Ενα κράτος που δεν μαθαίνει από τα λάθη του…

Περισπούδαστες/οι κυρίες και κύριοι της πολιτικής αλλά και της επιστημονικής ζωής περιφέρονται στα ΜΜΕ και, και για να δικαιολογήσουν την ανυπαρξία «επιτελικού κράτους», μας πληροφορούν ότι για τις τραγικές στιγμές που περνάει η χώρα και οι δύστυχοι κάτοικοι τόσων περιοχών φταίει η «κλιματική αλλαγή». Ας δούμε λοιπόν πώς αυτή επιδρά στα παρακάτω γεγονότα:

1. Κατάργηση αγροφυλάκων το 2010. Ποιος περιφρουρεί σήμερα τα δάση; Πραγματοποιήθηκαν οι προβλεπόμενες στο Πρόγραμμα Πυροπροστασίας 2023 περιπολίες των δύο υπαλλήλων;

2.Υπάρχει μόνο ένας δασολόγος/δασοπόνος ανά 100.000 στρέμματα αντί ενός ανά 10.000, η δε ηλικίες ξεκινούν από 55 και άνω.

3. Οι δασικοί χάρτες δεν έχουν ολοκληρωθεί. Πώς γίνεται άραγε η διαχείριση των δασών;

4. Διετέθησαν 5,9 εκατ. ευρώ για το Πρόγραμμα Πυροπροστασίας έναντι 30 για την απαράδεκτη ιδέα της «πανεπιστημιακής αστυνομίας»!

5. Κάθε καλοκαίρι γίνεται προσπάθεια συλλογής και απομάκρυνσης της καύσιμης ύλης (πευκοβελόνες, κλαδιά κτλ.). Πράγματι γίνονται αξιοπρεπείς καθαρισμοί, όμως οι συγκεντρωμένοι όγκοι… παραμένουν εκεί που συγκεντρώθηκαν για πολλές ημέρες! Είναι τόσο δύσκολο η απομάκρυνσή τους να γίνεται ταυτόχρονα με τη συλλογή τους;

6. Πότε άραγε οι «τοποθετημένοι» άχρηστοι του συστήματος χρησιμοποίησαν την υπάρχουσα στη χώρα τεχνογνωσία; Πριν από 15 χρόνια το εργαστήριό μου ανέλαβε ένα ανταγωνιστικό πρόγραμμα και δημιούργησε ένα, παγκοσμίως πρωτότυπο τότε, ολοκληρωμένο σύστημα σχεδιασμού και υποστήριξης αποφάσεων για δασικές πυρκαγιές (Firementor, βλέπε Διαδίκτυο), που δημοσιεύθηκε διεθνώς και εγκαταστάθηκε στους αρμόδιους φορείς της χώρας (Πυροσβεστική Υπηρεσία, Πολιτική Προστασία). Χρησιμοποιεί αισθητήρες στα δάση (υπάρχουν ακόμα στην πιλοτική εφαρμογή Πεντέλης), και μόλις συμβεί υποψία φωτιάς ενημερώνει αυτόματα τους πάντες, και προβλέπει με βάση τις πραγματικές μετεωρολογικές συνθήκες την εξέλιξη της φωτιάς στον χρόνο. Καθοδηγεί τα πυροσβεστικά οχήματα στις άριστες θέσεις κατάσβεσης, ενημερώνει τους πιλότους για τη θέση της φλόγας που δεν φαίνεται από τους καπνούς και αριστοποιεί ενδεχόμενη εκκένωση περιοχών σε συνθήκες πανικού. Είναι σαφές ότι αν η πρόληψη αποτύχει και αν η φλόγα δεν ελεγχθεί αποτελεσματικά στην έναρξη του φαινομένου, τα τραγικά γεγονότα είναι αναπόφευκτα είτε στην Ελλάδα ή στην Καλιφόρνια ή στον Καναδά, παρά τις όποιες ηρωικές προσπάθειες. Το ολοκληρωμένο αυτό σύστημα λοιπόν θα υποστήριζε τη λήψη βέλτιστων αποφάσεων κυρίως στα κρίσιμα πρώτα στάδια. Δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ από τις άσχετες διαχρονικά «επιτελικές μορφές» του κράτους μας.

7. Τα δάση μας κινδυνεύουν επίσης από τις δικές μας συνειδητές και καθόλου τυχαίες νομικές επιλογές. Αναφέρομαι στην απόφαση 2499/2012 του ΣτΕ που έκρινε ότι στα αναδασωτέα επιτρέπεται να εγκαθίσταται κάθε «έργο το οποίο αποβλέπει στην εξυπηρέτηση ανάγκης με ιδιαίτερη κοινωνική, εθνική ή οικονομική σημασία», δηλαδή τα… πάντα, αν θελήσουμε.

Κλείνοντας, θα ήθελα να παρακαλέσω τις/τους την «κλιματική αλλαγή» ως μόνη υπεύθυνη των πυρκαγιών επικαλούμενες/ους να μας πουν τι πρέπει να γίνει για την αποφυγή της (δεν είναι μόνο οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά που είναι καλοδεχούμενα). Δεν θα το κάνουν, οι περισσότεροι γιατί δεν ξέρουν τι σημαίνει «αξιοβίωτη» ανάπτυξη, οι υπόλοιποι γιατί δεν τολμούν να μιλήσουν ενάντια στην παγκοσμιοποιημένη νεοφιλελεύθερη οικονομική πολιτική που την προκαλεί.

Δάκρυα…

O Νίκος Μαρκάτος είναι ομότιμος καθηγητής ΕΜΠ, τ. πρύτανης