Θεσμικά

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είναι κόμμα. Κόμμα της Αριστεράς που διέρχεται υπαρξιακή κρίση. Με τα στοιχεία αυτής της κρίσης να έχουν κατακλύσει τη δημόσια σφαίρα. Ολη τούτη η δημοσιότητα, ωστόσο, έχει ελάχιστα επικεντρωθεί στο ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ συνιστά, ακριβώς, κόμμα. Το οποίο, ως τέτοιο, αποτελεί θεσμό της νεωτερικής δημοκρατίας (της λεγόμενης και αστικής). Ανεξάρτητα από το ποιος είναι σήμερα ο πρόεδρός του, ποια χαρακτηριστικά έχει και πώς εκλέχθηκε. Το ότι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ συνιστά μάλιστα το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης υπογραμμίζει με μεγαλύτερη έμφαση το κενό.

Η νεωτερική δημοκρατία στηρίζεται στην αναγνώριση του ότι στο εσωτερικό κάθε κοινωνίας υφίστανται αναπόφευκτα εντάσεις και διαφωνίες όλων των ειδών. Εντάσεις και διαφωνίες που μπορεί να αφορούν τα πάντα, αλλά ίσως πάνω από όλα ζητήματα πολιτικά. Δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο πορεύεται η εκάστοτε κοινωνία και άρα με το πώς συγκροτείται, ασκείται και ελέγχεται η πολιτική εξουσία που καλείται να οδηγήσει την εν λόγω πορεία. Η διάκριση των εξουσιών, το Σύνταγμα, η δημοκρατική διαβούλευση, η αρχή της πλειοψηφίας και η προστασία των μειοψηφιών συνιστούν τους πυλώνες που εδράζουν τις αντίστοιχες διευθετήσεις ενώ η θέσμιση πολιτικών κομμάτων με διακριτούς ή αντιτιθέμενους στόχους και τα συναφή προγράμματα συνόδευσε την καθιέρωση της καθολικής ψηφοφορίας με τις διαδοχικές διευρύνσεις του δικαιώματος ψήφου που επέβαλαν οι λαϊκοί αγώνες.

Τα πολιτικά κόμματα αποτελούν εθελοντικές ενώσεις προσώπων που διευθετούν με πλήρη αυτονομία τα του οίκου τους. Αλλά το ότι αυτά αποτελούν θεσμούς της δημοκρατίας συνεπάγεται ότι η όλη λειτουργία τους δεν αφορά στενά το καθένα. Αφορά την ποιότητα της δημοκρατίας εν συνόλω, τον λεγόμενο πολιτικό πολιτισμό. Ιδιαίτερα μάλιστα όταν πρόκειται για κόμμα του οποίου ο πρόεδρος αποτελεί τον τέταρτο κατά σειράν πολιτειακό παράγοντα της χώρας. Πέρα από το αξιοπερίεργο της περίπτωσης, λοιπόν, ο βαθύτερος λόγος για το θόρυβο που δημιούργησε η «υπόθεση Κασσελάκη» ίσως είναι αυτός: το ποιος είναι και το πώς πράττει ο Αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και τέταρτος πολιτειακός παράγων αποτελεί μείζον θέμα δημοκρατίας. Επιπρόσθετα δε όταν, ως εξωκοινοβουλευτικός, δεν είναι θεσμικά σε θέση να συμμετάσχει στις καθοριστικές διαδικασίες του Κοινοβουλίου.

Αφήνω αυτά που έχουν ήδη λεχθεί για την πολιτική συγκρότηση του κ. Κασσελάκη και τις πιστοποιούμενες καθημερινά προθέσεις του για να προσθέσω ότι τα πολιτικά κόμματα πραγματοποιούν συνέδρια που δεσμεύουν τα ίδια. Συνέδρια που αποτελούν τα ανώτατα αποφασιστικά όργανα του κόμματος, καθώς αναδεικνύουν τη φυσιογνωμία του, ορίζουν τους κεντρικούς άξονες της πολιτικής του και εκλέγουν τα επιμέρους όργανα και τον επικεφαλής του με τις διαδικασίες που προκρίνουν. Αφότου δε προκηρυχθεί συνέδριο, η κομματική πειθαρχία ατονεί ώστε ο καθένας και η καθεμιά να μπορεί να εκφράσει δημόσια θέσεις και διαφωνίες χωρίς να αυτολογοκρίνεται. Προκειμένου να εμπλουτιστεί ο προβληματισμός και άρα να διαμορφωθούν πληρέστερα όσα θα συζητηθούν και θα αποφασιστούν δεσμευτικά κατά τη διεξαγωγή του συνεδρίου.

Μετά την παραίτηση Τσίπρα, η ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ προκήρυξε έκτακτο συνέδριο του κόμματος για το τέλος Νοεμβρίου 2023. Με αδιαμφισβήτητο δεδομένο το ότι οι αποφάσεις (θέσεις και καταστατικό) του πρόσφατου τακτικού συνεδρίου του προφανώς δέσμευαν κόμμα και υποψήφιους προέδρους, η ίδια ΚΕ αποφάσισε να επισπευσθεί κατά το δυνατόν η εκλογή Προέδρου για λόγους αμιγώς πολιτικούς. Πράγμα που σήμαινε ότι ο προσυνεδριακός διάλογος άνοιγε από τότε και άρα ότι όλα όσα αφορούν το κόμμα και την πολιτική του, το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του, μπορούσαν να διατυπωθούν ελεύθερα.

Μάλιστα. Μόνον που, σε κοινή πλέον θέα, τίποτε από αυτά δεν τήρησε ο κ. Κασσελάκης. Ούτε φάνηκε να καταλαβαίνει ότι εκλέχθηκε πρόεδρος σε ένα συγκροτημένο κόμμα, με τα καλά του και κάποια πολύ κακά του. Iσως ούτε καν σε ποια χώρα βρίσκεται. Ενόσω ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ παραμένει, βέβαια, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και διεκδικεί να κυβερνήσει. Πράγμα που σημαίνει ότι η κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει δεν αφορά μόνον τον ίδιο. Αφορά ολόκληρη τη χώρα.

Απαραίτητο ΥΓ: Μιλώ εδώ για θεσμούς της δημοκρατίας. Ομως τελειώνοντας τούτο το κείμενο διάβασα το ανήκουστο: παραγγέλθηκε δικαστική έρευνα κατά μελών της Ολομέλειας και υπαλλήλων της ΑΔΑΕ, επειδή απλώς επιτελούσαν το συνταγματικά προσδιορισμένο καθήκον τους! Μπροστά στο μέγεθος της εκτροπής που επιβάλλει έτσι το καθεστώς Μητσοτάκη, η κατάσταση στην οποία οδηγεί τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ο νέος Πρόεδρός του συνιστά απλό πταίσμα.

Ο Αριστείδης Μπαλτάς είναι μέλος της ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ π. υπουργός