Το πρόσχημα

Για κάποιους παρατηρητές ήταν μια μεγάλη έκπληξη: οι μεγαλοπρεπείς πολυήμεροι εορτασμοί που περίμεναν για τα 100 χρόνια της Τουρκικής Δημοκρατίας αντικαταστάθηκαν από μια συγκέντρωση εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων στο αεροδρόμιο Ατατούρκ με σύνθημα την αλληλεγγύη προς τους Παλαιστινίους. Κι αντί ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να τιμήσει την ιστορική αυτή επέτειο παρουσιάζοντας τα σχέδιά του για τον Δεύτερο Αιώνα της χώρας του, προτίμησε να εξαπολύσει μια ολομέτωπη επίθεση εναντίον του Ισραήλ (χαρακτηρίζοντάς το «κατακτητή» και «εγκληματία πολέμου») και της Δύσης (κατηγορώντας την ότι είναι «ο μεγαλύτερος υπεύθυνος για τη σφαγή στη Γάζα» και ότι επιδιώκει έναν «πόλεμο Ημισελήνου – Σταυροφόρων»).

Οσοι γνωρίζουν καλά τον τούρκο πρόεδρο, πάλι, δεν αιφνιδιάστηκαν. Οι ανηλεείς βομβαρδισμοί της Γάζας από το Ισραήλ, ως αντίποινα για τις τρομοκρατικές επιθέσεις που δέχθηκε την 7η Οκτωβρίου από τη Χαμάς, προσέφεραν στον Ερντογάν το ιδανικό πρόσχημα για να πάρει τις αποστάσεις του από τον ιδρυτή της Τουρκίας, και τον κοσμικό του εκσυγχρονισμό, και να εμφανιστεί ως ο προστάτης των ανά τη γη μουσουλμάνων. Για άλλη μια φορά, έτσι, θέτει υπό αμφισβήτηση την πρόσδεση της χώρας του με τη Δύση στο όνομα κάποιων ακαθόριστων παγκοσμίων επιδιώξεων όπως η εξύψωση της Τουρκίας «πάνω από το επίπεδο των σύγχρονων πολιτισμών».

Ομως η πραγματικότητα είναι σκληρή. Η τουρκική οικονομία έχει σοβαρά προβλήματα, που δεν μπορεί να τα λύσουν οι μεγαλοϊδεατισμοί και τα παχιά λόγια. Οι αναγκαίες ξένες τεχνολογίες και καινοτομίες δεν μπορεί να εισρεύσουν σε ένα συγκεντρωτικό και αυταρχικό κράτος. Μόλις κατακαθίσει η σκόνη από τις συγκεντρώσεις, ο Ερντογάν θα πρέπει να κάνει τις επιλογές του.