Τόσο πολύς θόρυβος για το τίποτα

Ο Σ. Κασσελάκης ήταν το θέμα της πρεμιέρας στους «Πρωταγωνιστές» του Στ. Θεοδωράκη. Η επιλογή από μόνη της συνιστά την παραδοχή ενός όλου και μεγαλύτερου μέρους από το πολιτικό και μιντιακό σύστημα ότι ο νέος πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, αρέσει δεν αρέσει, είναι ήδη ένας σταρ. Από αυτούς οι οποίοι ενδημούν τα τελευταία χρόνια στη δημόσια ζωή. Δεν είναι ελληνικό φαινόμενο. Ούτε καινούργιο. Ενα τσουνάμι ρηχότητας και πλαστικής ομορφιάς, αντιστροφής των παλαιών συμβόλων, παρασύρει την πολιτική – και όχι μόνο – ζωή.

H εκλογή του Σ. Κασσελάκη στην προεδρία του ΣΥΡΙΖΑ δεν σηματοδοτεί – στην πραγματικότητα – την έναρξη μιας νέας περιόδου. Οπως πολύ εύστοχα έγραψε ο Γ. Βούλγαρης στα «ΝΕΑ» και ο Μ. Τσιντσίνης στην «Καθημερινή,» η λαϊκιστική επέλαση Κασσελάκη ήταν η μετεξέλιξη της πολιτικής φυσιογνωμίας του ΣΥΡΙΖΑ, όπως αυτός διαμορφώθηκε στα χρόνια της κρίσης από τον Α. Τσίπρα επί το ελαφρότερο. Πόσω μάλλον όταν ο εμπνευστής και της σημερινής περίοδου Α.Τσίπρας τη φαντάστηκε απελεθευρωμένος από τους καταναγκασμούς της προηγούμενης περιόδου. Δηλαδή ως μπουλβάρ.

Εχει χυθεί πολύ μελάνι για αυτή την εξέλιξη και αναπόφευκτα τη συνοδεύουν σειρά ερωτημάτων και παρατηρήσεων, κυρίως επειδή μερικοί φαίνεται να ξαφνιάζονται. Πάλι. Το σημαντικότερο – και βαθύτερο – όμως ερώτημα, το οποίο έρχεται και ξαναέρχεται με διάφορες αφορμές τα τελευταία 20 χρόνια, αφορά το ποια είναι τελικά η Αριστερά, η Κεντροαριστερά του 21ου αιώνα, αυτή η οποία για «τους πολλά βαρύς αριστερούς» δεν μπορεί να εκφράσει αυθεντικά ο Κασσελάκης ενώ την εξέφραζε ο Τσίπρας ή αυτή η οποία αναμασά κυνικά και αυτάρεσκα τα ίδια παμπάλαια χιλιοειπωμένα κλισέ απλώς με λευκότερο χαμόγελο σαν του Κασσελάκη. Ελα μου ντε!

Οσο συμπαθείς και αν είναι οι φωνές για την απώλεια της αριστερής ταυτότητας, άλλο τόσο μας θυμίζουν ότι αναφέρονται σε κάτι που την τελευταία εικοσαετία δεν υπήρξε με ένα σύγχρονο και εποικοδομητικό τρόπο, παρά μόνο ως φαντασιακό απομεινάρι μιας προηγούμενης εποχής. Σαν τη δήλωση του Σ. Κασσελάκη το βράδυ των εσωκομματικών εκλογών πως «το φως κέρδισε», ενδεδυμένος τον μανδύα του μεσσιανισμού στον οποίο τόσο αρέσκεται η παμπάλαιη Αριστερά, δηλαδή η αναπαραγωγή ενός σίγουρα εύκολου και σχεδόν θρησκευτικού διπόλου «φως – σκοτάδι», είναι το στοιχείο που μαρτυρά τη βαθιά οπισθοδρόμηση των ιδεών της, αλλά και μιας ολόκληρης παράταξης η οποία αυτοπροσδιορίστηκε ως προοδευτική.

Δυστυχώς ο δρόμος για την επανίδρυση της Κεντροαριστεράς είναι μακρύς και δύσβατος. Και ναι, μπορεί να γίνει και από το Tik-Tok και το Instagram, γιατί δεν είναι το μήνυμα το μέσο. Το μέσο παραμένει ο λόγος. Αν μάλιστα είναι και ορθός, ακόμη καλύτερα.

Για μας, όμως, υπάρχουν όμως δύο ακόμα μηνύματα, πέρα από τον ίδιο τον ΣΥΡΙΖΑ. Το πρώτο αφορά τα ΜΜΕ. Είναι πραγματικά εξοργιστικό πόσο η λειτουργία των μέσων λειτουργεί ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Οσο περισσότερο εμφανίζεσαι στα μέσα τόσο περισσότερο ασχολούνται και αυτά μαζί σου. Δεν είναι πρόβλημα ότι ο Κασσελάκης εμφανίστηκε από το πουθενά. Γιατί όχι άλλωστε. Αυτή είναι η δημοκρατία. Είναι όμως σοβαρό πρόβλημα δημοκρατίας το γεγονός ότι κανείς δεν έψαξε αυτό το πουθενά, δεν ρώτησε ποτέ το περαιτέρω. Δεν αντέδρασε στην τιποτολογία των δηλώσεων και στη σαχλαμαραλογία των οικογενειακών τηλεοπτικών εμφανίσεων. Αντίθετα, όλα τα είδη τηλεόρασης και ηλεκτρονικής δημοσιογραφίας – σοβαρά και ελαφρύτερα – φιλοξένησαν τη φιλτραρισμένη εικόνα. Είναι σαν να βγαίνεις ραντεβού πιστεύοντας ότι αυτός/ή που θα συναντήσεις θα είναι σαν τη φωτογραφία στο Instagram. Τόσο πολύ θόρυβος για το τίποτα.

Το δεύτερο αφορά το «αντι-ΣΥΡΙΖΑ» μέτωπο. Οσοι το συγκροτήσαμε κατά καιρούς αποδεχτήκαμε αμάσητα τα επιχειρήματα του Τσίπρα για την Αριστερά και τη φυσιογνωμία της, παρά την αντίθεσή μας σε αυτόν. Μερικοί δε από αυτούς ανατρίχιασαν με την επίσκεψη Κασσελάκη στη Μακρόνησο, χαρακτηρίζοντάς την ως «βέβηλη». Η Μακρόνησος όμως δεν ανήκει μόνο στην Αριστερά. Πολύ δε περισσότερο η σημερινή Αριστερά δεν αναστενάζει στα ξερονήσια, ούτε προσδιορίζεται από αυτά. Πόσο θλιβερό ένας άνθρωπος 35 χρονών να τραβά τις νέες διαχωριστικές γραμμές πάνω από αυτήν, ενώ γύρω μας ο κόσμος αντιμετωπίζει καθημερινά χιλιάδες διλήμματα.

Για εμάς εκείνο το οποίο χρειάζεται η χώρα, γιατί, να μην ξεχνιόμαστε, τα κόμματα υπάρχουν για να την υπηρετούν, εκείνο το οποίο χρειαζόταν από χθες, είναι η συγκρότηση μιας προοδευτικής, εκσυγχρονιστικής ατζέντας που με αποτελεσματικές αλλαγές θα βάζει τη χώρα στον νέο αιώνα. Για το αν μπορεί να τη φτιάξει η Κεντροαριστερά, δεν αισιοδοξούμε. Η Κεντροδεξιά πάντως δυσκολεύεται πολύ.

Η Αθηνά Δρέττα και ο Πάνος Μανωλάκος είναι συνιδρυτές του Think Tank «The Catalyst»