Η πρωθυπουργός – χαμαιλέοντας

Ενας χρόνος συμπληρώθηκε χθες από μια πολιτική αναμέτρηση το αποτέλεσμα της οποίας χαρακτηρίστηκε ως «σεισμός» για την Ευρώπη. Πρόκειται, βεβαίως, για τις εκλογές της 25ης Σεπτεμβρίου 2022 στην Ιταλία, που ανέδειξαν πρώτο το νεοφασιστικό μόρφωμα της Τζόρτζια Μελόνι – η οποία, περίπου ένα μήνα αργότερα, έμελλε να ηγηθεί της επόμενης κυβέρνησης, με τη βοήθεια της Λίγκας του Βορρά του Ματέο Σαλβίνι και της Φόρτσα Ιτάλια του (μακαρίτη πλέον) Σίλβιο Μπερλουσκόνι.

Ποιοι, άραγε, έχουν δικαιωθεί σήμερα; Εκείνοι που προέβλεπαν την απαρχή ενός «αντάρτικου» στην ΕΕ που θα βάθαινε την κρίση της ή όσοι επέμεναν πως η νέα πρωθυπουργός θα αποδεικνυόταν τελικώς πολύ πιο ευέλικτη και μετριοπαθής από ό,τι μαρτυρούσαν οι θέσεις με τις οποίες κέρδισε τις ψήφους του 26% των συμπατριωτών της;

Αυτοί που θεωρούσαν πως η κυβέρνηση συνασπισμού της οποίας ηγούνταν σύντομα θα γνώριζε σοβαρές αναταράξεις και θα κατέρρεε ή όσοι εκτιμούσαν ότι η Μελόνι ήρθε για να μείνει και μάλιστα για αρκετά χρόνια;

Η δημοσκόπηση

Οι περισσότεροι παραδέχονται, πλέον, ότι η Μελόνι αποδείχθηκε ένας ευφυής πολιτικός χαμαιλέοντας, καταφέρνοντας να προσαρμοστεί περίφημα στα πραγματικά δεδομένα και τους συσχετισμούς, όπως και τις απαιτήσεις που συνεπάγεται η θέση της – χωρίς, ταυτόχρονα, να απεμπολήσει (τουλάχιστον επισήμως) τις βασικές τις θέσεις και εξαγγελίες. Είναι, άλλωστε, μια διαπίστωση που αποτυπώνεται στο γεγονός ότι στην πιο πρόσφατη σχετική δημοσκόπηση, οι Ιταλοί που έχουν θετική γνώμη για την ίδια και την πολιτική της ανέρχονται στο 53%.

Το μυστικό φαίνεται να βρίσκεται στην επιλογή της – και την ικανότητά της – να αλλάζει τη στάση και τη συμπεριφορά της αναλόγως των περιστάσεων. «Μέχρι στιγμής, υπάρχουν δύο Μελόνι», σημειώνει χαρακτηριστικά στη γαλλική «Liberation» η Σοφία Βεντούρα, καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια: Μία συναινετική και ευθυγραμμισμένη με τις ευρωπαϊκές και δυτικές θέσεις σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και μία ριζοσπαστική σε ζητήματα ταυτότητας εντός συνόρων.

«Το παίζει μετριοπαθής, αλλά κλείνει το μάτι σε όλους όσοι δεν είναι – Τα πολλά πρόσωπα της Τζόρτζια Μελόνι», είναι και ο τίτλος σχετικής ανάλυσης στην βρετανική  «Guardian», σημειώνοντας ανάμεσα στα άλλα: «Καθώς η δημοτικότητά της ξεπερνά τα σύνορα της ακροδεξιάς βάσης της, η προφανής μεταμόρφωση της Μελόνι δεν είναι ξεκάθαρη, αφήνοντας πολλούς να αναρωτιούνται ποια είναι στην πραγματικότητα».

Τα έχει καλά με όλους

Οσο για τη γερμανική «Deutsche Welle», περιγράφει ως εξής την πολιτική που έχει ακολουθήσει στον πρώτο χρόνο της διακυβέρνησής της: «Εντός Ιταλίας, προσπαθεί να διαμορφώσει την εσωτερική πολιτική σύμφωνα με τις αυστηρές συντηρητικές οικογενειακές αξίες, ενώ στην οικονομία συνεχίζει σε μεγάλο βαθμό τις επιτυχημένες πολιτικές του προκατόχου της, Μάριο Ντράγκι. Σε ευρωπαϊκό δε επίπεδο, έχει υπάρξει σχεδόν μετριοπαθής». Αυτός είναι και ο λόγος που, όπως διαπιστώνει η «DW», η Μελόνι έχει καταφέρει να οικοδομήσει σχέσεις καλής επικοινωνίας με μια σειρά ηγέτες, όπως η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Ολαφ Σολτς ή ακόμη και ο Εμανουέλ Μακρόν, ενώ την ίδια στιγμή διατηρεί τους προνομιακούς της δεσμούς με τον Βίκτορ Ορμπαν, αλλά και το ακροδεξιό Vox της Ισπανίας.

Αξίζει να σημειωθεί δε ότι όλα τα παραπάνω συμβαίνουν ενώ η Μελόνι μοιάζει να έχει αποτύχει σε έναν τομέα που είχε αναδείξει ως «σημαία» της: το Μεταναστευτικό – Προσφυγικό. Για του λόγου το αληθές, ο αριθμός των ανθρώπων που έχουν φτάσει σε ιταλικό έδαφος από τις αρχές του έτους είναι περίπου διπλάσιος σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2022. Είναι κάτι, άλλωστε, που την έχει οδηγήσει στη λήψη έκτακτων μέτρων – ενώ χθες έγινε γνωστή και η επιστολή προς τον καγκελάριο της Γερμανίας, με την οποία ουσιαστικά τον επιπλήττει, δηλώνοντας «έκπληκτη», για τη χρηματοδότηση ΜΚΟ που δρουν στη Μεσόγειο διασώζοντας μετανάστες και πρόσφυγες. Η ίδια, πάντως, δεν διστάζει να παραδεχθεί τη μέχρι στιγμής αποτυχία της: «Τα αποτελέσματα δεν είναι αυτά που ελπίζαμε. Πρόκειται αναμφίβολα για ένα περίπλοκο πρόβλημα, αλλά είμαι σίγουρη ότι θα φτάσουμε στη ρίζα του», είπε, ζητώντας να αξιολογηθεί στο τέλος της θητείας της. Τότε, δηλαδή, που ελπίζει – βάσιμα – ότι θα παραμένει κυρίαρχη του πολιτικού σκηνικού στην τρίτη μεγαλύτερη χώρα της ΕΕ. Προσφέροντας ένα επιτυχημένο μοντέλο της «κυβερνώσας Ακροδεξιάς», που ασφαλώς θα σπεύσουν να μιμηθούν πολλοί – με πρώτη τη Μαρίν Λεπέν.