Μερικές απορίες

Μέσα στον ορυμαγδό των ημερών που μονοπωλείται από τη σαπουνόπερα ΣΥΡΙΖΑ, προσπαθώ, πολύ κοπιαστικά είναι η αλήθεια, να κατανοήσω τι είναι και πού πάει το ΠΑΣΟΚ. Ενα πράγμα είναι σαφές σε ό,τι λέει και σε ό,τι κάνει: «το επιτελικό κράτος», ο Μητσοτάκης δηλαδή, «έχει αποτύχει». Και μετά; Περιμένει τις εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ για να διερευνήσει αν υπάρχει πιθανότητα αντιμητσοτακικού μετώπου; Προσπαθεί να αποσαφηνίσει το μείγμα της πολιτικής του, να διατυπώσει προγραμματικό λόγο για να αυξήσει την επιρροή του, δηλαδή τα ποσοστά του; Ή περιμένει να διαλυθεί ο ΣΥΡΙΖΑ για να επαναπατριστούν πασόκοι;

Αναζητώντας απάντηση, άκουσα τον πρόεδρο του κόμματος, Νίκο Ανδρουλάκη, στη συνέντευξη που παραχώρησε χθες στο Ζάππειο. Πρέπει να ομολογήσω ότι εντυπωσιάστηκα. Με εντυπωσίασαν το θάρρος και η γενναιότητα ενός πολιτικού ο οποίος μιλούσε για ώρες ενώ στην ουσία δεν είχε τίποτα να πει. Γι’ αυτό και επαναλάμβανε συνθήματα, προθέσεις, διαβεβαιώσεις – με επωδό ότι στις επόμενες εκλογές θα είναι κυβέρνηση.

Υπερβάλλω; Εσείς κρίνετε, από τις απαντήσεις του. Οταν ρωτήθηκε, π.χ., ποια είναι τα συστατικά της πολιτικής του, απάντησε ότι ο λόγος του είναι «προοδευτικός, υπεύθυνος, αξιόπιστος». Μάλιστα, του άρεσε το τρίπτυχο και το επανέλαβε. Τρία επίθετα γενικών κατευθύνσεων, όμως, δεν μπορεί να είναι πολιτική.

Ούτε μπορεί να είναι πολιτική η απάντηση που έδωσε σε ερώτηση για τον τρόπο και τα μέσα που θα χρησιμοποιήσει το κόμμα του προκειμένου να είναι ο κορμός μιας «προοδευτικής κυβέρνησης που θα εξυπηρετεί τα συμφέροντα του λαού και όχι της ολιγαρχίας». Τι είπε; Οτι καθημερινά, μέσα και έξω από τη Βουλή, θα είναι πάντα δίπλα στον πολίτη. Κι αυτό θα το πετύχει επειδή στο ΠΑΣΟΚ κυριαρχεί ένα άλλο τρίπτυχο: «δράση, αγώνας, πάθος».

Και προς τι όλα αυτά; Επειδή «η χώρα θέλει μια κυβέρνηση που να υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον χωρίς να υπολογίζει το πολιτικό κόστος και τα θέλω των ισχυρών».

Δεν ήταν πάντα τόσο σαφής. Σε μερικές από τις απαντήσεις του ήθελε τη δημιουργική συμμετοχή και των ακροατών του. Προσωπικώς, με προβλημάτισε η απάντηση στο ερώτημα τι θα έκανε αν ήταν αυτός πρωθυπουργός στη Θεσσαλία. Συνοψίζεται, όπως κατάλαβα, στη «μαγική λέξη» (έτσι τη χαρακτήρισε) «ανθεκτικότητα». Αλλά δεν κατάλαβα τι εννοεί, τι σημαίνει ανθεκτικότητα στην αντιμετώπιση ή, έστω, στην πρόληψη φυσικών καταστροφών. Ούτε πώς με ανθεκτικότητα θα αντιμετωπίσει την ένταση της κλιματικής αλλαγής, το προσφυγικό ή το ενεργειακό. Και πώς με ανθεκτικότητα θα βοηθήσει τους φτωχούς.

Καταλαβαίνω ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έχει πάντα κάτι πιο σύνθετο να πει απ’ αυτό που τελικά λέει. Πιθανόν. Οπως και να ‘χει, όμως, πολιτική δεν κάνει με γενικολογίες και τσιτάτα – όσο μουτρωμένος κι αν είσαι (προφανώς από τη δυσαρέσκεια προς την εξουσία) όταν τα εκφωνείς. Ούτε με το γνωστό συμπέρασμα ότι για τη στασιμότητα του χώρου φταίνε τα ΜΜΕ, ένα «δίκτυο με μιντιακούς βραχίονες» που «αποδυναμώνουν τον ρόλο της αντιπολίτευσης».

Για τις δικές σου αδυναμίες, η κόλαση δεν είναι οι άλλοι. Αν θες τα μίντια να σε προσέξουν, πες ή κάνε κάτι πραγματικά θεαματικό ή ενδιαφέρον. Στην ανάγκη, παραδειγματίσου από τον Κασσελάκη.

Η ταυτότητα

Μια ένσταση εξέφρασε, με μήνυμά του, φίλος που υπήρξε μέλος της ΔΗΜΑΡ, σε όσα έγραφα προχθές για τις διαφορές της ανανεωτικής Αριστεράς από τον ΣΥΡΙΖΑ: «Ο Κύρκος, το τελευταίο διάστημα της ζωής του, δεν έζησε “αποτραβηγμένος από τα κομματικά, που πια δεν τον αφορούσαν”», μου γράφει. «Ηταν μέλος της ΔΗΜΑΡ παρά τις επιφυλάξεις του για ορισμένες επιλογές (πήρε ταυτότητα μέλους με τον αριθμό 1) και ποτέ δεν έπαψε να ενδιαφέρεται για τα κομματικά».
Ηταν εύλογο ο Κύρκος να ευνοήσει τη ΔΗΜΑΡ, όταν προέκυψε ως προϊόν διάσπασης από τον ΣΥΡΙΖΑ. Δέχτηκε, όντως, την τιμητική ταυτότητα και, επίσης, σχολίαζε ό,τι γινόταν – αλλά από μακριά. Δεν έκρυβε την απογοήτευσή του για την Αριστερά – κι είναι γνωστές οι αναθεωρητικές θέσεις του ειδικά για τον Εμφύλιο και τη μετέπειτα πορεία. Πέθανε πάντως το 2011 και δεν πρόλαβε να δει τη μεγαλειώδη επιστροφή της ΔΗΜΑΡ, με τις σφραγίδες της και τα υψηλά στελέχη της, στην παστάδα του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος ήταν ακόμα πηγή εξουσίας.
Αν είχε ζήσει ως τότε, είμαι βέβαιος ότι τη σπάνια ταυτότητά του δεν θα επιθυμούσε να την κρατήσει.