«Τα νεότερα έργα φανερώνουν πόσο ζωντανός παραμένει ο Μπαχ»

Είναι η τέταρτη γενιά μουσικών ενός σημαντικού συγκροτήματος λόγιας μουσικής στην Ευρώπη: τα Κρουστά του Στρασβούργου (Les Percussions de Strasbourg), που ως σχήμα ιδρύθηκαν το 1962. Απόψε οι Minh-Tâm Nguyen, Alexandre Esperet και Thibaut Weber παρουσιάζουν στην Ελευσίνα ένα ειδικά διαμορφωμένο πρόγραμμα για την Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης και το Φεστιβάλ Αισχύλεια, με έργα των Johann Sebastian Bach, Ιάννη Ξενάκη, Michaël Levinas και Tōru Takemitsu.

Κατά τ’ άλλα, το ρεπερτόριο του συγκροτήματος περιλαμβάνει αριστουργήματα του 20ού αιώνα, δικές τους δημιουργίες, καθώς και περισσότερα από 400 έργα που έχουν γραφτεί ειδικά γι’ αυτό. Ανάμεσα σε αυτά, η «Περσέφασσα» και οι «Πλειάδες» που τους αφιέρωσε ο ίδιος ο Ιάννης Ξενάκης. Εξήντα χρόνια μετά την ίδρυσή τους, κι έχοντας τιμηθεί με περισσότερα από 30 διεθνή βραβεία, εξακολουθούν να καινοτομούν ταξιδεύοντας σε όλον τον κόσμο σε μεγάλα διεθνή φεστιβάλ, στο Βερολίνο, την Οσάκα, την Περσέπολη, το Σίδνεϊ και τη Νέα Υόρκη.

Ποιο ήταν το κίνητρο για να πάρετε μέρος στο πρόγραμμα; Τι γνωρίζατε από πριν για την ιστορία της Ελευσίνας;

Ως Κρουστά του Στρασβούργου σχεδιάζαμε να συνεργαστούμε με τον έλληνα συνθέτη Ζήση Σέγκλια πάνω σε ένα καινούργιο έργο, που θα λειτουργούσε ως «αντανάκλαση» και επανερμηνεία του αριστουργήματος του Ιάννη Ξενάκη «Περσέφασσα». Δουλέψαμε, λοιπόν, με υλικό από τη μυθολογία γύρω από τα Μυστήρια της Ελευσίνας για να προετοιμαστούμε.

Ποιο είναι το νήμα που διαπερνά και ενώνει το ρεπερτόριο που θα ερμηνεύσετε απόψε: Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, Ιάννη Ξενάκη, Μικαέλ Λεβινάς και Τόρου Τακεμίτσου;

Το «Invariants» είναι ένα πρόγραμμα για τρίο με κρουστά και πλήκτρα, διανθισμένο από τρεις τριο-σονάτες για εκκλησιαστικό όργανο του Μπαχ, το «Rain Tree» (1981) του Tōru Takemitsu και το «Les Invariants» (2021) του Michaël Levinas. Τα έργα αυτά «ταξιδεύουν» τις συνθέσεις του κορυφαίου γερμανού συνθέτη πίσω και μπρος στον χρόνο. Αρκετούς αιώνες μετά τη δημιουργία τους οι σονάτες αυτές συνεχίζουν να προσαρμόζονται στο ταξίδι του χρόνου χωρίς να χάνουν την ουσία τους. Η έμπνευση των νεότερων δημιουργών, εξάλλου, φανερώνει πόσο ζωντανός παραμένει ο Μπαχ. Αλλά και τα έργα για κρουστά του Ξενάκη, που παίρνουν τη θέση μιας από τις σονάτες του Μπαχ, αποδεικνύουν ότι είναι επίκαιρα και διαχρονικά.

Οι «Πλειάδες» και η «Περσέφασσα» του Ξενάκη είναι έργα αφιερωμένα στη δική σας ομάδα. Τι σημαίνουν για την καλλιτεχνική σας διαδρομή;

Ναι, πρόκειται για την υλοποίηση μιας καταπληκτικής συνεργασίας της ομάδας μας με τον Ιάννη Ξενάκη. Πολλοί μουσικοί τα έχουν ερμηνεύσει δημοσίως και αποτελούν πλέον κομμάτι του ρεπερτορίου μας σε κάθε περιοδεία. Η «Περσέφασσα» ύστερα από 50 χρόνια και οι «Πλειάδες» ύστερα από 40 κρύβουν ακόμη μεγάλη φρεσκάδα και υπόσχονται εκπλήξεις για όποιον τα ερμηνεύει ή τα ακούει ξανά.

Στο έργο του Ιάννη Ξενάκη ο ρυθμός γίνεται βασικό και πρωταγωνιστικό στοιχείο της ακουστικής εμπειρίας. Συμβαίνει το ίδιο με το δικό σας έργο;

Είναι αλήθεια αυτό για τη μουσική του Ιάννη Ξενάκη, αλλά αυτό που θέλουμε να θυμόμαστε είναι η ενέργεια που αναδύεται από αυτήν. Επιδιώκουμε, λοιπόν, να χρησιμοποιήσουμε όλα αυτά τα κύματα ενέργειας που επενδύονται στον ρυθμό, για να αποδώσουμε την τελική μορφή του έργου.

Εχετε ξεκινήσει στο Στρασβούργο εδώ και δεκαετίες τα σεμινάρια για κρουστά με τον τίτλο «Percustra». Ποιος είναι ο απολογισμός ειδικά όσον αφορά το νεότερο κοινό;

Οντως τα σεμινάρια και τα εργαστήριά μας λειτουργούν εδώ και 40 χρόνια και συνεχίζουν να παράγουν έργο με την τέταρτη γενιά των μουσικών. Αποτελούν πολύ καλή εισαγωγή στη μουσική μας για ανθρώπους οι οποίοι έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με το έργο μας και έχουν συμβάλει στην ποικιλομορφία και την αναζωογόνηση του ακροατηρίου μας.

Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;

Για τα επόμενα χρόνια έχουμε προγραμματίσει 15 διαφορετικά προγράμματα με διάφορα είδη μουσικής – σύγχρονη, κλασική, τζαζ, χορευτική, αυτοσχεδιαστική. Δουλεύουμε παράλληλα μια καινούργια παράσταση με νέα έργα που υπογράφουν μόνο οι τέσσερις συνθέτριες που ανήκουν στην ομάδα μας. Ενα από αυτά είναι μια χορογραφία για τους μουσικούς μας χωρίς τη χρήση οργάνων.

Ποια άλλα συγκροτήματα της εποχής μας, ανεξαρτήτως μουσικού είδους, σας αρέσει να ακούτε;

Οι μουσικοί που συναποτελούν τη μεγάλη ομάδα μας είναι 18. Ολοι ακούμε διαφορετικά είδη και ο κατάλογος είναι πραγματικά μακρύς. Μας δίνει κι αυτός με τον τρόπο του έμπνευση για πολλές δικές μας ερμηνείες.

info

Αμφιθέατρο Παλαιού Ελαιουργείου, 2 Σεπτεμβρίου στις 21.00. Τιμές εισιτηρίων: 12 ευρώ γενική είσοδος, 5 φοιτητικό, 65+, άνεργοι, ΑμεΑ και συνοδοί. Προπώληση: https://www.more.com/music/invariant-mystirio-94/