H Υβρις συναντά τη Νέμεση

Αργά ή γρήγορα, η καταστροφική πολιτική μαγεία του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, που τον κράτησε στην εξουσία επί 15 χρόνια, έμελλε να οδηγήσει σε μια μεγάλη τραγωδία. Πριν από έναν χρόνο, σχημάτισε την πιο ακραία και ανίκανη κυβέρνηση στην ιστορία του Ισραήλ. Μην ανησυχείτε, διαβεβαίωσε τους επικριτές του, ότι έχω «δύο χέρια σταθερά στο τιμόνι». Αλλά αποκλείοντας οποιαδήποτε πολιτική διαδικασία στην Παλαιστίνη και ισχυριζόμενη στις προγραμματικές εξαγγελίες-οδηγίες της κυβέρνησής του, ότι «ο εβραϊκός λαός έχει αποκλειστικό και αναφαίρετο δικαίωμα σε όλα τα μέρη της Γης του Ισραήλ», η φανατική κυβέρνηση του Νετανιάχου έκανε αναπόφευκτη την αιματοχυσία.

Ομολογουμένως, το αίμα έρρεε στην Παλαιστίνη ακόμα και όταν φιλειρηνιστές, όπως ο Γιτζάκ Ράμπιν και ο Εχούντ Μπάρακ, βρίσκονταν στην εξουσία. Αλλά ο Νετανιάχου απερίσκεπτα προσκάλεσε τη βία πληρώνοντας κάθε τίμημα προς τους εταίρους του στον συνασπισμό, για την υποστήριξή τους. Τους άφησε να αρπάξουν παλαιστινιακά εδάφη, να επεκτείνουν τους παράνομους οικισμούς, να περιφρονούν τις μουσουλμανικές ευαισθησίες σχετικά με τα ιερά τεμένη στο Ορος του Ναού και να προωθούν αυτοκτονικές αυταπάτες σχετικά με την ανοικοδόμηση του βιβλικού ναού στην Ιερουσαλήμ. Εν τω μεταξύ, παραμέρισε τη μετριοπαθή παλαιστινιακή ηγεσία του Μαχμούντ Αμπάς στη Δυτική Οχθη, ενισχύοντας ουσιαστικά τη ριζοσπαστική Χαμάς στη Γάζα.

Σύμφωνα με τη διεστραμμένη λογική του Νετανιάχου, η ισχυρή ισλαμιστική κυριαρχία στη Γάζα θα ήταν το απόλυτο επιχείρημα ενάντια σε μια πολιτική λύση στην Παλαιστίνη. Επιβραβεύοντας τους εξτρεμιστές και κατηγορώντας τους μετριοπαθείς, ο Νετανιάχου πίστευε ότι, σε αντίθεση με τους ήπιους αριστερούς, είχε βρει επιτέλους τη λύση στη σύγκρουση στην Παλαιστίνη.

Οι Συμφωνίες του Αβραάμ, οι οποίες εξομαλύνουν τις σχέσεις του Ισραήλ με τέσσερα αραβικά κράτη (και πιθανότατα θα συμπεριλάβουν σύντομα τη Σαουδική Αραβία), τον τύφλωσαν σε σχέση με το παλαιστινιακό ηφαίστειο κάτω από τα πόδια του.

Ομως, στην ανελέητη, βάρβαρη σφαγή των ισραηλινών αμάχων στα χωριά γύρω από τη Γάζα, η ύβρις του Νετανιάχου συνάντησε τον εχθρό της με τη μορφή της αγριότητας της Χαμάς. Πολλοί έχουν εκφράσει την έκπληξή τους που η Χαμάς διείσδυσε τόσο εύκολα στην άμυνα του Ισραήλ κατά μήκος των συνόρων με τη Γάζα. Ομως δεν υπήρχαν τέτοιες άμυνες. Οταν η Χαμάς άρχισε να σφάζει εκατοντάδες ανυπεράσπιστους αμάχους, ο ένδοξος στρατός του Ισραήλ αναπτύχθηκε κυρίως αλλού. Πολλοί στάλθηκαν στη Δυτική Οχθη για να προστατεύουν τους θρησκευόμενους εποίκους σε συγκρούσεις (μερικές φορές με πρωτοβουλία των ίδιων των εποίκων) με ντόπιους Παλαιστίνιους και σε πανηγύρια γύρω από επινοημένα ιερά. Για πολλές ώρες, απελπισμένοι άνδρες και γυναίκες καλούσαν σε βοήθεια και ο ισχυρότερος στρατός στη Μέση Ανατολή δεν φαινόταν πουθενά.

Η επίθεση της Χαμάς δεν ήταν απλώς μια τακτική έκπληξη, αλλά και μια στρατηγική βόμβα. Αυτό φάνηκε στην απόφαση της οργάνωσης να μη συμμετάσχει σε καμία από τις συγκρούσεις των δύο τελευταίων ετών μεταξύ του Ισραήλ και της Ισλαμικής Τζιχάντ, μιας άλλης μαχητικής ομάδας στη Γάζα. Η Χαμάς δημιουργούσε την εντύπωση ότι γινόταν μια κυβέρνηση που ενδιαφέρεται περισσότερο να καλύψει τις υλικές ανάγκες του λαού της παρά για την πιθανώς αναποτελεσματική ένοπλη αντίσταση. Και οι Ισραηλινοί πίστεψαν αυτό που ήθελαν να πιστέψουν: ότι οι επιδοτήσεις από το Κατάρ και οι δικές τους χειρονομίες θα απέτρεπαν τη Χαμάς από μελλοντικές στρατιωτικές περιπέτειες.

Οταν τελειώσουν οι μάχες, οι διαπραγματεύσεις για ανταλλαγή ομήρων και αιχμαλώτων είναι αναπόφευκτες. Ενδεχομένως, ο σαφώς αναποτελεσματικός αποκλεισμός στη Γάζα θα πρέπει να αρθεί. Εν πάση περιπτώσει, θα παραμείνει ένα διαφορετικό ερώτημα: εάν η βαρβαρότητα που επέδειξαν οι πολιτοφυλακές της Χαμάς γύρω από τη Γάζα είναι ο σωστός δρόμος για την παλαιστινιακή λύτρωση. Η στιγμή της υποτιθέμενης δόξας τους θα λογίζεται ως ύβρις για πολλά χρόνια ακόμα.

Ο Σλόμο Μπεν-Αμι, πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, είναι αντιπρόεδρος του Διεθνούς Κέντρου Ειρήνης του Τολέδο