Παγκοσμιοποίηση και νέοι παίκτες

Το τέλος εποχής της αχαλίνωτης παγκοσμιοποίησης είναι καθαρά αρνητικό για την παγκόσμια οικονομία. Η οικονομική επιβράδυνση, η παγκόσμια πανδημία και το ξέσπασμα του πολέμου έπληξαν το διεθνές εμπόριο. Οι γεωπολιτικές εντάσεις έχουν επιφέρει νέους δασμούς και εθνικιστικές βιομηχανικές πολιτικές. Συνολικά, η διαδικασία της αποπαγκοσμιοποίησης θα κάνει τις οικονομίες λιγότερο αποτελεσματικές. Ωστόσο, ορισμένες χώρες, εμπορεύματα και εργαζόμενοι στη μεταποίηση είναι πιθανό να ωφεληθούν.

Τις τελευταίες επτά δεκαετίες, η παγκόσμια οικονομία αναπτύχθηκε 14 φορές, τροφοδοτούμενη από μια 45πλάσια επέκταση του παγκόσμιου εμπορίου, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Αυτή η διαδικασία απέφερε απτά κέρδη για τις αναπτυσσόμενες χώρες, των οποίων το μερίδιο της παγκόσμιας παραγωγής αυξήθηκε από 24% τη δεκαετία του 1980 σε περισσότερο από 43% το 2020. Εν τω μεταξύ, οι πλούσιες οικονομίες απολάμβαναν μια εποχή παραγωγής χαμηλού κόστους, φθηνότερων καταναλωτικών αγαθών και αμελητέου πληθωρισμού. Ωστόσο, τα τελευταία 15 χρόνια αυτή η διαδικασία έχει σταματήσει. Το παγκόσμιο εμπόριο ως ποσοστό του ΑΕΠ κορυφώθηκε στο 61% το 2008.

Αν και η εμπορική αντιστροφή ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της ύφεσης που ακολούθησε την οικονομική κρίση του 2008, άλλοι παράγοντες δημιουργούν νέα εμπόδια. Το πρώτο είναι οι αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Η συνεργασία μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου ξεφτίζει. Οταν ο Τζο Μπάιντεν αποκαλεί τον κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ «δικτάτορα», όπως έκανε ο πρόεδρος των ΗΠΑ τον Ιούνιο, και το Πεκίνο επιδιώκει ενεργά να σφυρηλατήσει νέες συμμαχίες εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών, δεν είναι περίεργο που εταιρείες και διαχειριστές χαρτοφυλακίου επανεξετάζουν το διμερές εμπόριο.

Ο δασμολογικός πόλεμος μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου που ξεκίνησε το 2018 επιδεινώνει το πρόβλημα. Οι αισιόδοξοι επισημαίνουν ότι, παρά τους φόρους επί των εισαγωγών, οι διμερείς εμπορικές ροές έφτασαν το ιστορικό υψηλό των 691 δισεκατομμυρίων δολαρίων πέρυσι. Αλλά αυτοί οι όγκοι ενισχύθηκαν από τον πληθωρισμό και συγκάλυπταν μεγάλες αλλαγές στη σύνθεση του εμπορίου.

Η επιφυλακτικότητα της υπερβολικής εξάρτησης από διασυνοριακούς προμηθευτές γεννά επίσης νέες εθνικές βιομηχανικές πολιτικές. Ο νόμος για τη μείωση του πληθωρισμού 430 δισ. δολαρίων του περασμένου έτους και ο νόμος CHIPS και Science 53 δισ. δολαρίων έθεσαν τις ΗΠΑ στην πρώτη γραμμή μιας κούρσας επιδοτήσεων για την προσέλκυση τεχνολογικών επενδύσεων, τη χρηματοδότηση της πράσινης μετάβασης και την ανανέωση της κατεστραμμένης μεταποιητικής βάσης της χώρας.

Ταυτόχρονα, η Κίνα έχει αναπτύξει κρατική βοήθεια για να ενισχύσει την παραγωγή ηλεκτρικών οχημάτων, υποστηρίζοντας εθνικούς πρωταθλητές. Αυτό πυροδότησε μια έντονη αντίδραση από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία ανακοίνωσε έρευνα για τις κινεζικές πρακτικές τον περασμένο μήνα.

Η παγκόσμια οικονομία κινείται σε έναν ανεμοδαρμένο δρόμο που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές και εμπορικές λακκούβες, ενώ χώρες, εταιρείες και καταναλωτές αντιμετωπίζουν μια πιο ανώμαλη πορεία. Αλλά δεν θα είναι όλοι χειρότεροι…

Πηγή: ot.gr