Τα σόσιαλ μίντια στην επικοινωνία

Στο παρά πέντε του ανοίγματος της κάλπης για τις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2023, τα κινητά τηλέφωνα των περισσότερων από μας, μοιάζουν με πίστα υψηλής δυσκολίας στον (τρομερά vintage πλέον) «Ναρκαλιευτή», απλά αντί για νάρκες προσπαθούμε να αποφύγουμε δημοσιεύσεις. Ενα τσούρμο από κόκκινα εικονίδια ειδοποιήσεων, άγνωστοι τηλεφωνικοί αριθμοί, διαφημίσεις και αναρτήσεις που ουδεμία σχέση έχουν με τα ενδιαφέροντα ή την τοποθεσία μας. Είναι μάλλον αναπόφευκτο: η «επικοινωνιακή ρύπανση» του φυσικού κόσμου (αφίσες, φυλλάδια, κάρτες, τρίπτυχα), αντικαθίσταται όλο και περισσότερο από αυτή του ψηφιακού, με μόνο κερδισμένο (;) το περιβάλλον.

Η σκοπιμότητα και η δυναμική των ψηφιακών μέσων και ειδικότερα των σόσιαλ μίντια στην επικοινωνία δεν είναι και δεν θα έπρεπε να αποτελεί είδηση. Οπως και το γεγονός ότι η πολιτική επικοινωνία σημειώνει προσεκτικά και ακολουθεί κατά γράμμα τις καλές πρακτικές διαφήμισης που καθημερινά τελειοποιούνται από οργανισμούς και διαφημιζόμενους εν μέσω δαπάνης (συγγνώμη, επένδυσης) δισεκατομμυρίων. Το φυλλάδιο συνάντησε το newsletter, ο τελάλης το SMS και οι εμφανίσεις στην τηλεόραση, το TikTok.

To τελευταίο δε, εξαιρετικά απλοϊκά (και βολικά), έχει αναδειχθεί από το σύνολο της κοινής γνώμης ως το «μυστικό επικοινωνιακό όπλο του 2023» που χάρισε την επανεκλογή και το 41% στη Νέα Δημοκρατία, αλλά και προσφάτως, την επικράτηση-έκπληξη στον ουρανοκατέβατο Στέφανο Κασσελάκη. Είναι τέτοια η πίστη στο μέσο, που τις τελευταίες μέρες έχει κατακλυστεί από βίντεο υποψηφίων, τα οποία πραγματικά καλύπτουν κάθε γούστο, προσλαμβάνουσα και σχολή χιούμορ. Δυστυχώς ή ευτυχώς, όμως, όλοι οι υποψήφιοι ξεχνάνε το πιο σημαντικό: την στρατηγική. Οταν ο Κυρ. Μητσοτάκης κυριάρχησε στο Tik Tok, η στρατηγική ήταν να γίνει πιο προσιτός σε μια κρίσιμη δημογραφική μερίδα που δεν ταυτιζόταν πουθενά μαζί του. Αντίστοιχα, όταν ο Σ. Κασσελάκης αποφάσισε να «πυροβολήσει» ένα κρεσέντο περιεχομένου μέσα σε ελάχιστες ημέρες, ήταν γιατί χρειαζόταν ένα μαζικό awareness, το οποίο θα ανέβαινε εκθετικά με την ημέρα.

Βέβαια, είναι αυταπάτη ωστόσο να πιστέψει κανείς ότι τα πράγματα στην πράξη είναι τόσο απλά ή εύκολα. Ούτε η Νέα Δημοκρατία και ο Κυρ. Μητσοτάκης κέρδισαν το 41% επειδή «έκαναν καλό TikTok», ούτε η αιφνιδιαστική επικράτηση του Σ. Κασσελάκη κρίθηκε από την άνεσή του με την μπροστινή κάμερα του κινητού του. Οι καμπάνιες της τελευταίας στιγμής, των πενιχρών προϋπολογισμών και των παλιών συμμαθητών που κατεβαίνουν υποψήφιοι με 3 αναρτήσεις στο Facebook, θα είναι λιγότερο επιδραστικές και από μια σταγόνα στον ωκεανό. Η νίκη αγαπά την προετοιμασία και η πολιτική επικοινωνία του 2023, το θράσος και την αυθεντικότητα.

Το μέσο που λέγεται σόσιαλ μίντια, έχει αλλάξει και συνεχίζει να αλλάζει το πεδίο μάχης της πολιτικής. Αλλες φορές με τρομακτικά πολυσχιδή και αναλυτικό τρόπο (βλ. σκάνδαλο Cambridge Analytica και εκλογή Τραμπ) και στο σήμερα, με την πολύ απλή ιδέα ότι μια δυναμική παρουσία σε οποιοδήποτε μέσο (φέτος κυρίως στο TikTok), δίνει τη δυνατότητα σε οποιονδήποτε με ένα κινητό, να βρεθεί στις οθόνες εκατομμυρίων μέσα σε λίγα λεπτά, χωρίς να ξοδέψει ούτε 1 ευρώ σε καμπάνιες, επιτελεία ειδικών της επικοινωνίας και καλοστημένα τηλεοπτικά σποτ. Αυτό που έχει αποδειχθεί όμως περίτρανα και στο παρελθόν και πρόσφατα είναι πως τα likes απέχουν από τις ψήφους και πως χρειάζεται προσοχή μεταξύ στο κενό influencer και πολιτικός. Με έλλειψη στρατηγικής μάλλον όλοι πάνε προς το πρώτο.

Ο Δημήτρης Κανέλλης είναι ψηφιακός δημιουργός