Το ροζ του μέλλοντός μας

Υπάρχει πιο στερεοτυπικό χρώμα από το ροζ; Ελάχιστες αποχρώσεις έχουν ταυτιστεί με τη γυναικεία φύση όσο η σωστή ανάμειξη κόκκινου και άσπρου. Ροζ τα μπαλόνια στο μαιευτήριο, ροζ τα φορεματάκια, ροζ η τουτού στα μαθήματα μπαλέτου, ροζ το χρώμα στα νύχια και το πρώτο κραγιόν που «επιτρέπεται». Ροζ το σπίτι της «Μπάρμπι», που απευθύνεται σχεδόν εβδομήντα χρόνια τώρα αποκλειστικά στα κοριτσάκια, για να τους μάθει πως μεγαλώνοντας αναπόφευκτα θα τις προσδιορίσει – γιατί είτε θα το ενστερνιστούν είτε αναπόφευκτα θα το απορρίψουν. Υπάρχουν γυναίκες που δεν ξεφεύγουν ποτέ από τις συνυποδηλώσεις του χρώματος, εγκλωβισμένες σε μια εικόνα που δημιουργήθηκε για τη ζωή τους προτού καν υπάρξουν ως σκέψη στο μυαλό των γονιών τους. Ακόμα και το σωτήριο έτος 2023, ο κύκλος είναι αδυσώπητος.

Το ροζ έγινε το δόλωμα της Γκρέτα Γκέργουικ, που υπογράφει σκηνοθεσία και σενάριο της ταινίας που εδώ και έναν μήνα σπάει ταμεία σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Επεισε την εταιρεία που πουλάει τις Μπάρμπι πως ο αυτοσαρκασμός φέρνει κέρδος – είχε δίκιο. Επεισε τη Warner Bros πως μια κωμωδία που αναφέρει χωρίς ειρωνεία τις λέξεις «θάνατος», «κατάθλιψη» και «πατριαρχία» φέρνει εισιτήρια – και σ’ αυτό είχε δίκιο.

Αξιοποίησε όλα τα όπλα που της δόθηκαν από τη βιομηχανία, ελαχιστοποίησε υφολογικά την απόσταση από την «Οδύσσεια του Διαστήματος» στον «Μάγο του Οζ» και από το «Matrix» στο «Τρούμαν Σόου», επένδυσε σε χρωματική παλέτα εμπνευσμένη από τον Ζακ Ντεμί και τελικά έφτιαξε μια ταινία κλείνοντας το μάτι στους θεατές, για να τους υπενθυμίζει πως δεν παίρνει τον εαυτό της στα σοβαρά, πως η αισιοδοξία είναι μεν μεταδοτική, αλλά το χολιγουντιανό happy end απαιτείται.

Οι ηρωίδες περνούν, σχεδόν ως ανέκδοτο, το παρωχημένο τεστ Μπέχντελ στα πρώτα δέκα λεπτά χαιρετώντας απλώς η μία την άλλη. Και η βασική Μπάρμπι, μια στερεοτυπική ξανθιά Μάργκοτ Ρόμπι, γίνεται εις γνώση της το όχημα για μια ιστορία που στον πυρήνα της έχει τη γυναικεία εμπειρία. Αφιερωμένη κυρίως στη γενιά της σκηνοθέτιδας, στις γεννημένες περίπου στο γύρισμα του αιώνα, που ισορροπούν (όχι πάντα με ευκολία) ανάμεσα στις παραδοσιακές ιδέες που δεν κατάφεραν να εξαλείψουν οι φεμινίστριες μαμάδες τους και στην απάθεια, την κυνικότητα των νεοτέρων τους.

Η αντιστροφή των ρόλων στην περίπτωση των Κεν, η απόπειρα υποταγής των πρωταγωνιστριών σε όρους και κανόνες του πραγματικού κόσμου γιατί τόλμησαν να είναι αδιάφορες, η αποτύπωση των σύγχρονων σχέσεων, ο μονόλογος της Αμέρικα Φεράρα που έχει ήδη καταγραφεί ως σημείο αναφοράς στην ποπ κουλτούρα αλλάζουν ακόμα και την αποτύπωση του ροζ. Αυτό το καλοκαίρι, το ροζ το σωστό, το «μπαρμπίσιο», αυτοακυρώνεται, υπερβαίνει τη βλακεία που του καταλογίζουν, περνάει σε μια νέα εποχή.

Σε δεκαετίες από σήμερα, θα μιλάνε για την «Μπάρμπι» της Γκέργουικ ως μια ταινία-σταθμό για τη γυναικεία ματιά στο σινεμά, η οποία δεν απολογείται για τους περιορισμούς της, αλλά ούτε για τα (πολλά) πλεονεκτήματά της – και είναι αυτά που έχουν ενοχλήσει περισσότερο. Και για να καταλαβαινόμαστε, το να προσπαθεί ένας άντρας να εξηγήσει γιατί η «Μπάρμπι» είναι ένα συνονθύλευμα ιδεών και διδακτικής κορεκτίλας χωρίς ειρμό και νόημα, είναι το ίδιο προβλέψιμο με το να αναλύει το μεγαλείο του «Νονού» στο πρώτο ραντεβού. Ο ορισμός του mansplaining, κυρία μου – συμφωνεί και η Γκρέτα.