Τώρα αρχίζει να φαίνεται τι κάνουν τα super shoes

Στον δρόμο για το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου, που ξεκινά στις 19 Αυγούστου, ήδη οι αθλητές των αγωνισμάτων αντοχής δείχνουν ότι είναι σε εξαιρετική κατάσταση. Πριν από λίγες εβδομάδες, στο μίτινγκ Diamond League του Παρισιού, μέσα σε μόλις μία εβδομάδα τρία παγκόσμια ρεκόρ καταρρίφθηκαν. Η Φέιθ Κίπιεγκον από την Κένυα κατέρριψε το προηγούμενο ρεκόρ τόσο στα 1.500 όσο και στα 5.000 μέτρα γυναικών και ο Αιθίοπας Λαμέχα Γκίρμα έγινε ρέκορντμαν στα 3.000 μέτρα στιπλ ανδρών. Λίγες ημέρες αργότερα, η Κίπιεγκον συνέχισε την εντυπωσιακή της πορεία βελτιώνοντας κατά τέσσερα δευτερόλεπτα την καλύτερη επίδοση στον κόσμο στον αγώνα του ενός μιλίου.

1      Η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά

Ολες αυτές οι μαζικές καταρρίψεις των ρεκόρ επανέφεραν την ερώτηση που ακούγεται διαρκώς τα τελευταία χρόνια «γιατί έχουμε τόσο γρήγορους χρόνους πια;». Μια απάντηση θα μπορούσε να είναι το Wavelight, το σύστημα ελέγχου του ρυθμού με τα φώτα led στο εσωτερικό της πίστας του στίβου. Οπως και τα νέα σούπερ παπούτσια με τους χονδρούς, ελαστικούς πάτους με μια ενδιάμεση σόλα που έχουν φέρει επανάσταση στους αγώνες τα τελευταία χρόνια αφού ενισχύουν την ενέργεια του δρομέα όταν εκείνος τρέχει. Μέσα σε όλη αυτή τη φασαρία, ωστόσο, ξεχνάμε μια λεπτομέρεια που είναι αυτή μάλλον που κάνει τη διαφορά: έπειτα από αρκετά χρόνια προπόνησης με τα σούπερ παπούτσια, έχει επιτέλους αρχίσει να φαίνεται το αποτέλεσμά τους και είναι κάτι από το οποίο μπορούν να ωφεληθούν όχι μόνο οι επαγγελματίες αλλά και οι ερασιτέχνες δρομείς.

2      Σε όλες τις προπονήσεις

«Επειδή τα παπούτσια είναι ένα νέο εργαλείο, όσο περισσότερο τρέχουμε με αυτά, τόσο καλύτερα προσαρμοζόμαστε», δήλωσε στους «New York Times» ο Τζεφ Μπερνς, φυσιολόγος και ειδικός εμβιομηχανικής της Ολυμπιακής και Παραολυμπιακής Επιτροπής των ΗΠΑ. Ο Μπερνς όπως και πολλοί άλλοι επιστήμονες του αθλητισμού έχουν την πεποίθηση πως προκειμένου ένας δρομέας να φτάσει να αγωνίζεται στην καλύτερή του κατάσταση θα πρέπει πρώτα να έχει προπονηθεί με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο θα τρέξει. Αυτό σημαίνει πως πρέπει να ακολουθεί την ίδια ρουτίνα στον ρυθμό που θα ακολουθήσει, τα υγρά και τα τζελάκια που θα καταναλώσει και βέβαια τα παπούτσια που θα φορέσει.

3      Από τα Nike Zoom Vaporfy 4%

Τα σούπερ παπούτσια μπήκαν στο ραντάρ των δρομέων το 2016, όταν η Nike λάνσαρε το πρώτο μοντέλο Zoom Vaporfly 4% με τον χοντρό πάτο που διευκολύνει την ενέργεια στο πόδι. Ηταν τόσο αποτελεσματικά και πιο «γρήγορα» από όλα τα προηγούμενα στα οποία η Παγκόσμια Ομοσπονδία Στίβου άρχισε να περιορίζει το ύψος της ενδιάμεσης σόλας το 2020. Τώρα όλες οι μεγάλες εταιρείες υποδημάτων έχουν λανσάρει τα δικά τους ζευγάρια και χιλιάδες καθημερινοί δρομείς τα προτιμούν. Οσο για τους ελίτ αθλητές; Αυτοί πλέον δύσκολα μπορούν να τους αντισταθούν τόσο στους αγώνες όσο και στις προπονήσεις. Βέβαια, υπάρχουν και οι πιο παραδοσιακοί που στην προετοιμασία τους προτιμούν να φορούν απλά δρομικά παπούτσια. Θεωρούν ότι με αυτόν τον τρόπο μπορούν να ενισχύσουν τη δύναμη στα κάτω άκρα τους και την ημέρα του αγώνα να τα δώσουν όλα φορώντας τα ενισχυμένα παπούτσια, σε μια στιβική εφαρμογή της αρχής του Νίτσε «ό,τι δεν σε σκοτώνει, σε κάνει πιο δυνατό».

4      Πώς βελτιώνονται

Μια πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο California State τούς δικαιώνει ύστερα από σύγκριση της ωφέλειας που μπορεί να έχουν στη φυσική τους κατάσταση δρομείς οι οποίοι προπονούνται με παραδοσιακά παπούτσια έναντι των σούπερ παπουτσιών. Οσοι φορούσαν τα συνηθισμένα παπούτσια και συμμετείχαν στη μελέτη, παραπονέθηκαν για περισσότερους μυϊκούς πόνους, αλλά βελτίωσαν επίσης την οικονομία του τρεξίματος περισσότερο από τους δρομείς που φορούσαν super shoes. Τα ευρήματα αυτά δεν μπορεί να είναι τυχαία αφού, όπως παρατηρούν οι ειδικοί στη μελέτη τραυματισμών που προκλήθηκαν από το τρέξιμο Ανταμ Τενφόρντ και Αμόλ Σαξένα μιλώντας στους «New York Times», η χρήση σούπερ παπουτσιών είναι πιθανό να οδηγήσει σε σοβαρές παθήσεις. Οι δυο τους τον περασμένο Φεβρουάριο δημοσίευσαν ένα άρθρο στο περιοδικό «Sports Medicine», στο οποίο παρουσιάστηκαν πέντε μελέτες περιπτώσεων τραυματισμών του οστού της ποδοκνημικής που προήλθαν από τη χρήση των συγκεκριμένων υποδημάτων.

5      Δεν διαφέρει η εμβιομηχανική

«Εχω δει τραυματισμούς με σούπερ παπούτσια σε δρομείς όλων των επιπέδων – δρομείς γυμνασίου, δρομείς αναψυχής και αθλητές ελίτ. Τα παπούτσια μπορούν να ασκήσουν άτυπες πιέσεις στα οστά και στις δομές των μαλακών μορίων», υπογραμμίζει ο Σαξένα στην εφημερίδα. Ανεξάρτητα από το αν τα εξελιγμένα μοντέλα των παπουτσιών κάνουν τελικά περισσότερο καλό ή κακό σε όσους τα φορούν, οι δύο κορυφαίοι ερευνητές των σούπερ παπουτσιών, ο Γουότερ Χούγκαμερ και ο Μαξ Πακέτ, υποστηρίζουν ότι δεν έχουν δει πειστικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η εμβιομηχανική των δρομέων διαφέρει δραματικά στα σούπερ παπούτσια από ό,τι στα παραδοσιακά.

Μεγαλύτερη λειτουργική διάρκεια ζωής

Στην αντίπερα όχθη, ο Μπερνς και ο Ντάστιν Τζούμπερτ, φυσιολόγος άσκησης στο Stephen F. Austin State University, διαπίστωσαν ότι, αντίθετα με τις υποθέσεις πολλών, τα σούπερ παπούτσια έχουν μεγαλύτερη λειτουργική διάρκεια ζωής από τα παραδοσιακά. Αιτία, οι πυκνές ενδιάμεσες σόλες από αφρό στα σούπερ παπούτσια, οι οποίες διατηρούν τις ιδιότητες απορρόφησης και επιστροφής ενέργειας περισσότερο από τις μαλακότερες ενδιάμεσες σόλες σε παλαιότερα παπούτσια. Για τους μεγαλύτερους σε ηλικία, η αντικραδασμική λειτουργία των σούπερ παπουτσιών είναι ευεργετική αφού τους επιτρέπει να συνέρχονται πιο γρήγορα από τις συνέπειες του τρεξίματος. Η ταχύτερη αποκατάσταση ευνοεί βέβαια και τους επαγγελματίες δρομείς, οι οποίοι αποφεύγουν να «χτυπήσουν τοίχο» στον αγώνα και καταφέρνουν να τερματίσουν νιώθοντας πιο δυνατοί αφού οι μύες τους δεν είναι τόσο ταλαιπωρημένοι. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο κενυάτης πρωτοεμφανιζόμενος δρομέας Κέλβιν Κίπτουμ, ο οποίος στον Μαραθώνιο του Λονδίνου τον Απρίλιο φορούσε σούπερ παπούτσια και σημείωσε τον δεύτερο ταχύτερο χρόνο Μαραθωνίου όλων των εποχών με 2:01:25.