Η μεγαλύτερη πρόκληση του 21ου αιώνα

Η κλιματική κρίση ως όρος έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας και ως φαινόμενο αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση του 21ου αιώνα. Και είναι αλήθεια ότι η κλιματική αλλαγή προκαλεί όλο και πιο συχνά, ακραία καιρικά φαινόμενα που επιφέρουν μεγάλες καταστροφές – πολλές φορές ανυπολόγιστες – και το χειρότερο απώλειες ανθρώπινων ζωών. Δυστυχώς ο ανθρώπινος παράγοντας παίζει καταλυτικό ρόλο, κυρίως σε ό,τι αφορά τις δασικές πυρκαγιές, αφού, όπως επιβεβαιώνουν οι παγκόσμιες στατιστικές, στο μεγαλύτερο ποσοστό τους οι πυρκαγιές αυτές είναι ανθρωπογενείς.

Επειτα τα δάση αποτελούν την κύρια πηγή ενέργειας για τα τοπικά οικοσυστήματα και η καταστροφή τους επιδρά αρνητικά στην αναγέννηση της χλωρίδας και στην επιβίωση της πανίδας με προφανείς οικολογικές, περιβαλλοντικές και εν τέλει οικονομικές επιπτώσεις.

Την περίοδο αυτή στη χώρα μας βιώνουμε τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που σε συνδυασμό με τον ανθρώπινο παράγοντα έχουν προκαλέσει μεγάλες καταστροφές. Η μακρά περίοδος ξηρασίας, οι παρατεταμένα υψηλές θερμοκρασίες και οι ισχυροί άνεμοι δημιούργησαν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που δυστυχώς συνδυάστηκε με την εγκληματική ανθρώπινη αμέλεια ή, ακόμη χειρότερα, με την εγκληματική πρόθεση και προξένησαν ανυπολόγιστες καταστροφές στη Ρόδο, στην Κέρκυρα, στην Πελοπόννησο, στη Μαγνησία κ.α., με πάνω από 500.000 στρέμματα καμένης γης.

Η πολιτεία έκανε και κάνει ό,τι μπορεί. Η δημιουργία του νέου υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η νέα επιχειρησιακή οργάνωση, η εξασφάλιση σημαντικών ευρωπαϊκών πόρων για την πολιτική προστασία, το εθνικό πρόγραμμα πολιτικής προστασίας «ΑΙΓΙΣ», η δραστική αύξηση των μέσων και δυνατοτήτων πυρόσβεσης και αεροπυρόσβεσης, τα προς δημιουργία τοπικά επιχειρησιακά κέντρα πολιτικής προστασίας κ.λπ. είναι σίγουρα βήματα προς τη θετική κατεύθυνση, αλλά δεν φαίνεται να αρκούν μπροστά στην έκταση του φαινομένου.

Ισως θα πρέπει να αναθεωρηθεί η στρατηγική αντιμετώπισης των δασικών πυρκαγιών με έμφαση στην ενημέρωση, στην πρόληψη, στην ανίχνευση και στην έγκαιρη παρέμβαση. Η κατανομή των πόρων σήμερα κατά μέγα μέρος οδεύει προς τις ενέργειες της κατάσβεσης και όχι προς τα προηγούμενα στάδια. Ο εκσυγχρονισμός και η καλύτερη οργάνωση των Δασικών Υπηρεσιών, η δραστική αύξηση του προσωπικού τους και των διαθέσιμων πόρων – π.χ. για τη διάνοιξη και συντήρηση των δασικών δρόμων – σίγουρα θα ήταν ένα θετικό βήμα.

Κρίσιμη πάντοτε παράμετρο αποτελεί το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από τη στιγμή της έναρξης μιας πυρκαγιάς μέχρι τη στιγμή της κατάσβεσης. Γι’ αυτό η προσβασιμότητα στα δάση και στους ορεινούς όγκους, η ύπαρξη συστημάτων παρακολούθησης και πρόληψης δασικών πυρκαγιών με τη χρήση νέων τεχνολογιών – όπως τα αυτόματα συστήματα πυρανίχνευσης -, η μείωση της συσσωρευμένης καύσιμης ύλης, οι επαρκείς ανθρώπινοι πόροι, η οργανωτική ικανότητα των τοπικών Αρχών, τα χρηματοδοτικά εργαλεία και η εγρήγορση της κοινωνίας των πολιτών μαζί με τον εθελοντισμό θα βοηθήσουν περαιτέρω στην αντιμετώπιση της μάστιγας που φέρνει η αποσταθεροποίηση των κλιματικών συνθηκών του πλανήτη μας.

Τα ευαίσθητα δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα και παντού είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της ζωής. Η αποψίλωση και λανθασμένη διαχείρισή τους επιταχύνουν την υπερθέρμανση του πλανήτη και το φαινόμενο του θερμοκηπίου, γι’ αυτό η παγκόσμια κοινότητα πρέπει να ενεργοποιηθεί περαιτέρω, να συνεργαστεί, να αντιδράσει και να δράσει κόντρα στην κλιματική κρίση, πριν είναι αργά…

Ο Στέφανος Σωτ. Γκίκας είναι βουλευτής Κέρκυρας με τη Νέα Δημοκρατία, μέλος της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής των Ελλήνων