Δύσκολη η αύξηση{CR} επιτοκίων καταθέσεων{CR}

Συρρίκνωση των επιτοκιακών εσόδων και μικρές αυξήσεις στα επιτόκια καταθέσεων προβλέπει ο καναδικός οίκος αξιολόγησης DBRS, σε έκθεσή του για τις ελληνικές τράπεζες. Η μείωση των επιτοκιακών εσόδων θα προέλθει κυρίως από την επιβράδυνση στις αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ, ενώ η δυσκολία της ανόδου στα επιτόκια καταθέσεων οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν μεγάλη ρευστότητα, η οποία προέρχεται από τις καταθέσεις. Επίσης, το πλαφόν στην αύξηση των κυμαινόμενων επιτοκίων στα στεγαστικά μέτρα που ανακοίνωσαν και ισχύει από τον Μάιο για έναν χρόνο θα περιορίσει τα επιτοκιακά έσοδα και το περιθώριο για υψηλότερα επιτόκια καταθέσεων.

Αναφερόμενος στην κερδοφορία του πρώτου εξαμήνου, ο οίκος DBRS αναφέρει ότι οι ελληνικές τράπεζες ανακοίνωσαν συνολικά καθαρά κέρδη 1,8 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 22% σε ετήσια βάση, αν και το α’ εξάμηνο του 2022, το οποίο, ωστόσο, περιελάμβανε σημαντικά μη επαναλαμβανόμενα έσοδα.

Τα έσοδα το α’ εξάμηνο 2023 παρουσίασαν ισχυρή αύξηση λόγω της ανόδου των καθαρών εσόδων από τόκους (NII), λόγω της ανόδου των επιτοκίων από την ΕΚΤ, παρά λόγω της υψηλής επέκτασης. Η λειτουργική αποδοτικότητα παρέμεινε ισχυρή.

«Τα υψηλότερα βασικά έσοδα, ο έλεγχος του κόστους και τα χαμηλότερα πιστωτικά κόστη στήριξαν τα αποτελέσματα το α’ εξάμηνο του 2023» δήλωσε ο Andrea Costanzo, αντιπρόεδρος της ομάδας της DBRS Morningstar European Financial Institutions. «Αναμένουμε επιβράδυνση των καθαρών επιτοκιακών εσόδων τα επόμενα τρίμηνα, αντανακλώντας την άποψή μας για επιβράδυνση της σύσφιγξης της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, από την πιθανή αύξηση του κόστους χρηματοδότησης και από την εισαγωγή του πλαφόν στην αύξηση των κυμαινόμενων επιτοκίων από τον Μάιο του 2023 στα εξυπηρετούμενα στεγαστικά δάνεια».

Στο α’ εξάμηνο του 2023, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων των επιτοκίων μετακυλίστηκε στα επιτόκια των δανείων πελατών, αυτό συνέβη σε μικρότερο βαθμό στα επιτόκια των καταθέσεων πελατών. Η εξέλιξη του όγκου των δανείων, που σημειώνει επιβράδυνση, σε συνδυασμό με τη στροφή των αποταμιευτών σε λύσεις με υψηλότερες αποδόσεις, παραμένουν το κλειδί για τις επιπτώσεις στο καθαρό επιτοκιακό περιθώριο στο μέλλον. Επιπλέον, η συνεισφορά στο επιτοκιακό περιθώριο από το υποχρεωτικό αποθεματικό που τηρείται στην κεντρική τράπεζα θα καταργηθεί από τον Σεπτέμβριο του 2023 μετά από πρόσφατη αλλαγή πολιτικής.

Οι καταθέσεις

Οι ελληνικές τράπεζες χρηματοδοτούνται κυρίως μέσω καταθέσεων. Οι καταθέσεις των πελατών αποτελούσαν περίπου το 85% της συνολικής χρηματοδότησης στο τέλος Ιουνίου 2023, οι οποίες αντλούνται κυρίως από ιδιώτες πελάτες. Αφού σημειώθηκαν κάποιες εκροές το α’ τρίμηνο του 2023, κυρίως λόγω της χρήσης ρευστότητας από τις επιχειρήσεις, οι καταθέσεις ανέκαμψαν το β’ τρίμηνο του 2023 και τελικά παρέμειναν αμετάβλητες στο τέλος Ιουνίου 2023 σε σύγκριση με το τέλος του 2022 και 26% πάνω από το επίπεδο στο τέλος του 2019. Το ποσοστό των προθεσμιακών καταθέσεων αυξήθηκε από το τέλος του 2022, με τους πελάτες να αναζητούν λύσεις με υψηλότερες απολαβές. Ωστόσο, το μερίδιο 25% των προθεσμιακών καταθέσεων στο τέλος Ιουνίου 2023 εξακολουθεί να παραμένει χαμηλότερο από τις αρχικές προσδοκίες των τραπεζών, γεγονός που με τη σειρά του έχει συμβάλει στη διατήρηση των επιτοκίων καταθέσεων σε μέτρια επίπεδα.