή του, έχει ένα σκοτεινό μυστικό: απάγει γυναίκες και τις σκοτώνει. Εχει διαπράξει οκτώ φόνους, και η Ρέιτσελ, φυλακισμένη σε μια αποθήκη, τρέμει πως θα είναι το επόμενο θύμα του.

 

M.W. Craven

Ο βοτανολόγος

Μτφ. Χριστίνα Ριζοπούλου, Εκδ. Διόπτρα, σελ. 472

Ο βραβευμένος με τα αναγνωρισμένου κύρους CWA Gold Dagger και CWA Ian Fleming Steel Dagger Awards, M.W. Craven, επιστρέφει με τη συναρπαστική πέμπτη υπόθεση του ντετέκτιβ Ουάσινγκτον Πόου και της συνεργάτιδάς του, αναλύτριας Τίλι Μπράντσο. Ενας δηλητηριαστής με το προσωνύμιο «Ο βοτανολόγος» στέλνει στους πιο απεχθείς ανθρώπους της χώρας ποιήματα και πεπιεσμένα λουλούδια. Διεστραμμένος και ευρηματικός, κατορθώνει παρά την έγκαιρη προειδοποίηση που στέλνει στα θύματά του και ανεξάρτητα από τα μέτρα ασφαλείας που λαμβάνονται να σκοτώνει ατιμώρητος.

 

Jean Patrick Manchette

Τι τρέλα, τι παλάτια!

Μτφ. Σταύρος Παπασταύρου Εκδ. Αγρα, σελ. 240

Ο πατέρας του neopolar υπογράφει την πρώτη έκδοση στη χώρα μας του πλήρως ανατρεπτικού «Τι τρέλα, τι παλάτια!». Κι όπως κάθε έργο του, έτσι κι αυτό αποτελεί μεγάλο εκδοτικό γεγονός. Ο Μισέλ Χάρτογκ προσλαμβάνει τη Ζιλί για να φροντίζει τον Πέτερ. Προσλαμβάνει επίσης τον Τόμσον για να τους σκοτώσει. Η Ζιλί και ο Πέτερ το σκάνε. Ο Τόμσον τους ακολουθεί. Σφαίρες πετούν στον αέρα. Τα πτώματα στοιβάζονται. Η τρέλα έχει μόλις αρχίσει. Οι ήρωες είναι γελοιωδώς κακοί και υπάρχει μια παρωδία της άχρηστης βίας, που θυμίζει την ταινία «Φάργκο» των αδελφών Κοέν είκοσι πέντε χρόνια μετά.

 

Jacques Moulins

Το ξύπνημα του κτήνους

Μτφ. Γιάννης Καυκιάς, Εκδ. 21ου, σελ. 336

Ενα πολιτικό θρίλερ υψηλής έντασης, που αποκαλύπτει τα παρασκήνια και τις ραδιουργίες για την εξουσία στους κόλπους της Europol, καθώς και τις μεθόδους των πολύ βίαιων εγκληματικών δικτύων της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς.

Για τον αστυνόμο Ντενίζ Σαλβέρ, διευθυντή του Τμήματος καταπολέμησης της τρομοκρατίας της Europol, μια νέα απειλή πλανιέται πάνω από την Ευρώπη. Μια ομάδα της εξτρεμιστικής Δεξιάς προγραμματίζει σειρά από βίαιες ενέργειες σε όλη την ήπειρο.

ΠΟΙΗΣΗ

Επιλέγει η
Δήµητρα Κωτούλα

Το έπος του Γκιλγκαμές

Μτφ.  Βάσω Παπαχαραλάμπους, Εκδ. Κάκτος

«Ω, της Ουρούκ και της Κουλλάμπ, πρωθιερέα-βάναξ/ η δοξαστή η μνήμη σου στέκει αστερωμένη!/ Αυτού του κοσμολόγητου την θρυλοραψωδία/ θα ξαγορεύσω παρευθύς, προς διδαχή, προς γνώση». Εντεκα πινακίδες σφηνοειδούς γραφής, περίπου 2.700 διασωθέντες στίχοι, ένας διφυής (ημίθεος) βασιλιάς, ο Γκιλγκαμές, με έδρα την Ουρούκ της Μεσοποταμίας των Σουμερίων (2700-2650 π.Χ., μεταξύ της σημερινής Βαγδάτης και Βασόρας), ένας προ-βιβλικός κατακλυσμός, το ταξίδι, η αιώνια περιπλάνηση για την αναζήτηση της γνώσης και της αθανασίας, ο έρωτας που αναζωογονεί αδηφάγος, ο νόστος της πατρίδας, ο απαρηγόρητος θρήνος για το πεπρωμένο του ανθρώπου συνθέτουν το πρώτο έπος της ανθρωπότητας. Στις ηρωικές μορφές των περιηγητών/λογίων-ερευνητών του 19ου αιώνα χρωστάμε τον άθλο της αποκρυπτογράφησης, στην οποία σώθηκαν οι πρώτες παραλλαγές του έπους. Στην επιμονή, την ευρηματικότητα και τη μοναδική γλωσσική ευαισθησία της Βάσως Παπαχαραλάμπους, η οποία συνδυάζει δημιουργικά τη δημοτική και την καθαρεύουσα με διαλεκτικούς τύπους της Κύπρου, της Κρήτης και του Πόντου, χρωστάμε τη μεταφορά του έπους στα ελληνικά. Οι εκδόσεις Κάκτος, στη δεύτερη αυτή εμπλουτισμένη έκδοση με πλούσιο πληροφοριακό υλικό, καταθέτουν στον έλληνα αναγνώστη ένα κομβικό έργο της παγκόσμιας πνευματικής παρακαταθήκης που επισφραγίζει την κοινή καταγωγή του ανθρώπινου γένους 1.500 χρόνια και εξής πριν από τον Ομηρο. «Ω, Γκιλγκαμές, ω της Ουρούκ, ω πατεσί της Κιένγκι,/ με θάνατον αθάνατον εστέφθης αενάως!/ Αλήσμονος, απέθαντος, και μ’ αειγενεσίαν/ εδραία και αέναα στες μνήμες θα εδράζεις!».

Laura Battiferra

Τα σονέτα της Τοσκάνης

εισαγωγή-μετάφραση-σχολιασμός Αννα Γρίβα, Εκδόσεις Σαιξπηρικόν

«Σ’ εσάς, βασιλική γυναίκα, αφιερώνω και δωρίζω/…αυτό το χέρι, αυτή την πένα και τούτο το μελάνι/…κι εσείς σαν ήλιος…/ θα κάνετε ολοφώτεινα τα σκοτεινά χαρτιά μου». Λάουρα Μπατιφέρα Αμανάτι (1523-1589): νόθα κόρη πλούσιου ιερέα, με παπικές διασυνδέσεις, γεννημένη στο Ουρμπίνο, σύζυγος του γλύπτη Μπαρτολομέο Αμανάτι, προστατευόμενη των Μεδίκων, η Σαπφώς της Αναγέννησης. Η Αννα Γρίβα και οι εκδόσεις Σαιξπηρικόν, που χρόνια τώρα από τη Θεσσαλονίκη εμπλουτίζουν την ποιητική βιβλιοθήκη της γλώσσας μας με αξιολογότατους τίτλους, παρουσιάζουν μια αναγεννησιακή ποιήτρια «περίλαμπρη και ολοστόλιστη». Το κάλλος και το αγαθό, το καθάριο φως και το ένθεο πάθος, το ουμανιστικό σύμπαν της Αναγέννησης αποκαλύπτονται μπροστά μας σε μια σειρά από ανδρόγυνα-θηλυκά σονέτα που απευθύνονται σε σύγχρονες με την ποιήτρια γυναίκες, γυναίκες-μήτρες της γνώσης, των ιδεών και της ευαισθησίας μιας «νέας εποχής», από την οποία κατάγεται η δική μας, και η οποία δίνει στην Μπατιφέρα «τόση ισχύ, ώστε να νιώθει ότι αιώνια γίνεται».

Nouri al Jarrah

Κανένας πόλεμος στην Τροία
και άλλα ποιήματα.
Τα τελευταία λόγια το Ομήρου

Μτφ.  Πέρσα Κουμούτση, Εκδ. Νίκας

Κανένας πόλεμος στην Τροία, τους μνηστήρες τους σκότωσε το πεπρωμένο τους, η Πηνελόπη γίνεται άξαφνα ο απών – ο ταξιδιώτης, ο Τηλέμαχος πονάει, η Κλυταιμνήστρα πρόσεξε αόρατα δάκρυα στα μάτια των ανδρών, σε ποια άλλη ταιριάζει ο θρόνος της Αστάρτης αν όχι στην Ελένη, ταραγμένο αίμα βάφει τα χέρια του Ομήρου, εξαντλητικό φως τα μάτια του. Οχι μόνον αυτά, αλλά και το τραγούδι του Κάδμου, ο αστραφτερός Αχιλλέας που, παρ’ όλα αυτά, θα πεθάνει, οι Βάρβαροι του Καβάφη που έφτασαν κιόλας στην καρδιά της πόλης, οι υποκριτές που ύψωσαν το κύπελλο στα χείλη του Σωκράτη, ο αξεπέραστος Αίσωπος και ο Λάζαρος παρελαύνουν στους ανάγλυφους, συχνά απαρηγόρητους στίχους του Σύρου Νουρί Αλ Τζαράχ, του ποιητή-πολίτη της Μεσογείου με την οικουμενική συνείδηση. Σε αριστοτεχνική, για άλλη μια φορά, μετάφραση της Πέρσας Κουμούτση οι εκδόσεις Νίκας φέρνουν στη γλώσσα μας έναν πολυβραβευμένο αραβόφωνο ποιητή που στοχάζεται το ανθρώπινο δράμα με όρους πανανθρώπινους, εντοπίζοντας την κοινή μας ρίζα και ξέροντας καλά ότι «σ’ όλους τους Σύρους», κάποτε, «δόθηκαν ονόματα ελληνικά».

Joaquin O. Giannuzzi

Ποιήματα

Μτφ. Στάθης Ιντζές, Εκδόσεις Ενύπνιο

«Λυρικός και μόνος» ο Χ. Χιανούσι έμεινε για πολλά χρόνια στην αφάνεια, μέχρι να βραβευτεί ως «εργάτης της γραφής» που υπηρέτησε πιστά την ανανέωση της αργεντίνικης ποίησης εμψυχώνοντας ακόμη και το τετριμμένο. Η δίγλωσση επανέκδοση επιλογών του από το Ενύπνιο υποδέχεται στη γλώσσα μας, σε εξαιρετική μετάφραση του Σ. Ιντζέ, έναν λόγο αδιαπραγμάτευτα προσωπικό, που όμως αφομοιώνει και αποκρίνεται στη συμπαντική σιωπή με ανθρώπινους όρους, πάντα στο «κατώφλι μιας αιφνίδιας σκέψης». «Αγάπη μου, κοίταξε επίμονα/ έξω από το παράθυρο, χαμηλά, άκου/ εκεί στη γη την ανθρώπινη μουσική/ τον κατευναστικό νόμο της κρισιμότητας… τα πράγματα που δηλώνουν σύμφωνα και συνεχίζουν./ Ο δρόμος είναι γεμάτος ανθρώπους αθάνατους».