Η ΗΤΤΑ ΚΕΡΔΙΣΕ;

Την εβδομάδα που πέρασε η Ουκρανία έχασε τον πόλεμο και παραδόθηκε σε μια δικτατορία ανελευθερίας και υποταγής· η Παλαιστίνη αφανίστηκε· ο Τραμπ κέρδισε τις εκλογές, κέρδισε τη μάχη με τη δημοκρατία, κέρδισε τον πόλεμο με τη λογική· ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι ξεκίνησε να εφαρμόζει την «αναπόφευκτη» θεραπεία-σοκ για την οικονομία και ψηφίστηκε Προσωπικότητα της Χρονιάς· η πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Πενσιλβανίας, Ελίζαμπεθ Μαγκίλ (που κατηγορήθηκε μαζί με τις προέδρους των Πανεπιστημίων του Χάρβαρντ και του ΜΙΤ ότι ανέχτηκαν, επικαλούμενες τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία του λόγου, αντισημιτισμό βασισμένο στον πόλεμο Ισραήλ – Χαμάς), εκδιώχθηκε από όλα τα πανεπιστήμια των ΗΠΑ· η 31χρονη Κέιτ Κοξ (στην οποία ο εισαγγελέας και το Ανώτατο Δικαστήριο του Τέξας απαγόρευσαν να τερματίσει την επικίνδυνη για λόγους υγείας εγκυμοσύνη της) αναγκάστηκε να φέρει στον κόσμο ένα ανίατα άρρωστο παιδί, καταδικάζοντας τη δική του και τη δική της ζωή σε κόλαση· ο πλανήτης υπέκυψε στα market plans των σαουδαράβων εμπόρων ορυκτής ενέργειας και οι παγετώνες ξεκίνησαν το μεγάλο, τελευταίο τους ταξίδι προς την οριστική τους τήξη.

Την εβδομάδα που πέρασε όλα αυτά δεν έγιναν, αλλά μοιάζουν τόσο κοντινά και αληθινά που σχεδόν τα ζήσαμε. Τόσο αληθινά, που αισθανόμαστε ότι θα τα ζήσουμε.

Μοιάζει τόσο πιθανή η ήττα. Οι πολλές μικρές και μεγάλες ήττες: απώλειες που ακούγονται ασήμαντες αλλά αποδεικνύονται αναντικατάστατες, υποχωρήσεις αρχών και ιδανικών που φαντάζουν παροδικές αλλά καταλήγουν μόνιμες. Σενάρια καταστροφής που δεν απαιτούν μεγάλη φαντασία – ίσα-ίσα, είναι τα πιο πιθανά. Ναι, η ήττα μοιάζει τόσο πιο πιθανή.

Αλλά την εβδομάδα που πέρασε, τα 17χρονα δίδυμα παιδιά της Ναργκές Μοχαμαντί διάβασαν την ομιλία της φυλακισμένης μητέρας τους στην τελετή βράβευσής της με το Νομπέλ Ειρήνης: «Ο ιρανικός λαός θα ξεπεράσει την καταπίεση και τον αυταρχισμό»· ο Πίνατ κούνησε την ουρά του πίσω από τη χειραψία δυο πολιτικών που είναι όσο γίνεται πιο διαφορετικοί μεταξύ τους· μια ηχηρή μερίδα της ελληνικής κοινωνίας συνέχισε να επιμένει για την αποκάλυψη και καταδίκη του ανθρώπου που βασάνισε και θανάτωσε αποτρόπαια ένα σκυλί (ναι, ένα σκυλί!)· και πολλοί Αθηναίοι πήγαμε στην έκθεση «Selfies» του Δημήτρη Χαντζόπουλου, στον εκθεσιακό χώρο «16 Φωκίωνος Νέγρη»: όπου μέσα από 25 επιδαπέδιες και επιτοίχιες ζωγραφικές κατασκευές και γλυπτά από πηλό και papier-mâché, μέσα από τις «πολυδιάστατες σκιές» ενός αποδεδειγμένα πολυδιάστατου καλλιτέχνη, μέσα από τη «φωτογράφιση του εαυτού μας από εμάς τους ίδιους», θυμηθήκαμε άλλη μια φορά αυτό που διαχωρίζει το ανθρώπινο είδος από όλα τα άλλα έμβια όντα του δοκιμαζόμενου, επαπειλούμενου πλανήτη μας: τον αυτοσαρκασμό. Κοιτάξαμε, χαμογελάσαμε, κάποιοι ίσως κατεβάσαμε το κεφάλι σε στιγμιαία ταπεινή παραδοχή: ναι, αυτοί είμαστε. Η υποκρισία, η προδοσία, η αυτοκαταστροφή είναι δικές μας, αλλά μπορούμε και να αυτοσαρκαζόμαστε. Μέχρι τελικής πτώσεως, μέχρι την οριστική ήττα, θα μπορούμε και να αυτοσαρκαζόμαστε.

Και τελικά η ήττα απομακρύνεται. Δεν μπορεί να το εξηγήσει κανείς αλλά κάτι στις εικόνες μιας βρετανίδας βασίλισσας που κρατάει σουβλάκι με πίτα, κάτι σε ένα ζευγάρι σαγιονάρες-τσαρούχια, κάτι δηλαδή στον τρόπο που καταφέρνουμε να βλέπουμε τις πολλαπλά παράλογες σχέσεις που μας συνδέουν με τον κόσμο μας (αυτόν τον κόσμο που προδίδουμε συνεχώς), κάνει την εικόνα του τέλους μας, του τέλους των πίστεων, ιδανικών και ελπίδων μας, λιγότερο πιθανή. Ναι, εμείς είμαστε που βγάζουμε μόνοι τα μάτια μας, εμείς είμαστε που εφευρίσκουμε όλο και νέους τρόπους για να αυτοκαταστραφούμε. Αλλά εμείς είμαστε που ξέρουμε και να γελάμε με αυτό. ΄Η έστω να χαμογελάμε.

Ισως να το ξέρει κι ο Πίνατ, και κουνάει έτσι την ουρά του.