Τα μέτρα πρόληψης που σώζουν ζωές

Οι έρευνες δείχνουν ότι διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες, ο τρόπος ζωής και οι ορμονικοί παράγοντες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Παρ’ όλα αυτά, δεν είναι βέβαιο πως εκείνοι που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου θα νοσήσουν αλλά ούτε και το αντίστροφο – δηλαδή πως δεν θα αναπτύξουν τη νόσο άτομα που φαίνεται να μη διατρέχουν κίνδυνο.

Οπως μάλιστα αναφέρουν σε πρόσφατο άρθρο τους οι επιστήμονες της παγκοσμίου φήμης «Mayo Clinic», οι ερευνητές έως και σήμερα προσπαθούν να εντοπίσουν τον μηχανισμό που οδηγεί ορισμένους ανθρώπους να αναπτύσσουν τη νόσο και άλλους όχι. Και με αφορμή τον Μήνα Πρόληψης και Ενημέρωσης για τον Καρκίνο του Μαστού, που δεν είναι άλλος από τον Οκτώβριο – αναλύουν τα μέτρα πρόληψης.

Αλκοόλ με μέτρο. «Αν και δεν ακούτε πολλά γι’ αυτό, η κατανάλωση αλκοόλ έχει συνδεθεί με τον καρκίνο του μαστού από τη δεκαετία του 1980» σημειώνουν οι ειδικοί της «Mayo Clinic». Σύμφωνα με εκτιμήσεις η κατανάλωση αλκοόλ ευθύνεται για 14.000 έως 23.000 περιπτώσεις καρκίνου του μαστού κάθε χρόνο. Τα ίδια δεδομένα δείχνουν πως ακόμη και ένα μόνο ποτό την ημέρα συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του μαστού. Οσο για τις «κραιπάλες» – άτομα δηλαδή που πίνουν τέσσερα ή περισσότερα ποτά μέσα σε δύο ώρες –, αυτές οδηγούν σε διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού στην προεμμηνοπαυσιακή περίοδο σε σύγκριση με άτομα που δεν πίνουν αλκοόλ.

Φυσιολογικό βάρος σώματος.  «Η διατήρηση ενός υγιούς βάρους είναι ένας σημαντικός τρόπος για τη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού, καθώς το υπερβολικό βάρος στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού» τονίζουν. Και αυτό διότι η αύξηση του βάρους μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα ορμονών, όπως η ινσουλίνη και τα οιστρογόνα, τα οποία συνδέονται με τον καρκίνο του μαστού. Είναι ενδιαφέρον ότι ορισμένες μελέτες δείχνουν πως τα άτομα που είναι υπέρβαρα από την παιδική ηλικία μπορεί να διατρέχουν μικρότερο κίνδυνο από εκείνα που παίρνουν βάρος στην ενήλικη ζωή τους.

Φυσική δραστηριότητα. Η διατήρηση της σωματικής δραστηριότητας μπορεί επίσης να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Μια ανάλυση 38 μελετών του 2016 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι σωματικά δραστήριες γυναίκες διέτρεχαν 12% έως 21% λιγότερες πιθανότητες να νοσήσουν από καρκίνο του μαστού σε σύγκριση με τις λιγότερο δραστήριες. «Προσπαθήστε, λοιπόν, να κάνετε περίπου 150 λεπτά μέτριας αερόβιας άσκησης ή 75 λεπτά έντονης αερόβιας δραστηριότητας κάθε εβδομάδα, μαζί με προπόνηση δύναμης τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα» είναι η προτροπή των επιστημόνων.

Ο ρόλος της αντισύλληψης. «Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι η ορμονική αντισύλληψη, η οποία περιλαμβάνει τα αντισυλληπτικά χάπια και τα σπιράλ που απελευθερώνουν ορμόνες, αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού». Ωστόσο, όπως προσθέτουν οι ειδικοί της «Mayo Clinic», ο κίνδυνος θεωρείται πολύ μικρός και τα οφέλη των ορμονικών θεραπειών μπορεί να υπερτερούν του συγκεκριμένου κινδύνου. «Ο κίνδυνος μειώνεται όταν οι γυναίκες σταματήσουν να χρησιμοποιούν αντισυλληπτικά. Μια πρόσφατη μελέτη καθόρισε ότι ένας επιπλέον καρκίνος του μαστού θα μπορούσε να αναμένεται για κάθε 7.690 γυναίκες που χρησιμοποιούν ορμονική αντισύλληψη για τουλάχιστον ένα έτος».

Τα οφέλη του θηλασμού. Ο θηλασμός θεωρείται ότι παίζει ρόλο στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού. Οσο περισσότερο θηλάζετε τόσο μεγαλύτερη είναι η προστατευτική επίδραση. Μια έκθεση εκτιμά ότι «ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού μειώνεται κατά 4,3% για κάθε 12 μήνες θηλασμού».

Οι «δύσκολοι» παράγοντες.  Υπάρχουν όμως και ορισμένοι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού, για τους οποίους δεν μπορούμε να κάνουμε απολύτως τίποτα, όπως η αύξηση της ηλικίας ή η γενετική σύσταση. «Αλλά και μόνο η επίγνωσή τους μπορεί να κάνει τη διαφορά» εξηγούν οι ειδικοί.

Ενδεικτικά αναφέρεται πως σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία η μέση ηλικία διάγνωσης του καρκίνου του μαστού είναι τα 62 έτη. Υπάρχουν όμως και άλλα ηλικιακά ορόσημα που πρέπει να λαμβάνει υπόψιν κανείς.

Για παράδειγμα, μπορεί να διατρέχει μια γυναίκα υψηλότερο κίνδυνο για καρκίνο του μαστού εάν είχε την πρώτη περίοδό της πριν από την ηλικία των 12 ετών, εάν η εμμηνόπαυση ξεκίνησε σε μεγαλύτερη ηλικία (λ.χ. στα μέσα της δεκαετίας του ’50) ή εάν γέννησε το πρώτο της παιδί μετά την ηλικία των 30 ετών.

Επιπρόσθετα, ρόλο παίζει και το οικογενειακό ιστορικό, χωρίς ωστόσο να αποτελεί απόλυτο παράγοντα.

«Τα περισσότερα άτομα που διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού δεν έχουν οικογενειακό ιστορικό της νόσου. Σύμφωνα με τους γιατρούς, μόνο το 5% έως 10% των καρκίνων του μαστού μεταβιβάζεται σε γονίδια που πήρατε από τους γονείς σας» καταλήγουν οι ειδικοί της «Mayo Clinic».