Το αγκάθι του Παλαιστινιακού

Ισως πρόκειται για την «11η Σεπτεμβρίου» του Ισραήλ. Η αποτρόπαια τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς που ξεκίνησε τα ξημερώματα του Σαββάτου έχει προκαλέσει έκπληξη στην παγκόσμια κοινότητα αλλά και ανησυχία για την επόμενη μέρα. Το Ισραήλ βρίσκεται σε πόλεμο εναντίον της Χαμάς και αναμένεται να συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του στη Λωρίδα της Γάζας. Η Ευρωπαϊκή Ενωση και η Βρετανία αναγνωρίζουν το νόμιμο δικαίωμα του Εβραϊκού Κράτους να αμυνθεί, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται διατεθειμένες να συνεισφέρουν προς την κατεύθυνση αυτή – εφόσον χρειαστεί.

Είναι εξαιρετικά περίπλοκο να γίνονται αναλύσεις όσο ο πόλεμος συνεχίζεται και ο αριθμός των νεκρών και τραυματιών αυξάνεται σε όλες τις πλευρές. Οπως δείχνει το παράδειγμα της Ουκρανίας, όταν ένας πόλεμος αρχίζει, δεν μπορούμε να ξέρουμε πώς και πότε θα τελειώσει. Πόσω μάλλον που το Ισραήλ αναμένεται να απαντήσει  στην τρομοκρατική επίθεση την οποία δέχθηκε σταδιακά και όχι σπασμωδικά. Ως γνωστόν, η χώρα συνορεύει με εχθρικά για αυτήν κράτη, και συνεπώς το μέτωπο ίσως δεν περιοριστεί στη Λωρίδα της Γάζας. Σε περίπτωση γενικευμένου πολέμου, το Ισραήλ θα αντιμετωπίσει υπαρξιακή κρίση, αν και οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις έχουν δείξει στο παρελθόν ότι έχουν τη δυνατότητα να αντεπεξέρχονται σε οποιαδήποτε στρατιωτική πρόκληση.

Αυτή τη στιγμή κυριαρχεί η αγωνία για το μέλλον της σύρραξης και οι υπάρχουσες δημόσιες πληροφορίες είναι περιορισμένες. Προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση, πάντως, ότι η Χαμάς κατάφερε να πλήξει το Ισραήλ με αυτόν τον τρόπο. Η εκπαίδευση των δραστών σε συνδυασμό με τον οπλισμό που χρησιμοποιήθηκε και ενδεχόμενους συνεργάτες της τρομοκρατικής οργάνωσης θα απασχολήσουν προφανώς την ισραηλινή κυβέρνηση όσο η τελευταία θα αναδιαμορφώνει το δόγμα της εθνικής της ασφάλειας το επόμενο διάστημα. Είναι ίσως η πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια, αν όχι δεκαετίες, που το Ισραήλ έδειξε ευάλωτο.

Από εκεί και πέρα, η δημόσια συζήτηση πρέπει να αγγίξει τον πυρήνα των διαχρονικών διαμαχών στη Μέση Ανατολή που είναι η μη επίλυση του παλαιστινιακού προβλήματος. Ανεξάρτητα από το νόμιμο δικαίωμα του Ισραήλ να αμυνθεί και την έκβαση των στρατιωτικών επιχειρήσεών του εναντίον της Χαμάς, δύσκολα μπορούμε να ελπίζουμε σε μελλοντική σταθερότητα και θερμή ειρήνη χωρίς την επίλυση του προβλήματος αυτού. Κακά τα ψέματα, δεν υπάρχει προοπτική για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους με όρους που να εγγυώνται την ασφάλεια του Ισραήλ και να εξασφαλίζουν αξιοπρεπή διαβίωση στους Παλαιστινίους. Η μεγαλύτερη ευκαιρία χάθηκε επί αμερικανικής προεδρίας Μπιλ Κλίντον στο Καμπ Ντέιβιντ.

Πλέον, ούτε η Ουάσιγκτον δίνει έμφαση στο Παλαιστινιακό. Περισσότερο ενδιαφέρεται για τη συμφιλίωση Ισραήλ – Σαουδικής Αραβίας, που τώρα πια ναρκοθετείται, παρά επιθυμεί να επενδύσει διπλωματικό κεφάλαιο σε ένα πρόβλημα που μάλλον είναι σχεδόν αδύνατον να επιλυθεί – τουλάχιστον με αμερικανική μεσολάβηση. Αρα, υπάρχει αδιέξοδο. Δύσκολη θα είναι η επόμενη μέρα και για τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπένζαμιν Νετανιάχου. Οσο επιτυχημένη και αν είναι η ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση κατά της Χαμάς, η «11η Σεπτεμβρίου» του Ισραήλ θα τον στιγματίζει.

Ο δρ Γιώργος Ν. Τζογόπουλος είναι Senior Fellow στο Κέντρο Μπέγκιν – Σαντάτ (BESA) του Ισραήλ και το ΕΛΙΑΜΕΠ, και λέκτορας Διεθνών Σχέσεων στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Νίκαιας (CIFE)